money insights (strona 7 z 11)

W tym roku minęło 10 lat od wprowadzenia euro na Litwie. Dla tej niewielkiej gospodarki, podobnie jak dla Estonii i Łotwy, była to jednoznacznie dobra decyzja. Ochroniła ją przed kryzysem walutowym, do którego mogło dojść po napaści Rosji na Ukrainę. Czy to powinno przekonać do euro sceptycznych na ogół Polaków?

Inflacja dużo wyższa niż dziś już nie będzie, a od II kwartału zacznie już konsekwentnie maleć. Przyspieszenie wzrostu gospodarczego nie będzie tak silne, aby mogło ten scenariusz pokrzyżować. W marcu Rada Polityki Pieniężnej zacznie rozmawiać o obniżce stóp procentowych - ocenia w rozmowie z money.pl Ludwik Kotecki, członek Rady Polityki Pieniężnej.

Klocki Lego, należące do najpopularniejszych zabawek świata, stały się przedmiotami kolekcjonerskimi. Jako takie z czasem zyskują na wartości. Zrozumiał to sam producent, a także inwestorzy i spekulanci. Stopy zwrotu na tym rynku są dziś - średnio rzecz biorąc - wyższe niż na wielu tradycyjnych rynkach finansowych.

Wyraźne umocnienie dolara z ostatnich miesięcy zatrzymało napływ kapitału na tzw. rynki wschodzące, do których zalicza się też Polska. Ale zainteresowanie globalnych inwestorów polskimi obligacjami skarbowymi studzą dodatkowo nieprzewidywalne i niezrozumiałe dla inwestorów zmiany poglądów prezesa NBP.

Ekonomiści są wyjątkowo zgodni w prognozach dla polskiej gospodarki na 2025 r. Wzrost gospodarczy przyspieszy, do czego przyczyni się przede wszystkim boom inwestycyjny. Ale popyt konsumpcyjny i eksport również mają być silniejsze.

Kończący się właśnie rok pod względem wyników gospodarczych był przeciętny. Ale obfitował w historyczne wydarzenia. Jednym z nich była powódź, innym gigantyczny wzrost cen nieruchomości i towarzysząca mu dyskusja o dopłatach do kredytów. Przypominamy tematy, które najbardziej emocjonowały naszych czytelników w 2024 r.

W pierwszych trzech kwartałach 2024 r. polski eksport towarów i usług zmniejszył się realnie o 1 proc. Jeśli ostatnie miesiące roku nie przyniosły poprawy, będzie to najgorszy rok od globalnego kryzysu finansowego z 2008 r. Raport money.pl wskazuje jednak, że przestrzeń do ekspansji polskich firm jest wciąż duża.

Napływ funduszy z UE rozrusza w końcu inwestycje w polskiej gospodarce. Ożywienie doprowadzi do odbicia zapotrzebowania na pracowników, ale z powodów demograficznych zatrudnienie istotnie nie wzrośnie. Utrzyma się za to presja na wzrost wynagrodzeń i cen, zwłaszcza usług - to wnioski z noworocznej debaty ekonomistów zorganizowanej przez money.pl.

W minionym roku wzrost cen mieszkań wyraźnie przewyższał inflację. Ale na dłuższą metę jedno z drugim jest ściśle powiązane. Te kraje UE, które doświadczyły silnego wzrostu cen nieruchomości, miały też problem z nadmierną inflacją. Jeśli w Polsce nie wygaśnie presja na wzrost cen i płac, nie należy liczyć na przecenę nieruchomości.

Prezes NBP Adam Glapiński zmienia zdanie na temat tego, kiedy możliwe będą obniżki stóp procentowych, bez większego związku z bieżącą i prognozowaną sytuacją w gospodarce. Trudno uniknąć wrażenia, że troszczy się dziś nie o sprowadzenie inflacji do celu, a o swoje polityczne bezpieczeństwo.

Zielony Ład, unijna strategia, dzięki której Europa już za ćwierć wieku ma być kontynentem neutralnym dla klimatu, uchodzi często za hamulec europejskiej gospodarki. Ale w dalszej perspektywie może przynieść Europie duże korzyści, przede wszystkim zapewnić jej niezależność energetyczną.

Wydobycie węgla w Polsce zakończy się znacznie wcześniej niż w 2049 r., jak umówił się z górnikami poprzedni rząd. Już za kilkanaście lat większość energii w Polsce będzie pochodziła z OZE, a resztę - do czasu powstania elektrowni atomowej - zapewni gaz - mówi money.pl Michał Hetmański, prezes think-tanku Instrat, ekspert w zakresie polityki energetyczno-klimatycznej.

Polska gospodarka jest dziś w lepszej kondycji, niż sugerowały prognozy formułowane przed ubiegłorocznymi wyborami parlamentarnymi. Zmiana rządu mogła się do tego w pewnym stopniu przyczynić. Ale na ocenę, czy obecna koalicja jest lepsza dla gospodarki niż PiS, jest o kilka lat za wcześnie.

Zadłużenie w światowej gospodarce w III kwartale sięgnęło rekordowego poziomu 323 blilionów dolarów. W ciągu roku zwiększyło się o niemal 7 proc., najbardziej od trzech lat. Ale w stosunku do globalnego PKB zadłużenie wciąż maleje, a Polska była w ostatnich latach jednym z liderów oddłużania. Wbrew pozorom, nie jest to jednoznacznie dobra wiadomość.

W minionym kwartale po raz pierwszy od dwóch lat zwiększyła się liczba wolnych miejsc pracy. W przeszłości był to często zwiastun wzrostu zatrudnienia. Dzisiaj, z powodów demograficznych, taki efekt nie jest przesądzony. Ale narastający strach przed bezrobociem wydaje się coraz mniej uzasadniony.

Kończący się rok był świętem demokracji. Do urn poszło więcej osób niż kiedykolwiek wcześniej. I niemal wszędzie urzędujący w chwili wyborów politycy stracili poparcie lub nawet władzę. Czerwone kartki od wyborców dostali głównie za to, że nie utrzymali w ryzach inflacji. W wielu krajach, na przykład we Francji, powstały rządy mniejszościowe, które okazały się niestabilne.

Polska znalazła się wysoko na liście gospodarek, które mogą najbardziej skorzystać na amerykańsko-chińskiej wojnie handlowej. Naszym największym atutem jest jakość infrastruktury transportowej. Lepiej od nas wypadają wprawdzie dwa inne kraje regionu, ale w przeszłości ich potencjał był przeceniany, a Polski niedoceniany.

Na rynku nieruchomości przybywa sygnałów ochłodzenia. Zwiększa się liczba ofert sprzedaży mieszkań, a popyt słabnie. W niektórych miastach, w tym w Warszawie, narasta rozbieżność między cenami transakcyjnymi a ofertowymi. To sugeruje, że rośnie gotowość sprzedających do negocjacji. Historia uczy jednak, że nie jest to wiarygodny zwiastun spadku cen.

Rządy coraz chętniej wspierają wybrane branże, a nawet pojedyncze przedsiębiorstwa. To odpowiedź na wyzwania współczesności, ale też na rosnące poparcie wyborców dla większej roli państwa w gospodarce. W interwencjach jednak łatwo o pomyłki, które są kosztowne - mówi money.pl prof. Beata Javorcik, główna ekonomistka Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju.

W minionym kwartale aktywność w polskiej gospodarce zwiększyła się o 2,7 proc. rok do roku. To wynik słabszy od wcześniejszych oczekiwań ekonomistów, ale nie tragiczny. Niepokoi to, że jedynym źródłem wzrostu był przyrost zapasów. Jeśli popyt pozostanie niemrawy, firmy będą go zaspokajały z zapasów, a nie z bieżącej produkcji. A spowolnienie się pogłębi.

Okres prosperity w Niemczech dobiegł końca. Tamtejsze firmy wyspecjalizowały się w technologiach i produktach z ubiegłego wieku. Nie są w stanie dotrzymać kroku firmom z USA i Chin. Niemcom grozi to, że staną się dla tych państw tym, czym dzisiaj dla Niemiec jest Polska - mówi money.pl Wolfgang Munchau, autor głośnej książki "Kaputt: koniec niemieckiego cudu".

- Trumpowi nie uda się ograniczyć imigracji w takim stopniu, jak zapowiada - uważa Wojciech Kopczuk, profesor ekonomii na Uniwersytecie Columbia. - USA mają ten sam problem co Europa: niską dzietność. Bez imigracji pojawią się problemy z utrzymaniem systemu zabezpieczeń społecznych. Alternatywą dla niej jest kryzys - mówi w rozmowie z money.pl.

Przez spóźnioną transformację energetyczną ceny energii dla przedsiębiorstw w Polsce należą do najwyższych w UE. Większość firm ma możliwości obniżenia swojej energochłonności, co pozwoli im zachować konkurencyjność, nawet jeśli prąd pozostanie drogi. Problem w tym, że drogi prąd uderza w część przedsiębiorstw strategicznie ważnych.

Co czwarty kraj należący do OECD wprowadził już automatyczne powiązanie minimalnego wieku emerytalnego z oczekiwaną długością życia, ostatnio Słowacja. Z ankiety money.pl wśród szerokiego grona ekonomistów wynika, że i w Polsce taka reforma jest potrzebna.

Polska należy do nielicznych krajów w Unii Europejskiej, w których nawet samotny rodzic z dwójką dzieci na utrzymaniu nie popadnie w ubóstwo, o ile pracuje. To sukces polskiej polityki społecznej. Zapewne dałoby się go osiągnąć mniejszym kosztem, ale i to nie jest wcale oczywiste.