money insights (strona 10 z 14)

Kończący się rok był świętem demokracji. Do urn poszło więcej osób niż kiedykolwiek wcześniej. I niemal wszędzie urzędujący w chwili wyborów politycy stracili poparcie lub nawet władzę. Czerwone kartki od wyborców dostali głównie za to, że nie utrzymali w ryzach inflacji. W wielu krajach, na przykład we Francji, powstały rządy mniejszościowe, które okazały się niestabilne.

Polska znalazła się wysoko na liście gospodarek, które mogą najbardziej skorzystać na amerykańsko-chińskiej wojnie handlowej. Naszym największym atutem jest jakość infrastruktury transportowej. Lepiej od nas wypadają wprawdzie dwa inne kraje regionu, ale w przeszłości ich potencjał był przeceniany, a Polski niedoceniany.

Na rynku nieruchomości przybywa sygnałów ochłodzenia. Zwiększa się liczba ofert sprzedaży mieszkań, a popyt słabnie. W niektórych miastach, w tym w Warszawie, narasta rozbieżność między cenami transakcyjnymi a ofertowymi. To sugeruje, że rośnie gotowość sprzedających do negocjacji. Historia uczy jednak, że nie jest to wiarygodny zwiastun spadku cen.

Rządy coraz chętniej wspierają wybrane branże, a nawet pojedyncze przedsiębiorstwa. To odpowiedź na wyzwania współczesności, ale też na rosnące poparcie wyborców dla większej roli państwa w gospodarce. W interwencjach jednak łatwo o pomyłki, które są kosztowne - mówi money.pl prof. Beata Javorcik, główna ekonomistka Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju.

W minionym kwartale aktywność w polskiej gospodarce zwiększyła się o 2,7 proc. rok do roku. To wynik słabszy od wcześniejszych oczekiwań ekonomistów, ale nie tragiczny. Niepokoi to, że jedynym źródłem wzrostu był przyrost zapasów. Jeśli popyt pozostanie niemrawy, firmy będą go zaspokajały z zapasów, a nie z bieżącej produkcji. A spowolnienie się pogłębi.

Okres prosperity w Niemczech dobiegł końca. Tamtejsze firmy wyspecjalizowały się w technologiach i produktach z ubiegłego wieku. Nie są w stanie dotrzymać kroku firmom z USA i Chin. Niemcom grozi to, że staną się dla tych państw tym, czym dzisiaj dla Niemiec jest Polska - mówi money.pl Wolfgang Munchau, autor głośnej książki "Kaputt: koniec niemieckiego cudu".

- Trumpowi nie uda się ograniczyć imigracji w takim stopniu, jak zapowiada - uważa Wojciech Kopczuk, profesor ekonomii na Uniwersytecie Columbia. - USA mają ten sam problem co Europa: niską dzietność. Bez imigracji pojawią się problemy z utrzymaniem systemu zabezpieczeń społecznych. Alternatywą dla niej jest kryzys - mówi w rozmowie z money.pl.

Przez spóźnioną transformację energetyczną ceny energii dla przedsiębiorstw w Polsce należą do najwyższych w UE. Większość firm ma możliwości obniżenia swojej energochłonności, co pozwoli im zachować konkurencyjność, nawet jeśli prąd pozostanie drogi. Problem w tym, że drogi prąd uderza w część przedsiębiorstw strategicznie ważnych.

Co czwarty kraj należący do OECD wprowadził już automatyczne powiązanie minimalnego wieku emerytalnego z oczekiwaną długością życia, ostatnio Słowacja. Z ankiety money.pl wśród szerokiego grona ekonomistów wynika, że i w Polsce taka reforma jest potrzebna.

Polska należy do nielicznych krajów w Unii Europejskiej, w których nawet samotny rodzic z dwójką dzieci na utrzymaniu nie popadnie w ubóstwo, o ile pracuje. To sukces polskiej polityki społecznej. Zapewne dałoby się go osiągnąć mniejszym kosztem, ale i to nie jest wcale oczywiste.

Zróżnicowanie minimalnego wieku emerytalnego ze względu na płeć jest niesprawiedliwe, szkodliwe dla samych kobiet i dla gospodarki. Zrównanie tego wieku to jedna z niewielu reform, pod którą podpisałaby się dzisiaj zdecydowana większość ekonomistów.

Na tle innych rynków wschodzących Polska ma dobre perspektywy. Z jednej strony usuwa się z linii ostrzału Trumpa, z drugiej ma wewnętrzne silniki wzrostu - mówi Rafał Benecki, główny ekonomista ING BSK. W 2025 r. z KPO do beneficjentów trafi ok. 60-70 mld zł. Liczymy też na to, że będzie to impuls dla inwestycji prywatnych - dodaje.

Większość ankietowanych przez nas ekonomistów uznała, że Polska postąpiła w zgodzie z własnym interesem, głosując za mocnym podniesieniem ceł na chińskie auta elektryczne. Jeśli Donald Trump mocno ograniczy import z Chin, Europa może dostać do ręki nowe karty przetargowe w sporze z Pekinem.

Nieco ponad połowa Amerykanów wierzy, że Donald Trump będzie lepszy dla gospodarki niż Kamala Harris. Jeden rzut oka na wskaźniki gospodarcze wystarczy, by zobaczyć, skąd się wzięło niezadowolenie z ostatnich lat. Ekonomiści są jednak zgodni: powrót Trumpa do Białego Domu będzie miał na gospodarkę USA negatywny wpływ.

W żadnym innym kraju UE dochód na mieszkańca nie rósł w ostatnich 20 latach tak szybko jak w Rumunii. Państwo, które uchodziło niegdyś nieomal za synonim gospodarczego chaosu, przyciąga inwestycje, które dawniej trafiłyby nad Wisłę. Tyle że model rozwoju Rumunii to ryzykowna jazda po bandzie.

Polska była wśród 10 państw UE, które poparły wprowadzenie dodatkowych ceł na chińskie auta elektryczne. Brak europejskiego konsensusu w tej sprawie prowokuje pytanie, czy na pewno taka decyzja się nam opłaca. Ankietowani przez money.pl ekonomiści w większości sądzą, że tak.

- W najbliższych dwóch latach wzrost gospodarczy Polski napędzały będą wydatki konsumpcyjne i inwestycje współfinansowane z funduszy UE. Ale potem będzie trzeba poszukać nowych silników wzrostu - mówią money.pl Geoff Gottlieb i Jan Kees Martijn z Międzynarodowego Funduszu Walutowego.

Plany Volkswagena, aby zamknąć kilka fabryk na rodzimym rynku zamiast jednej, jak informował wcześniej, urastają do symbolu kryzysu, z którym zmaga się niemiecki przemysł. Dekoniunktura nad Renem budzi też obawy w Polsce, ale jeszcze co najmniej przez kilka lat będą one nieuzasadnione.

Wzrost płac w Polsce utrzymuje się na historycznie wysokim poziomie. To, co jest dobrą wiadomością z perspektywy pracowników, może mieć też negatywne skutki. Trzeba liczyć się z tym, że inflacja w sektorze usługowym pozostanie uporczywie wysoka, utrwalając wysokie stopy procentowe. A zorientowane na eksport firmy będą traciły konkurencyjność.

Załamanie sprzedaży detalicznej towarów to najprawdopodobniej zjawisko jednorazowe. Ale nawet jeśli jest inaczej, nie świadczy o gwałtownym spadku popytu konsumpcyjnego. Zainteresowanie polskich konsumentów, z różnych powodów, przesuwa się z towarów na usługi - pisze Grzegorz Siemionczyk, główny analityk money.pl.

Pod względem satysfakcji mieszkańców z życia Polska należy do unijnych liderów, a w ciągu minionej dekady przesunęła się w tym rankingu w górę. Ten awans można częściowo wyjaśnić szybkim na tle UE tempem wzrostu dochodów Polaków. Ale sam poziom satysfakcji jest wyższy, niż wynikałoby z warunków życia nad Wisłą.

Kraje, które z powodu sankcji nie mogą rozliczać się w dolarach lub euro, korzystają ze złota. To, że złoto znów stało się pieniądzem, jest jedną z kilku sił, które sprzyjają wzrostowi notowań kruszcu - tłumaczy money.pl Steve Land, analityk i zarządzający funduszami inwestującymi w metale szlachetne.

Co decyduje o tym, że jedne kraje są bogate, a inne biedne? Nie klimat, dostęp do morza ani bogactwa naturalne. Najważniejsze są tzw. instytucje, czyli reguły współpracy w społeczeństwie. Laureaci tzw. ekonomicznego Nobla wyjaśnili, jakie instytucje są najlepsze i skąd się biorą. Historia Polski jest dobrą ilustracją ich koncepcji.

Kwota, która trafia do organizacji pożytku publicznego z PIT, szybko rośnie. W ostatnich dwóch latach zwiększyła się realnie, czyli po korekcie o inflację, o ponad 30 proc. Ale nasila się też negatywne zjawisko: coraz większa część wsparcia trafia do kilku największych organizacji o podobnym modelu działania.

Mieszkań w Polsce jest wciąż za mało. Skutek? Są przeludnione, a wielu młodych ludzi mieszka z rodzicami. Sytuacja szybko się jednak poprawia. Już za kilkanaście lat pod względem warunków mieszkaniowych nie będziemy odstawać od Europy. Nie ma jednak co liczyć na spadek cen. Bo tam, gdzie mieszkania są najbardziej potrzebne, będzie ich nadal brakowało.