badania i rozwój

W Unii Europejskiej nie brakuje zdolnych naukowców i dobrych pomysłów. Problemem jest przekuwanie wyników badań naukowych w komercyjne przedsiębiorstwa, które mają realny wpływ na gospodarkę. Wiemy jednak, jak tę barierę przełamać – mówi money.pl ekonomista Philippe Tibi, autor francuskiego programu finansowania innowacyjnych firm.

Wyższe europejskie wydatki na obronność będą budować ochronę kontynentu przed zagrożeniami, ale wygenerują krótkotrwały wzrost PKB, jeśli fundusze nie zostaną skierowane m.in. na prace badawczo-rozwojowe – twierdzą eksperci na łamach "Financial Times".

Polskie przedsiębiorstwa przygotowują się na kolejną falę konkursów w celu zdobycia środków unijnych. Rok 2026 ma być kluczowy dla wykorzystania puli z obecnej perspektywy finansowej, w której do dyspozycji firm pozostaje ponad 36 mld euro. Największe możliwości otworzą się dla projektów dotyczących cyfryzacji, zielonej transformacji, automatyzacji procesów oraz badań i rozwoju.

Jeśli wydatki na obronność nie będą sprowadzały się tylko do importu broni, ale będą też inwestycjami w szeroko rozumiane bezpieczeństwo kraju, w tym energetyczne, mogą sprzyjać rozwojowi gospodarki. Wtedy zaciągnięty na ten cel dług będzie mniej ryzykowny – mówi money.pl prof. Beata Javorcik, główna ekonomistka Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju.

Rząd zapowiada inwestycje w badania i rozwój, w szczególności w nowe technologie. Do prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych niezbędni są jednak zdolni pracownicy naukowi. Wynagrodzenia w polskiej nauce są jednak za niskie, aby ich przyciągać - oceniają prof. Paweł Strawiński i prof. Aleksandra Majchrowska.

Po pięciu latach funkcjonowania Sieć Badawcza Łukasiewicz nie ma wiarygodnych danych na temat efektów działalności swoich instytutów - wynika z wystąpienia pokontrolnego NIK, do którego dotarł money.pl. Izba stwierdziła też, że wydano ponad 1,4 mln zł na nienależne wynagrodzenia i odprawy dla byłego kierownictwa.

Do wiosny 2024 roku funkcjonował proceder, w efekcie którego zawyżano dziesięciokrotnie poziom przychodów z tytułu komercjalizacji - alarmuje w rozmowie z money.pl Hubert Cichocki, prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz. Zabiera też głos ws. byłego już wiceministra sprawiedliwości Bartłomieja Ciążyńskiego, który został odwołany po materiale WP.

Kluczem do rozwoju innowacyjnych gospodarek są badania, na które największe kraje świata nie skąpią pieniędzy. Polska na tle Unii Europejskiej wypada dość przeciętnie, choć trzeba przyznać, że w ciągu ostatniej dekady wydatki w tym zakresie mocno wzrosły.

Innowacje w Polsce mają się coraz lepiej, ale wciąż jesteśmy w ogonie, jeśli chodzi o inne europejskie państwa - wynika z raportów instytucji branżowych. Gdzie jest pole do poprawy? Jak Polska wygląda na tle innych krajów?

Szybki i tani test pozwalający wykryć zarażenie koronawirusem w piętnaście minut? Polska firma Scope Fluidics kończy pracę nad urządzeniem, które pozwoli na szybkie wykrywanie wirusów wywołujących grypę i RSV. Stąd do wykrywania innych chorób już tylko krok.

Orłami innowacji nie jesteśmy. Jako kraj zajmujemy dopiero 22. miejsce w rankingu Bloomberga. Zdaniem ekspertów to i tak za wysoko. - Mamy dużo patentów, które leżą w szufladzie. Z żadnego nie powstał biznes – mówi money.pl dr Piotr Wiliński.

Konsorcja jednostek naukowych i przedsiębiorstw będą mogły ubiegać się o unijne wsparcie na projekty badawczo-rozwojowe. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przewidziało na ten cel 200 mln zł.