money insights (strona 8 z 15)

Niewiele państw w UE podwyższało w ostatnich latach płacę minimalną tak szybko jak Polska. Pod względem siły nabywczej najniższych wynagrodzeń gramy już w jednej lidze z Francją. Negatywnych efektów tej polityki, przed którymi ostrzegali pracodawcy, nie widać. Jeśli wystąpiły, to przykryły je trendy demograficzne.

Zadowolenie z życia Europejczyków rośnie wraz ze wzrostem ich majątku, ale zwykle tylko do pewnego poziomu. W Polsce próg nasycenia przewyższa 2 mln euro, podobnie jak w znacznie zamożniejszych Niemczech. W wielu krajach Europy jest niższy.

Sytuacja, w której władza podzielona jest między opozycyjne obozy polityczne, czyli tzw. kohabitacja, może mieć negatywny wpływ na gospodarkę. Takie ostrzeżenia pojawiają się w analizach ekonomistów po zwycięstwie Karola Nawrockiego w wyborach prezydenckich. Dotychczasowe przypadki kohabitacji w Polsce skłaniają jednak raczej do optymizmu.

W ostatnich kwartałach wydatki konsumpcyjne Polaków nie nadążały za ich dochodami. Popyt tłumiła konieczność odbudowy oszczędności, zwłaszcza tych przeznaczonych na duże wydatki oraz minorowe nastroje. Istnieją powody, aby sądzić, że kwietniowy wystrzał sprzedaży detalicznej był punktem przełomowym.

Liczba pracujących w Polsce w I kwartale 2025 r. zmniejszyła się najbardziej od 2010 r., pomijając okres pandemii Covid-19. Jak wynika z wstępnych wyników Badań Aktywności Ekonomicznej Ludności, szczególnie dotyczy to osób młodych. W danych jest jednak kilka zagadek, które nie przystają do obrazu pogarszającej się sytuacji na rynku pracy.

Za sprawą dobrego wyniku Sławomira Mentzena w pierwszej turze wyborów prezydenckich, w kampanii przed drugą turą kandydaci przedstawiają się jako zwolennicy obniżenia podatków. Polski system podatkowo-składkowy faktycznie wymaga poprawy, ale to wcale nie musi oznaczać niższych obciążeń. Niektóre należałoby podnieść.

W Polsce lawinowo rośnie liczba osób w wieku emerytalnym. W żadnym innym kraju UE ludność nie starzeje się tak szybko. Jednocześnie na emerytury wydajemy coraz mniejszą część krajowego dochodu. To oznacza, że sytuacja finansowa emerytów pogarsza się w porównaniu do osób pracujących. Istnieją dwa sposoby, aby zatrzymać proces relatywnego ubożenia emerytów.

Odwilż w wojnie handlowej między USA i Chinami nie zmniejszyła ryzyka, że Europę zaleję fala chińskich towarów, których nie da się sprzedać za Atlantykiem. W Polsce ucierpią m.in. producenci mebli, ceramiki, urządzeń elektrycznych oraz akumulatorów.

Ceny mieszkań w Polsce, po dwóch latach szybkiego wzrostu, zaczęły się stabilizować. Nie jest to tylko efekt zakończenia programu dopłat do kredytów, ale też hamowania wzrostu płac. Na dłuższą metę to właśnie dochody gospodarstw domowych w największym stopniu kształtują ceny nieruchomości. Dzięki temu ich dostępność jest zaskakująco stabilna.

Wraz ze wzrostem dochodów gospodarstw domowych maleć powinien udział żywności w ich wydatkach konsumpcyjnych. To ugruntowana w ekonomii zależność. Ale w Polsce od lat się nie sprawdza. Żywność wciąż pochłania największą część naszych wydatków.

Kolejne obniżki stóp procentowych w tym roku nie są przesądzone. Rada Polityki Pieniężnej będzie o nich dyskutowała w lipcu. Decydujące będzie to, czy wzrost płac będzie nadal hamował - mówi money.pl Ireneusz Dąbrowski, członek RPP.

Politycy zawsze będą chcieli koncentrować się na tych problemach, które najbardziej chwytają za serce ich wyborców. Żeby rzeczywiście naprawić świat, musimy skoncentrować wydatki na prostych, skutecznych działaniach - przekonuje w rozmowie z money.pl duński ekonomista Bjørn Lomborg.

Nie istnieją twarde dowody na to, że wyższy dług publiczny prowadzi do niższego wzrostu gospodarczego, ani na to, że istnieje uniwersalny próg zadłużenia, którego przekroczenie grozi bankructwem kraju. Nie istniały też w 2015 r., gdy Sławomir Mentzen, kandydat Konfederacji na prezydenta, stawiał takie tezy w swojej rozprawie doktorskiej.

Niemieccy naukowcy podsumowali wyniki eksperymentu, w ramach którego ponad 100 osób przez trzy lata otrzymywało 1200 euro miesięcznie. Niestety, nie odpowiedzieli na interesujące ich pytanie: czy bezwarunkowy dochód podstawowy ma sens. Pilotaż czterodniowego tygodnia pracy, który szykowany jest w Polsce, również nie przyniesie twardych wniosków.

Zagraniczni inwestorzy wycofują się z amerykańskiego rynku finansowego wskutek obaw, że polityka Donalda Trumpa zaszkodzi amerykańskiej gospodarce. Na to wskazuje słabnący szybko dolar. Jak dotąd jednak z USA odpłynęła niewielka część kapitału zagranicznego, który trafił tam po wyborach prezydenckich.

Wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw rosną coraz wolniej, a zatrudnienie maleje coraz szybciej. Te warunki zwiększają szanse na to, że już w maju Rada Polityki Pieniężnej obniży stopy procentowe. Ale sytuacja na rynku pracy jest nietypowa. Ryzyko, że wzrost płac pozostanie źródłem presji inflacyjnej, jeszcze długo nie zniknie.

Polska gospodarka to europejski fenomen. Aktywność inwestycyjna od lat jest u nas niska, a mimo to jesteśmy w gronie liderów wzrostu. Obawy, że bez wyższej stopy inwestycji gospodarka zatrzyma się w rozwoju, były nieuzasadnione. Ale inwestycyjny przełom, który zapowiada premier Donald Tusk, i tak może być potrzebny.

Doniesienia, że przeciętna płaca w Polsce przebiła 9 tys. zł brutto, spotykają się z niedowierzaniem. I słusznie. Większość pracowników zarabia mniej. Pocieszeniem może być to, że od lat niskie wynagrodzenia rosną szybciej niż wysokie. I to nawet w tych branżach, w których spada zatrudnienie.

W odwecie za cła wprowadzone przez Trumpa Chiny mogą pozbyć się amerykańskich obligacji skarbowych ze swoich rezerw. Wojna handlowa przerodziłaby się wtedy w wojnę finansową, której ofiarą padłby dolar. Czy to prawdopodobny scenariusz?

Drastyczne podwyżki ceł w USA to wstrząs porównywany do pandemii COVID-19 i globalnego kryzysu finansowego. Tamte wydarzenia pociągnęły za sobą globalną recesję. Czy rozpętana przez Donalda Trumpa wojna handlowa również będzie miała tak katastrofalne skutki? Czy odczujemy je nad Wisłą? Oto co mówią najnowsze prognozy.

Trzy partie polityczne, które utworzą prawdopodobnie nowy niemiecki rząd, przedstawiły umowę koalicyjną. Jej realizacja, wraz z uzgodnionym już wcześniej rozluźnieniem polityki fiskalnej, byłaby bodźcem do rozwoju dla największej gospodarki Europy. Ale na "wielki wybuch", na który liczyli ekonomiści, się nie zanosi.

Gdyby Rada Polityki Pieniężnej bardziej podniosła stopy procentowe w 2022 r. i nie obniżyła ich w 2023 r., dzisiaj mogłyby być niższe. Za tamte błędy Polacy płacą długotrwale podwyższoną inflacją i drogim kredytem. Obniżka stóp dzisiaj byłaby kolejnym błędem - mówi w rozmowie z money.pl prof. Joanna Tyrowicz, członkini RPP.

Wypowiedziana przez Donalda Trumpa wojna handlowa i rosnące ryzyko globalnej recesji powinny umacniać dolara. Tego oczekiwano nawet w Waszyngtonie. Ale dzieje się wręcz odwrotnie. Skąd tak zaskakujące zachowanie amerykańskiej waluty? To może być element większego planu Białego Domu.

- Najwyższy czas, aby Polska przystąpiła do strefy euro. Wymaga tego sytuacja geopolityczna i postępująca integracja Europy. Trzymając się własnej waluty, Polska stawia się poza rdzeniem UE, ograniczając swój wpływ na unijną politykę - przekonuje w rozmowie z money.pl francuski ekonomista Nicolas Veron.

Gdyby Rada Polityki Pieniężnej kierowała się wyłącznie sytuacją w polskiej gospodarce, powinna już teraz obniżać stopy procentowe – uważa większość ankietowanych przez money.pl ekonomistów. Prezes NBP nie wyklucza takiej decyzji już w maju. Ale jego wcześniejsze wolty sprawiają, że ekonomiści są podzieleni w ocenach.