finanse publiczne (strona 10 z 15)

- Polska ma jedną z najpłytszych recesji na świecie - powiedział we wtorek premier Mateusz Morawiecki.

Zmiany w podatkach i akcyzie? - Cały czas patrzymy na wszystkie podatki. Nasza strategia jest taka, żeby jak najbardziej zmniejszać ten klin podatkowy, a równocześnie patrzymy, czy podatki są sprawiedliwe. W tych czasach bardzo ważne jest, by wszyscy ci, którzy mają płacić podatki, płacili je sprawiedliwie. Cel zawsze jest ten sam - uszczelnianie. Nie może być tak, że jeden przedsiębiorca płaci, a inny nie, bo to psuje rynek dla wszystkich - powiedział w programie "Money. To się liczy" minister finansów Tadeusz Kościński. - Co do akcyzy, cały czas to analizujemy. Akcyza to bardzo skomplikowany podatek, jest bardzo dużo konkurencji na rynku, a każdy chce płacić jak najmniej podatku. A niektóre podatki akcyzowe, tak jak opłata cukrowa, mają na celu zmianę zachowanie społeczeństwa. Tych podatków nie można tak zero-jedynkowo wprowadzać czy likwidować - dodał.

Czy Narodowy Bank Polski jest niezależny? Na to pytanie odpowiadał w programie "Money. To się liczy" prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący Rady FOR, były wicepremier i minister finansów. - To jest szersze pytanie: czy w państwie PiS mogą istnieć niezależne instytucje, czy też taka jest sytuacja, w której decyzje faktycznie podejmowane są w jednym ośrodku, a realizowane przez osoby, które należą do jednego wielkiego układu polityczno-partyjno-państwowego. Nie wiem, czy szef NBP Adam Glapiński działa z własnego przekonania, czy w porozumieniu z prezesem PiS Jarosławem Kaczyńskim, ale jego politykę oceniam źle - powiedział.

- Po kryzysie w 2008 roku faza tzw. niekonwencjonalnej polityki pieniężnej utrzymuje się aż do dziś - mówił w programie "Money. To się liczy" prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący Rady FOR, były wicepremier, który wraz z ekonomistą Andrzejem Rzońcą przygotował raport w tej sprawie. Stopy procentowe są obniżone do zera, a banki centralne dopompowywały pieniądze na rynek. Ma to - zdaniem Balcerowicza - rosnące efekty uboczne. - Bardzo niskie stopy procentowe zaniżały wzrost gospodarczy, bo bankom opłacało się bez ryzyka udzielać kredytów przedsiębiorstwom, które były nieefektywne. To tzw. zombifikacja - mówił. Tego rodzaju polityka - jak wskazywał - pogłębia też nierówności dochodowe. W odniesieniu do Polski mówił o "nierozsądnym naśladowaniu Zachodu tam, gdzie on może się mylić". - To przysłania to, co jest ważniejsze, to znaczy autentyczne reformy - podkreślił.

Sejmowa komisja finansów przychylnie spojrzała na pomysł obcięcia wydatków w 2021 roku m.in. na Sejm i Senat, partie polityczne czy sądy. Komisja jednocześnie zgodziła się na przesunięcie ponad 250 mln złotych na ogólną rezerwę budżetową Rady Ministrów.

Po pierwszych dziewięciu miesiącach tego roku wydatki z budżetu państwa przekraczały jego dochody o 13,75 mld zł. To oznacza stosunkowo nieduży wzrost deficytu w porównaniu z poprzedniego miesiąca.

Głównym skutkiem ubocznym tej pandemii będzie rosnący dług publiczny, który później trzeba będzie spłacić – powiedział w programie #Newsroom szef Polskiego Funduszu Rozwoju Paweł Borys. Przypomniał, że obecny koszt działań antykryzysowych to równowartość około 7 proc. PKB. – Najlepszym sposobem na spłatę tego długu będzie jak najszybszy powrót na ścieżkę wzrostu – wskazał. Borys ma nadzieję, że w przyszłym roku nastąpi odbicie i PKB będzie rosło w tempie 3-4 proc., co pozwoli uśmierzać skutki kryzysu. - Stosując się do restrykcji sanitarnych chronimy swoje miejsca pracy. Jeśli obostrzenia będą trwały jak najkrócej, to gospodarka będzie się miała po prostu lepiej – wskazał.

- Żadnych nowych regulacji, żadnych nowych obowiązków dla biznesu, żadnych nowych podatków - postulował w programie "Money. To się liczy" Cezary Kaźmierczak, prezes Związku Przedsiębiorców i Pracodawców. Zapowiedział publikację raportu o sytuacji w krajach OECD. - Nigdzie nikt nie podnosi podatków, nie wprowadza nowych regulacji, polski rząd jest niechlubnym wyjątkiem. Nazywam rzeczy po imieniu: są nowe podatki - mówił. Jednocześnie zwrócił uwagę, że rząd zaproponował korzystne, wręcz rewolucyjne, rozwiązanie dla przedsiębiorców (tzw. ryczałt ewidencjonowany), ale umieścił to w jednej ustawie z innymi, już niekorzystnymi pomysłami. - Błędna i szkodliwa regulacja w sprawie spółek komandytowych jest w jednym akcie prawnym z rewolucją. Nie wiadomo, jak się zachować - ubolewał.

Sopot, mimo ostatecznie dobrego sezonu w lipcu i sierpniu, ma mniejsze wpływy z opłaty uzdrowiskowej o 40 proc. i np. ok. 30 - 40 proc. mniej płatnych wejść na molo. Takie dane przedstawił w programie "Newsroom" prezydent tego miasta Jacek Karnowski. - Wydatki jednak rosną, dlatego z dużym niepokojem patrzmy na ograniczenie finansów, które szykuje gminom rząd - powiedział. Według jego szacunków z powodu planowanych zmian w PIT do samorządów trafi ok. 14 mld zł mniej w ciągu najbliższych 10 lat. - To jest niezrozumiałe, że w czasie lockdownu, bo on ciągle jest, że jeszcze chce się zubożyć wspólnoty lokalne - oświadczył prezydent Sopotu. Karnowski mówił, że Sopot odsuwa w czasie inwestycje, o 6-7 mln zł obciął wydatki bieżące.

- Deficyt pozwala na to, żeby udzielić przedsiębiorcom bardzo wyraźnego wsparcia - tak o rekordowej dziurze w tegorocznym budżecie mówi w programie "Money. To się liczy" wiceminister finansów Piotr Patkowski. Dodaje również, że nie jest to problem, z którym boryka się tylko Polska. Podobną sytuację koronawirus spowodował bowiem w innych europejskich krajach. Jak przypominał, po każdym kryzysie przychodzi zjawisko zwane "echem kryzysu". - A to może oznaczać, że nawet jeśli nie dojdzie do ponownego zamknięcia gospodarki, to przedsiębiorcy będą potrzebować wsparcia z budżetu - twierdzi Patkowski. Przyznał również, że w tegorocznym budżecie ujęte zostały również niektóre wydatki z przyszłego roku.

Polska gospodarka miała urosnąć w tym roku o ok. 150 mld zł, a skurczy się o prawie 200. Do tego przybędzie prawie pół miliona nowych bezrobotnych i zanotujemy rekordowy deficyt. Rząd podał, ile będzie nas kosztować pandemia koronawirusa.

W tym roku deficyt budżetowy będzie rekordowy i wyniesie ponad 109 mld zł. A wzrost wydatków budżetowych nie uwzględnia wszystkich wydatków państwa na walkę ze skutkami Covid-19. Przed nami trudne lata dla sektora finansów publicznych. Jednak spadek PKB, który w tym roku jest prognozowany na 4,6 proc., może być nieco mniejszy.

- Poziom niepewności jest obecnie tak wysoki, że lepiej byłoby podawać wskaźniki przedziałami, czyli od-do - tak znowelizowane założenia do budżetu na 2020 rok komentuje ekonomista prof. Ryszard Bugaj.

Rząd na czwartkowym posiedzeniu przyjął nowelizację ustawy budżetowej na 2020 rok. Możemy się więc pożegnać ze zrównoważonym budżetem. Deficyt przekroczy w tym roku 109 mld złotych. To największa dziura budżetowa w XXI wieku.

Rząd przyjął założenia do projektu budżetu Polski. Co z nich wynika? - Jest ogromna niepewność dotycząca prognoz na przyszły rok, nie tylko odnośnie Polski. To, co udało mi się przeczytać, sygnalizuje, że wprawdzie w tym roku spadek PKB może być mniejszy w Polsce niż w Hiszpanii. Najważniejsze jest jednak to, jaka będzie siła odbicia, a tu rysują się poważne zagrożenia dla Polski - powiedział w programie "Tłit" prof. Leszek Balcerowicz. - To zagrożenie nie tylko związane z pandemią. Przypomnę, że jeszcze przed pandemią nastąpił bardzo wyraźny spadek aktywności gospodarczej, a w związku z tym, spadek dynamiki przychodów podatkowych. Deficyt może sięgać 10 proc. PKB, to gwałtowny wzrost z prognozowanego wcześniej 2 proc., to należy zadać sobie pytanie, czy jest jakikolwiek kraj na świecie, który umacnia rozwój dzięki gwałtownie rosnącemu zadłużeniu. Nie znam takiego kraju - dodał.

Słyszeliśmy o niej od kilku miesięcy i wreszcie wygląda na to, że dojdzie do skutku. Nowelizacja budżetu na 2020 rok pojawiła się właśnie w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. To oznacza, że przynajmniej częściowo poznamy stan finansów państwa po wybuchu pandemii koronawirusa.

Zdaniem szefa rządu Mateusza Morawieckiego, finanse Polski - mimo kryzysu - są w bardzo dobrym stanie, a za ratowanie miejsc pracy chwali nas nawet Komisja Europejska.

Senat nie rozpatrzył w środę informacji o stanie finansów państwa, bo nikt z rządu nie przyszedł na posiedzenie. - To niepokojący sygnał - ocenił marszałek Senatu Tomasz Grodzki. Senatorowie przerwali zatem ten punkt obrad i być może wrócą do niego w czwartek.

- Myślę, że nikt nie może czuć się rzetelnie i poważnie traktowany przez rząd, jeśli chodzi o kondycję budżetową państwa - mówi w programie "Money. To Się Liczy" prof. Jerzy Hausner, ekonomista i były minister gospodarki. Ekspert zwraca uwagę, że do deficytu nie są wliczane miliardowe wydatki jednostek pozabudżetowych. Mowa tu choćby o tarczy finansowej Polskiego Funduszu Rozwoju. A nowelizację budżetu zaplanowano dopiero po wyborach. - Finanse publiczne są coraz bardziej nieprzejrzyste, co utrudnia ocenę ekonomiczną i funkcjonowanie gospodarki - mówi prof. Hausner. Zdaniem gościa programu "Money. To Się Liczy" jest to świadome zaciemnianie obrazu ekonomicznego. A takie działania "podważają ekonomiczną wiarygodność naszego państwa".

Jak wpłynęła pandemia koronawirusa na finanse państwa? Rząd niebawem przedstawi nowelizację budżetu, a wówczas dowiemy się, o jakich skutkach będzie mowa.

Polska, jak i inne kraje, musi się zadłużać w związku z pandemią koronawirusa. Sytuacja długu Polski nie do końca jest jednak przejrzysta, a nie ma też informacji, jak z tego długu będziemy wychodzić. - Rząd przy okazji nowelizacji budżetu powinien spojrzeć nie tyko na rok 2021, tylko szerzej, żeby zarysować strategię konsolidacji finansów publicznych - powiedział w programie "Money. To się liczy" dr Sławomir Dudek, główny ekonomista Pracodawców RP. - Rozwiązania są dwa. Przewiduję, że będzie wzrost podatków i pewnie będzie dotyczył firm. Uważam, że 13. i 14. emerytura to są wydatki na dobre czasy, tak samo obronność i wzrost nakładów do 2 proc. PKB. Trzeba szukać oszczędności, ale będzie trudno - dodał.

Byli ministrowie finansów oraz znani ekonomiści apelują do rządu, by ten szybko ujawnił dane o stanie budżetu. "Polacy mają prawo wiedzieć, czy grozi im katastrofa finansów państwa" - piszą m.in. Jacek Rostowski, Leszek Balcerowicz, Jarosław Bauc czy Marek Belka.

Rząd przyjął w poniedziałek po południu mechanizm, który pozwala na tymczasowe zawieszenie reguły wydatkowej. "Przyjęte zapisy dostosowują ją do sytuacji związanej ze stanem epidemii" - informuje resort.

Dochody budżetu w kwietniu były o 15 proc. niższe niż rok temu. Najgorzej wygląda CIT, gdzie spadki sięgają prawie 60 proc. Z kolei wydatki wzrosły o ponad jedną piątą. Tak kryzys wywołany koronawirusem odbił się na polskim budżecie. A dane za maj będą jeszcze gorsze.

Według resortu finansów dług publiczny sięgnie w tym roku 55,2 proc. PKB. W teorii. Praktyka bowiem pokazuje, że do długu nie wliczono wielu potężnych wydatków, takich jak chociażby tarcza finansowa PFR. Bo wtedy pojawiłyby się problemy.