money insights (strona 9 z 15)

Gwałtowna podwyżka ceł w USA nie doprowadzi do odrodzenia tamtejszego przemysłu i prawdopodobnie nie zasypie deficytu handlowego. Może za to osłabić pozycję dolara. Z perspektywy ekonomicznej ta polityka jest po prostu głupia - mówi money.pl Jan Hagemejer, prezes think-tanku CASE.

Jeśli Polska utrzyma dotychczasowe tempo rozwoju, za 15 lat nie będzie odstawała pod względem zamożności od europejskiej średniej. Wcześniej, bo już w przyszłym roku, wyprzedzić może Japonię. Wbrew zapewnieniom polityków, nie jesteśmy jednak wyjątkowi: nie gonimy Zachodu szybciej niż inne państwa naszego regionu.

Wszelkie dostępne prognozy wskazują, że Polska będzie jednym z najszybciej wyludniających się państw Europy. Tego procesu nie zahamuje nawet imigracja. W niektórych krajach UE, np. na Łotwie, depopulacja już wywiera negatywny wpływ na ceny mieszkań.

Matki co najmniej dwójki dzieci nie zapłacą na Węgrzech podatku dochodowego. Do końca życia. To, jak zapowiada premier Viktor Orban, będzie "największe cięcie podatków, jakie widziała Europa, a nawet cały Zachód". Kolejny kraj rozpaczliwie szuka sposobu na zahamowanie spadku dzietności.

Na kulturę i rekreację Polacy przeznaczyli w 2024 roku największą część swoich domowych budżetów od 12 lat. Radykalnie zwiększyli też wydatki na transport: i to nie na paliwa, tylko na auta. Najmniej od co najmniej piętnastu lat wydali z kolei na napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe – mimo, że te drugie mocno podrożały.

Marcowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej miało być przełomem. Niektórzy członkowie tego gremium sygnalizowali, że może to być właściwy moment na złagodzenie polityki pieniężnej. Dzisiaj jest pewne, że stopy procentowe się nie zmienią, wbrew prośbom marszałka Sejmu Szymona Hołowni. Ale posiedzenie RPP i tak miało dużą wagę.

W tym roku program 800 plus kosztował będzie ponad 60 mld zł, czyli ponad 1,5 proc. PKB Polski. Wprowadzenie do niego kryterium dochodowego przyniosłoby oszczędności. Ale ankietowani przez money.pl ekonomiści są podzieleni w ocenach takiej propozycji. Według niektórych byłoby to naruszenie umowy społecznej.

Koniunktura na polskim rynku pracy jest najsłabsza od dekady - zdawały się sugerować ostatnie dane o liczbie ofert dostępnych w urzędach. Ofert pracy ubywa, ale głównie dlatego, że mniej jest bezrobotnych. Pracodawcom coraz trudniej będzie znaleźć w urzędach pracy pożądanych pracowników.

Europa potrzebuje większych wydatków na badania i rozwój, aby zachować konkurencyjność wobec USA i Chin. Deregulacja pomoże w tym tylko nieznacznie. Dla firm większym problemem jest niepewność przepisów niż ich nadmiar - mówi money.pl prof. Beata Javorcik, główna ekonomistka Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju.

Najgorszą konsekwencją polityki handlowej Donalda Trumpa jest niepewność, która paraliżuje firmy. Dla części z nich "mgła wojny celnej" może też być dogodnym uzasadnieniem podwyżek cen. Dlatego zapowiadane przez USA cła na import z UE uderzą w europejską gospodarkę, nawet jeśli ostatecznie nie wejdą w życie.

Zbyt wstrzemięźliwa polityka fiskalna w Niemczech, uważana za jedną z przyczyn słabości największej europejskiej gospodarki, może trafić do kosza. Główne partie są bliskie porozumienia, by na inwestycje infrastrukturalne i zbrojenia w ciągu dekady wydać nawet 900 mld euro. To byłoby dla Niemiec nowe otwarcie.

Na świecie zapanowała moda na deregulację. Dotarła też do Polski. Uproszczenie przepisów i ograniczenie biurokracji ma pobudzić przedsiębiorczość i wzrost gospodarczy. Ale koncentrując się na popularnej wśród wyborców walce z prawnymi absurdami, politycy mogą zapomnieć o naprawdę ważnych, ale kosztownych i kontrowersyjnych reformach.

Kraje Europy muszą zacieśniać współpracę i znosić wewnętrzne bariery, aby zachować konkurencyjność wobec USA i Chin. Ale politycznie jest to coraz trudniejsze. Jeśli z powodu podziałów wewnętrznych UE nie zdoła zbudować sojuszu, czeka ją klęska - mówi money.pl znany ekonomista Martin Wolf, który będzie gościem tegorocznej konferencji Impact w Poznaniu.

Niespodziewanie silna zwyżka sprzedaży detalicznej towarów w styczniu sugeruje, że konsumenci w wystarczającym stopniu odbudowali oszczędności i będą odtąd chętniej wydawali swoje dochody. Z polskiej gospodarki na początku roku napływają też inne pozytywne sygnały.

Ścieżki rozwoju Polski i Czech mocno się rozbiegły. Podczas gdy nasza gospodarka należy do najszybciej rosnących w UE, czeska buksuje w miejscu. Wbrew pozorom to nie jest wynik silnych związków ekonomicznych Czech z Niemcami, które również są w stagnacji. Nasz południowy sąsiad ma problem, który wkrótce może pojawić się też u nas.

- Zwiększenie wydatków publicznych, o co często apelują ekonomiści, mogłoby wcale nie wyjść Niemcom na dobre. To nie może zastąpić poważniejszych reform, w tym deregulacji niemieckiej gospodarki - mówi money.pl prof. Clemens Fuest, prezes ośrodka badawczego Ifo.

"Wynagrodzenia w Polsce są o ponad połowę niższe niż średnio w Unii Europejskiej, tymczasem ceny są niemal takie same. To koszt integracji europejskiej". Ta opinia, popularna wśród polskich eurosceptyków, jest fałszywa.

NBP należy do coraz węższego grona banków centralnych, które nie obniżają stóp proc. Czy to celowe dławienie gospodarki, by zaszkodzić rządowi? Takie podejrzenia to cena za polityczne zaangażowanie Adama Glapińskiego. Ale niezależnie od tego RPP ma chwilowo związane ręce. Co najmniej do połowy roku obniżki stóp trudno będzie uzasadnić.

W ostatnich miesiącach 2024 r. mieszkania na rynku wtórnym w największych miastach Polski potaniały najbardziej od dekady, inaczej niż mieszkania na rynku pierwotnym. Rezultat? W niektórych metropoliach, w tym w Warszawie, nieruchomości z drugiej ręki jeszcze nigdy nie były o tyle tańsze od nowych.

Konsekwencje podwyżki ceł na import stali i aluminium do USA będą odczuwalne głównie w tamtejszej gospodarce. I nie będą to konsekwencje pozytywne. Można oczekiwać wzrostu cen towarów, w których metale te są wykorzystywane, a w ślad za tym spadku zatrudnienia u ich producentów.

Donald Trump zrozumiał, że nie wszyscy Amerykanie wygrali na globalizacji. Dlatego chciałby odbudować w USA przemysł. Ale podwyżkami ceł na import tego nie osiągnie. Stany Zjednoczone mają deficyt w handlu towarowym, bo ich hitem eksportowym jest dolar - mówi money.pl Wojciech Paczos, ekonomista z Uniwersytetu w Cardiff i Polskiej Akademii Nauk.

W ostatnich latach niższe wynagrodzenia rosły szybciej niż te wyższe. To zasługa dużych podwyżek płacy minimalnej. Ale jednocześnie ceny podstawowych towarów i usług, na które mniej zamożne gospodarstwa domowe przeznaczają większą część swoich dochodów niż te lepiej sytuowane, rosły szybciej niż ogół cen konsumpcyjnych. Stąd bierze się poczucie wielu Polaków, że zubożeli.

Podatek od bezdzietnych, którego wprowadzenie w Polsce zaproponował kandydat na prezydenta Marek Jakubiak, nie jest koncepcją nową. Był stosowany w wielu krajach, a i dzisiaj raz po raz powraca w debacie publicznej, choćby w Wielkiej Brytanii i Niemczech. Zarówno zwolennicy bykowego, jak i zbulwersowani tym pomysłem przeciwnicy, zdają się zapominać o tym, że w zasadzie obowiązuje on już dziś.

Zapowiadane przez Donalda Trumpa cła na import z Meksyku, Kanady i docelowo Unii Europejskiej nie przyniosłyby nikomu korzyści. Straciliby na nich również sami Amerykanie. Same groźby wznoszenia barier handlowych, nawet jeśli ostatecznie nie zostaną spełnione, będą miały negatywny wpływ na światową gospodarkę.

Ubiegłoroczny spadek przeciętnego zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw, najgłębszy od kilkunastu lat, jeśli pominąć kryzysowy rok 2020, nie był przejawem załamania popytu na pracowników. To wynik zmieniającej się struktury polskiego rynku pracy w związku ze starzeniem się ludności i rozwojem sektora usług.