finanse publiczne (strona 10 z 15)

Po czerwcu w budżecie państwa jest ponad 25 mld zł nadwyżki - ogłosił w poniedziałek premier Mateusz Morawiecki. Jak dodał, było to możliwe dzięki naprawie finansów publicznych po poprzednikach. Do informacji odniósł się ekonomista Piotr Bujak.

Rośnie dług Polski. Zarówno ten krajowy, jak i zagraniczny. Według polskiej metodologii przekroczył 1,15 bln zł. Jeszcze gorzej wygląda bilans liczony według zasad międzynarodowych.

W budżecie państwa na koniec maja 2021 r. odnotowano ponad 9 mld zł nadwyżki. Premier Mateusz Morawiecki zapewnił, że wydatki wyniosły 137,9 mld zł, to 28,3 planu na 2021 rok. Zadłużenie Polski rośnie jednak znacznie szybciej niż przed laty.

- Nadwyżka budżetowa w wysokości 9,5 mld zł cieszy, zwłaszcza że mamy za sobą trudny czas pandemii. Jednak do tych danych podchodziłbym z rezerwą - przyznał w programie "Money. To się Liczy" Tadeusz Kościński, minister finansów. – To pokazuje, że szybko wracamy na drogę wzrostu gospodarczego. Deficyt na koniec roku będzie w okolicach 82 mld zł. Tak przewidujemy. Pamiętajmy, że jesteśmy po okresie kryzysu. Teraz chcemy trzymać finanse publiczne na prorozwojowym kursie i sprawić, by gospodarka wróciła na dobre tory i się na nich zakotwiczyła. Taki jest podstawowy plan.

Adam Jarubas został ukarany za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Forum Obywatelskiego Rozwoju policzyło, jaki rachunek państwo wystawiło każdemu obywatelowi. - Państwo pobiera podatki od wszystkich obywateli, by później je wydawać. Ten rachunek za 2020 rok, w przeliczeniu na każdego mieszkańca, to średnio 30 tys. zł na każdego z nas - powiedział w programie "Newsroom WP" dr Sławomir Dudek, główny ekonomista FOR. - Ta kwota przyrosła w porównaniu do poprzedniego roku o około 4,5 tys. zł. Ponad połowa przyrostu tego rachunku to są wydatki covidowe, ale nawet bez nich ten przyrost był i wyniósł prawie 2 tys. zł. Za 2021 rok kwota łącznych wydatków na pewno jeszcze się zwiększy, bo dochodzą kolejne wydatki niezwiązane z covidem. To 14. emerytura, rosną wydatki na obronność, służbę zdrowia. Bardzo silnie rosną wydatki emerytalne, ponieważ skróciliśmy wiek emerytalny - dodał.

PiS szykuje nowy program: Polski Nowy Ład. Z zapowiedzi wynika, że m.in. wzrośnie kwota wolna od podatku. To dobry ruch? - Podwyżka kwoty wolnej zawsze jest bardzo kosztowna, bo dotyczy wszystkich podatników płacących podatek dochodowy. Podwyżka dla wszystkich do 20-30 tys. zł to są grube miliardy. Nie dziwię się, że minister finansów jest sceptyczny - powiedział w programie "Money. To się liczy" Piotr Bartkiewicz, ekonomista Banku Pekao S.A. - Mimo to, kwota wolna w Polsce jest za niska. Problem w tym, że złożenie systemu podatkowego przy wysokiej kwocie wolnej jest bardzo trudne. Stąd inne pomysły w Nowym Ładzie, które starają się tę dziurę równoważyć. Nie wiemy wszystkiego, ale wiemy kto straci. Stracą osoby na samozatrudnieniu i podatnicy na etacie, którzy zarabiają powyżej 6 tys. zł. Kwota wolna będzie korzystna dla wszystkich zarabiających poniżej tej kwoty - dodał.

Pomyłka Ministerstwa Finansów przy liczeniu luki VAT i zupełnie różne dane na rządowych planszach. - Wytłumaczę z czego wzięła się ta pomyłka. Miejmy świadomość, że luka VAT bazuje na szacunkach, jej rozmiar się aktualizuje i przelicza na nowo. Stąd pomyłka, która pojawiła się na naszym Twitterze, była niewielka, dotyczyła tylko jednego roku. Dane, które się pojawiły, były danymi ze stycznia, a mieliśmy już dane z lutego - powiedział w programie "Money. To się liczy" Łukasz Czernicki, główny ekonomista Ministerstwa Finansów. - Natomiast w grafice KPRM to błąd, ktoś zrobił slajd na szybko, wysokość luki VAT jest podana w procentach PKB, tak nie powinno być. To przeszacowuje lukę VAT - dodał.

Kontrowersje z luką VAT. Czy walka z wyłudzeniami podatku nie idzie tak dobrze, jak opowiada to rząd? - Przede wszystkim luka VAT to nie tylko wyłudzenia. Luka to różnica pomiędzy tym, co powinno wpłynąć, a tym, co rzeczywiście wpłynęło do budżetu. Natomiast, dzięki działaniom rządu, po roku 2015 udało się sprowadzić tę lukę do średniej europejskiej, a wcześniej była dwa razy większa niż ta średnia - powiedział w programie "Money. To się liczy" Marcin Horała, wiceminister infrastruktury. - To przekłada się na kilkadziesiąt miliardów złotych więcej rok rocznie w budżecie. Natomiast manipulacja "Superwizjera" i TVN polega na tym, że tam nie są podawane kwoty, o ile więcej mamy w budżecie z VAT-u, tylko tego, ile w konkretnym postępowaniu udało się zająć. Powiem najprościej jak się da. Jeżeli w jakimś mieście jest gang złodziei samochodów, który rocznie kradnie 100 samochodów, i policja rozbije ten gang, to pewnie odzyska dwa, trzy samochody. Ale ukradzionych samochodów w tym mieście będzie mniej o 100 rocznie, i to jest ta różnica - dodał.

- Polska ma jedną z najpłytszych recesji na świecie - powiedział we wtorek premier Mateusz Morawiecki.

Zmiany w podatkach i akcyzie? - Cały czas patrzymy na wszystkie podatki. Nasza strategia jest taka, żeby jak najbardziej zmniejszać ten klin podatkowy, a równocześnie patrzymy, czy podatki są sprawiedliwe. W tych czasach bardzo ważne jest, by wszyscy ci, którzy mają płacić podatki, płacili je sprawiedliwie. Cel zawsze jest ten sam - uszczelnianie. Nie może być tak, że jeden przedsiębiorca płaci, a inny nie, bo to psuje rynek dla wszystkich - powiedział w programie "Money. To się liczy" minister finansów Tadeusz Kościński. - Co do akcyzy, cały czas to analizujemy. Akcyza to bardzo skomplikowany podatek, jest bardzo dużo konkurencji na rynku, a każdy chce płacić jak najmniej podatku. A niektóre podatki akcyzowe, tak jak opłata cukrowa, mają na celu zmianę zachowanie społeczeństwa. Tych podatków nie można tak zero-jedynkowo wprowadzać czy likwidować - dodał.

Czy Narodowy Bank Polski jest niezależny? Na to pytanie odpowiadał w programie "Money. To się liczy" prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący Rady FOR, były wicepremier i minister finansów. - To jest szersze pytanie: czy w państwie PiS mogą istnieć niezależne instytucje, czy też taka jest sytuacja, w której decyzje faktycznie podejmowane są w jednym ośrodku, a realizowane przez osoby, które należą do jednego wielkiego układu polityczno-partyjno-państwowego. Nie wiem, czy szef NBP Adam Glapiński działa z własnego przekonania, czy w porozumieniu z prezesem PiS Jarosławem Kaczyńskim, ale jego politykę oceniam źle - powiedział.

- Po kryzysie w 2008 roku faza tzw. niekonwencjonalnej polityki pieniężnej utrzymuje się aż do dziś - mówił w programie "Money. To się liczy" prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący Rady FOR, były wicepremier, który wraz z ekonomistą Andrzejem Rzońcą przygotował raport w tej sprawie. Stopy procentowe są obniżone do zera, a banki centralne dopompowywały pieniądze na rynek. Ma to - zdaniem Balcerowicza - rosnące efekty uboczne. - Bardzo niskie stopy procentowe zaniżały wzrost gospodarczy, bo bankom opłacało się bez ryzyka udzielać kredytów przedsiębiorstwom, które były nieefektywne. To tzw. zombifikacja - mówił. Tego rodzaju polityka - jak wskazywał - pogłębia też nierówności dochodowe. W odniesieniu do Polski mówił o "nierozsądnym naśladowaniu Zachodu tam, gdzie on może się mylić". - To przysłania to, co jest ważniejsze, to znaczy autentyczne reformy - podkreślił.

Sejmowa komisja finansów przychylnie spojrzała na pomysł obcięcia wydatków w 2021 roku m.in. na Sejm i Senat, partie polityczne czy sądy. Komisja jednocześnie zgodziła się na przesunięcie ponad 250 mln złotych na ogólną rezerwę budżetową Rady Ministrów.

Po pierwszych dziewięciu miesiącach tego roku wydatki z budżetu państwa przekraczały jego dochody o 13,75 mld zł. To oznacza stosunkowo nieduży wzrost deficytu w porównaniu z poprzedniego miesiąca.

Głównym skutkiem ubocznym tej pandemii będzie rosnący dług publiczny, który później trzeba będzie spłacić – powiedział w programie #Newsroom szef Polskiego Funduszu Rozwoju Paweł Borys. Przypomniał, że obecny koszt działań antykryzysowych to równowartość około 7 proc. PKB. – Najlepszym sposobem na spłatę tego długu będzie jak najszybszy powrót na ścieżkę wzrostu – wskazał. Borys ma nadzieję, że w przyszłym roku nastąpi odbicie i PKB będzie rosło w tempie 3-4 proc., co pozwoli uśmierzać skutki kryzysu. - Stosując się do restrykcji sanitarnych chronimy swoje miejsca pracy. Jeśli obostrzenia będą trwały jak najkrócej, to gospodarka będzie się miała po prostu lepiej – wskazał.

- Żadnych nowych regulacji, żadnych nowych obowiązków dla biznesu, żadnych nowych podatków - postulował w programie "Money. To się liczy" Cezary Kaźmierczak, prezes Związku Przedsiębiorców i Pracodawców. Zapowiedział publikację raportu o sytuacji w krajach OECD. - Nigdzie nikt nie podnosi podatków, nie wprowadza nowych regulacji, polski rząd jest niechlubnym wyjątkiem. Nazywam rzeczy po imieniu: są nowe podatki - mówił. Jednocześnie zwrócił uwagę, że rząd zaproponował korzystne, wręcz rewolucyjne, rozwiązanie dla przedsiębiorców (tzw. ryczałt ewidencjonowany), ale umieścił to w jednej ustawie z innymi, już niekorzystnymi pomysłami. - Błędna i szkodliwa regulacja w sprawie spółek komandytowych jest w jednym akcie prawnym z rewolucją. Nie wiadomo, jak się zachować - ubolewał.

Sopot, mimo ostatecznie dobrego sezonu w lipcu i sierpniu, ma mniejsze wpływy z opłaty uzdrowiskowej o 40 proc. i np. ok. 30 - 40 proc. mniej płatnych wejść na molo. Takie dane przedstawił w programie "Newsroom" prezydent tego miasta Jacek Karnowski. - Wydatki jednak rosną, dlatego z dużym niepokojem patrzmy na ograniczenie finansów, które szykuje gminom rząd - powiedział. Według jego szacunków z powodu planowanych zmian w PIT do samorządów trafi ok. 14 mld zł mniej w ciągu najbliższych 10 lat. - To jest niezrozumiałe, że w czasie lockdownu, bo on ciągle jest, że jeszcze chce się zubożyć wspólnoty lokalne - oświadczył prezydent Sopotu. Karnowski mówił, że Sopot odsuwa w czasie inwestycje, o 6-7 mln zł obciął wydatki bieżące.

- Deficyt pozwala na to, żeby udzielić przedsiębiorcom bardzo wyraźnego wsparcia - tak o rekordowej dziurze w tegorocznym budżecie mówi w programie "Money. To się liczy" wiceminister finansów Piotr Patkowski. Dodaje również, że nie jest to problem, z którym boryka się tylko Polska. Podobną sytuację koronawirus spowodował bowiem w innych europejskich krajach. Jak przypominał, po każdym kryzysie przychodzi zjawisko zwane "echem kryzysu". - A to może oznaczać, że nawet jeśli nie dojdzie do ponownego zamknięcia gospodarki, to przedsiębiorcy będą potrzebować wsparcia z budżetu - twierdzi Patkowski. Przyznał również, że w tegorocznym budżecie ujęte zostały również niektóre wydatki z przyszłego roku.

Polska gospodarka miała urosnąć w tym roku o ok. 150 mld zł, a skurczy się o prawie 200. Do tego przybędzie prawie pół miliona nowych bezrobotnych i zanotujemy rekordowy deficyt. Rząd podał, ile będzie nas kosztować pandemia koronawirusa.

W tym roku deficyt budżetowy będzie rekordowy i wyniesie ponad 109 mld zł. A wzrost wydatków budżetowych nie uwzględnia wszystkich wydatków państwa na walkę ze skutkami Covid-19. Przed nami trudne lata dla sektora finansów publicznych. Jednak spadek PKB, który w tym roku jest prognozowany na 4,6 proc., może być nieco mniejszy.

- Poziom niepewności jest obecnie tak wysoki, że lepiej byłoby podawać wskaźniki przedziałami, czyli od-do - tak znowelizowane założenia do budżetu na 2020 rok komentuje ekonomista prof. Ryszard Bugaj.

Rząd na czwartkowym posiedzeniu przyjął nowelizację ustawy budżetowej na 2020 rok. Możemy się więc pożegnać ze zrównoważonym budżetem. Deficyt przekroczy w tym roku 109 mld złotych. To największa dziura budżetowa w XXI wieku.

Rząd przyjął założenia do projektu budżetu Polski. Co z nich wynika? - Jest ogromna niepewność dotycząca prognoz na przyszły rok, nie tylko odnośnie Polski. To, co udało mi się przeczytać, sygnalizuje, że wprawdzie w tym roku spadek PKB może być mniejszy w Polsce niż w Hiszpanii. Najważniejsze jest jednak to, jaka będzie siła odbicia, a tu rysują się poważne zagrożenia dla Polski - powiedział w programie "Tłit" prof. Leszek Balcerowicz. - To zagrożenie nie tylko związane z pandemią. Przypomnę, że jeszcze przed pandemią nastąpił bardzo wyraźny spadek aktywności gospodarczej, a w związku z tym, spadek dynamiki przychodów podatkowych. Deficyt może sięgać 10 proc. PKB, to gwałtowny wzrost z prognozowanego wcześniej 2 proc., to należy zadać sobie pytanie, czy jest jakikolwiek kraj na świecie, który umacnia rozwój dzięki gwałtownie rosnącemu zadłużeniu. Nie znam takiego kraju - dodał.

Słyszeliśmy o niej od kilku miesięcy i wreszcie wygląda na to, że dojdzie do skutku. Nowelizacja budżetu na 2020 rok pojawiła się właśnie w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. To oznacza, że przynajmniej częściowo poznamy stan finansów państwa po wybuchu pandemii koronawirusa.