pierwsza praca

– Popularność przyjdzie jako efekt uboczny. Pod warunkiem że odrobisz lekcję na absolutnym fundamencie i po prostu sam siebie rozwiniesz – mówi Patrycjusz Wyżga, dziennikarz Wirtualnej Polski i autor kanałów "Didaskalia" oraz "Horyzonty" na YouTube. W jednym z odcinków "Pierwszej Pracy" na money.pl tłumaczy, co realnie działa na YouTube, jak nie ośmieszyć się w gonieniu za algorytmem i dlaczego "łatwa kasa" to zwykle iluzja.

– Ani wiek, ani dokładny staż w latach nie jest kompetencją. Można mieć 10 lat doświadczenia i po prostu co rok robić to samo, a to nie wnosi w ogóle różnicy – mówi Aleksandra Niewiadomska, założycielka agencji headhunterskiej Find, która zajmuje się rekrutacją prezesów i dyrektorów. W najnowszym odcinku "Pierwszej Pracy" tłumaczy, jak sprawdzić, czy praca cię rozwija, jak wyróżnić się w CV i dlaczego polskie firmy tak słabo rekrutują juniorów.

Aleksandra Niewiadomska, założycielka agencji headhunterskiej Find, która rekrutuje prezesów i dyrektorów, rozmawia w programie "Pierwsza Praca" z Michałem Wąsowskim o początkach kariery. Wyjaśnia, że ani wiek, ani staż w latach nie jest kompetencją, i radzi opisywać w CV realną wartość z dotychczasowych doświadczeń oraz spersonalizować aplikację pod wymarzone firmy, pisząc także do prezesa. Mówi, że polskie firmy słabo przygotowują rekrutacje juniorów, kierując się przekonaniem, że junior będzie tańszy. Ocenia, że to nie AI zabierze pracę, tylko junior korzystający z AI, a wczesny awans nie zawsze bywa docenieniem. Radzi też, jak sprawdzić, czy praca, nawet z kiepskim szefem, rozwija.

– Ciężka praca nie gwarantuje ci sukcesu, natomiast na pewno zwiększa jego prawdopodobieństwo – mówi Kamil Fejfer, dziennikarz ekonomiczny, współautor podcastu "Ekonomia i cała reszta". W nowym odcinku "Pierwszej Pracy" na money.pl tłumaczy, dlaczego mimo najszybszego wzrostu dochodów w OECD nie czujemy postępu i rewiduje swoje poglądy sprzed dekady, kiedy obśmiewał kult ciężkiej pracy.

Kamil Fejfer, dziennikarz ekonomiczny i współautor podcastu "Ekonomia i cała reszta", rozmawia w programie "Pierwsza Praca" z Michałem Wąsowskim o tym, czy ciężka praca prowadzi do sukcesu. Ocenia, że go nie gwarantuje, ale zwiększa jego prawdopodobieństwo, o ile idzie w parze z kompetencjami negocjacyjnymi. Tłumaczy, dlaczego mimo szybkiego wzrostu dochodów nie czujemy postępu, i wiąże to m.in. z wpływem mediów społecznościowych. Powołuje się na dane: według niego Polska jest na szóstym-siódmym miejscu w UE pod względem siły nabywczej płacy minimalnej, a bezrobocie młodych spadło z 45 proc. do około 12,6 proc. Uważa, że wysokie oczekiwania młodych to symptom postępu, a kryzys mieszkaniowy nazywa fabrykacją rzeczywistości.

— Ostatnio współpracuję z firmą, w której okazało się, że jest jeden HR-owiec na 800 osób — mówi Filip Sobel, założyciel i CEO Staffly, polskiego startupu HR-tech. W nowym odcinku "Pierwszej Pracy" na YouTube opowiada, dlaczego rynek rekrutacji się zapchał oraz jak można się z tego korka wybić.

Filip Sobel, założyciel i CEO startupu HR-tech Staffly, tłumaczy w programie "Pierwsza Praca" Michałowi Wąsowskiemu, dlaczego rynek rekrutacji się zapchał. Wylicza, że przeglądanie CV w jednej rekrutacji może zająć 15-16 godzin, a w jednej z firm na 800 osób przypada jeden HR-owiec. Podaje przykład kandydata, który wysłał dziesięciu firmom odręczne listy z kodem QR do swojego profilu i dostał siedem zaproszeń na rozmowę. Radzi wysyłać kilka dobrze dopasowanych CV zamiast setek aplikacji. Rozprawia się z mitem automatycznego odrzucania kandydatów przez systemy, wskazując zakaz profilowania w prawie, i ocenia, że firmy powinny doinwestować działy rekrutacji.

— Zatrudniałem się tylko na wakacje, żeby zarobić na wyjazd — mówi Tomasz Rogacz, prezes McDonald’s Polska. W nowym odcinku "Pierwszej Pracy" na kanale YouTube money.pl opowiada, jak z chłopaka z Tarnowskich Gór po 25 latach doszedł do fotela prezesa. Mówi, czego młodzi mogą się nauczyć w gastro, dlaczego umowa o pracę jest ważniejsza, niż się wydaje, i czym się kierować, wybierając pierwszą pracę.

Tomasz Rogacz, prezes McDonald's Polska, opowiada w programie "Pierwsza Praca" Michałowi Wąsowskiemu o drodze od wakacyjnej pracy w restauracji w Tarnowskich Górach do kierowania firmą po 25 latach. Wspomina pierwszą lekcję, czyli konieczność wyprasowania koszuli, pierwszą wypłatę 113 zł przy stawce 3,62 zł za godzinę oraz cztery lata łączenia pracy ze studiami w Częstochowie. Wyjaśnia, czego młody człowiek uczy się w gastronomii: komunikacji, pracy w zespole, podejmowania decyzji i odporności na stres. Mówi, dlaczego w jego firmie od 35 lat wszyscy pracują na umowę o pracę, i radzi wybierać pracę pod kątem umiejętności oraz tego, co daje spełnienie.

Wojciech Kaczmarczyk, przedsiębiorca i autor kanału "Do Roboty", uważa, że część osób rozpoczynających karierę ma dziś wysokie oczekiwania finansowe, zanim zdąży zdobyć doświadczenie. W programie money.pl "Pierwsza praca" mówi o tym, czego sam szuka u kandydatów i dlaczego poleca gastronomię na początek kariery.

Wojciech Kaczmarczyk, przedsiębiorca z branży gastronomicznej i autor kanału "Do Roboty", rozmawia w programie "Pierwsza Praca" z Michałem Wąsowskim o zmieniających się oczekiwaniach osób wchodzących na rynek pracy. Zwraca uwagę, że część młodych liczy na 6-7 tys. zł na rękę na start, nie mając doświadczenia, a sam zaczynał od dawania z siebie więcej, co z czasem przekładało się na podwyżki. Poleca gastronomię jako pierwszą pracę, bo uczy szacunku do pieniędzy, ludzi i ciężkiej pracy, choć początkujący kelner zaczyna od stawki minimalnej i napiwków. Podaje, że uruchomienie lokalu w ramach franczyzy to 200-300 tys. zł plus 30-50 tys. zł na pierwsze miesiące, a przy zatrudnianiu liczy się ambicja i inicjatywa kandydata.

— Ten lalaland się skończył — mówi Piotr Nowosielski, założyciel Just Join IT i Rocket Jobs PL. W nowym odcinku "Pierwszej Pracy" na kanale YouTube money.pl opowiada, dlaczego IT przestało być łatwym eldorado, o ile realnie spadły widełki dla programistów i co słyszy dziś od młodych, których "samoocena po prostu leży na ziemi".

Piotr Nowosielski, założyciel portali pracy Just Join IT i Rocket Jobs PL, opowiada w programie "Pierwsza Praca" Michałowi Wąsowskiemu, jak zmienił się rynek pracy w IT. Na podstawie danych Just Join IT wskazuje spadek widełek w ogłoszeniach o około 30-40 proc., a dla mida z 18-20 tys. zł do 12-14 tys. zł. Ocenia, że junior zarabia w IT 5-8 tys. zł, czyli niewiele więcej niż junior w obsłudze klienta, a kursy przestały być szybką ścieżką do dobrych pieniędzy. Mówi o ghostingu i spadku samooceny młodych kandydatów, o wyścigu zbrojeń z użyciem AI przy tworzeniu CV oraz o kandydatach, którzy okazują się nie istnieć. Jako receptę na wyróżnienie się podaje hiperpersonalizację zgłoszenia.

– Widzę tutaj pewien schemat. To nie jest jednostkowa sytuacja – mówi Alina Sztoch, prezeska firmy Kubota w nowym odcinku "Pierwszej Pracy". Opowiada, dlaczego młodzi kandydaci mają dziś wyższe oczekiwania finansowe niż starsze roczniki. Wyjaśnia, dlaczego nie da się mieć "wszystkiego naraz" w pracy. Wskazuje również statystykę dotyczącą polskich pracowników, która "powinna niepokoić".

Alina Sztoch, prezeska firmy Kubota, opisuje w programie "Pierwsza Praca" prowadzonym przez Michała Wąsowskiego różnicę pokoleniową, którą widzi na rekrutacjach. Zwraca uwagę, że doświadczeni kandydaci ze starszego pokolenia bywają mniej wymagający finansowo niż młodzi, którzy często nie znają widełek płacowych. Tłumaczy, dlaczego nie da się mieć w pracy wszystkiego naraz, i uważa, że życie w wolniejszym trybie jest w porządku, jeśli to świadomy wybór. Ocenia, że emerytura w wieku 40 lat wymaga ogromnych poświęceń, a w opowieściach przedsiębiorców, którzy wyszli z biznesu z zyskiem, brakuje prawdy o drodze do tego sukcesu. Wskazuje też niski poziom zaangażowania Polaków w pracę, który wiąże z postrzeganiem pracy jako czegoś opresyjnego, i przestrzega przed narracją, że lubienie pracy źle o kimś świadczy.

- Każda z tych trzech prób była nieudana, zakończyła się fiaskiem i wyrzuceniem, jeśli nie odejściem – tak dziennikarz i YouTuber Patrycjusz Wyżga w programie Pierwsza Praca, nowym formacie na YouTube, wspomina swoje pierwsze zawodowe przygody. Z kolei o karierze youtubera, o której marzy wielu młodych ludzi, mówi otwarcie, że "to gęste sito".

Patrycjusz Wyżga, dziennikarz oraz autor i prowadzący programy "Didaskalia" i "Horyzonty", opowiada w programie "Pierwsza Praca" Michałowi Wąsowskiemu o początkach swojej drogi zawodowej. Wspomina trzy nieudane próby pracy z czasów licealnych, z których każda skończyła się fiaskiem, wyrzuceniem albo odejściem, oraz bezpłatną pracę w lokalnym Radiu Grudziądz, którą uznał za swoje powołanie. Mówi, że nie wyobrażał sobie siebie przed kamerą, a do telewizji trafił trochę przypadkiem i został w niej na wiele lat. Ocenia, że kariera youtubera to gęste sito, bo na każdy widoczny sukces przypada około 99,9 tys. nieudanych prób, a algorytm jest bezlitosny i nieprzenikniony. Radzi młodym stawiać na ciekawość, szczerość i naturalność oraz nie czekać z marzeniami tak długo jak on, który został youtuberem w wieku 40 lat.

Od trzech do pięciu tysięcy złotych "na rękę" - tak mieszkańcy Białegostoku odpowiadają na pytanie, ile powinna wynosić pensja w pierwszej pracy. Jak tłumaczą dziennikarzowi Wirtualnej Polski, to pieniądze, które pozwalają zapewnić młodemu pracownikowi życie na podstawowym poziomie (wynajem pokoju lub mieszkania, zakupy spożywcze, kupno ubrań i korzystanie z oferty kulturalno-gastronomicznej). Podkreślają też, że wiele zależy od umiejętności i zaangażowania pracownika, bo płaca powinna być adekwatna do wykonywanej pracy. Wspominają też, ile sami zarabiali, gdy zaczynali karierę zawodową. Zdarzało się, że były to pieniądze, za które trudno było wyżyć. Od 1 lipca minimalne wynagrodzenie w Polsce wynosi 4300 zł brutto, czyli na umowie o pracę 3261,53 zł "na rękę" (3376,53 zł "na rękę" dla pracowników do 26. roku życia, którzy mają zerowy PIT).

W Ogólnopolskim Badaniu Wynagrodzeń przeprowadzonym w 2021 roku wzięło udział 1279 magazynierów. 90 proc. badanych stanowili mężczyźni. 23 proc. pracowało w firmach zatrudniających powyżej 1000 pracowników. Staż pracy 16 proc. badanych wynosił ponad 16 lat. 63 proc. magazynierów pracowało w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców (bez Warszawy).

Jeśli nie mamy doświadczenia, napisanie listu motywacyjnego powinniśmy oprzeć na innych filarach. Warto napisać o motywacji, kompetencjach miękkich i twardych czy zainteresowaniach.

Absolwenci uczelni wyższych, którzy szukają pracy, powinni postawić na zdobywanie doświadczenia jeszcze na studiach, dobrze sporządzone CV oraz pozytywny wizerunek w sieci.

Studia rolnicze bazują na budowie maszyn, technologiach uprawy i hodowli, a także zarządzaniu. Przygotowują do pracy w instytutach badawczych, dużych gospodarstwach rolnych czy instytucjach rządowych i samorządowych.

Studia prawnicze kształcą w zakresie prawa i administracji. Ich absolwenci mogą znaleźć pracę w sądownictwie, doradztwie, a także handlu i biznesie.

Absolwenci studiów informatycznych to jedni z najczęściej poszukiwanych specjalistów na polskim rynku pracy. Pracownicy branży IT mogą liczyć również na najwyższe w kraju zarobki.

Absolwenci studiów inżynierskich to jedni z najbardziej poszukiwanych specjalistów na polskim rynku. Pracę znajdą w instytutach badawczych i firmach budowlanych lub produkcyjnych.