Umowy o dzieło. Jak je rozliczać?

Specyfiką umowy o dzieło jest konkretny efekt, który powstaje w wyniku umowy. Może to być np. napisanie artykułu, uczycie garnituru czy zbudowanie drewnianego domku ogrodowego. W umowie o dzieło dokładnie musimy określić, co będzie efektem, a także jakie wynagrodzenie otrzyma wykonawca za stworzenie tego dzieła.

Jeśli otrzymujemy zapłatę na podstawie umowy o dzieło, to jest to przychód, od którego trzeba zapłacić podatek. Jednak to, kto rozlicza podatek, zależy od kilku czynników. To jak rozliczyć taki podatek, określa bardzo dokładnie ustawa o PIT. Może się zdarzyć, że podatek zostanie rozliczony przez zamawiającego, a innym razem przez wykonawcę. To, kto rozlicza taką umowę, zależy m.in. od wartości takiej umowy.

Jeśli dzieło zamawia firma, to przychód uzyskany z umowy o dzieło trzeba zakwalifikować do przychodu z działalności, którą wykonujemy osobiście. W tym przypadku podatek musi rozliczyć zamawiający. Zależnie od tego, jak wysoka będzie kwota na umowie, będzie musiał zapłacić zaliczkę na podatek w wysokości 18 proc., jeśli wynagrodzenie jest wyższe niż 200 zł albo zryczałtowany podatek w wysokości 18 proc., gdy wartość umowy nie przekracza 200 zł.

W sytuacji, gdy umowę o dzieło podpiszą dwie osoby, które nie prowadzą działalności, to podatek rozlicza wykonawca. Musi on go zadeklarować w zeznaniu rocznym i rozliczyć najpóźniej do 30 kwietnia.

Jeżeli umowa o dzieło obejmuje przeniesienie praw autorskich (np. w sytuacji dziennikarzy czy redaktorów), można zastosować 50 proc. koszty uzyskania przychodu, które skutecznie obniżają kwotę podatku do zapłaty.

Jeśli umowa o dzieło zawarta jest między przedsiębiorstwem a osobą fizyczną nieprowadzącą działalności, to firma zamawiająca musi przekazać wykonawcy oraz urzędowi skarbowemu informację PIT-11. Wykonawca wykazuje tego typu dochód w swoim zeznaniu podatkowym jako przychody z działalności wykonywanej osobiście. Obowiązek ten dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło przekroczyło 200 zł, a zamawiający wyliczył i wpłacił z tego tytułu zaliczkę na podatek dochodowy. Przychodu opodatkowanego w formie ryczałtu wykonawca nie musi wykazywać w swoim zeznaniu rocznym, więc zamawiający nie ma obowiązku wystawienia PIT-11.

Wysokość podatku zależy m.in. od tego, czy umowa wiąże się z przekazaniem praw autorskich i jaka jest suma wynagrodzenia.

A co ze składkami ZUS przy umowach o dzieło? Na ten moment umowy o dzieło nie są obciążone obowiązkowymi składkami na ZUS. To oznacza, że osoba, która pracuje tylko na podstawie o umowy o dzieła, nie ma prawa do ubezpieczenia zdrowotnego. Trochę inaczej wygląda sytuacja, jeśli umowę o dzieło podpisze się z firmą, w której jesteśmy zatrudnieni na etacie. W sytuacji, gdy osoba, która ma umowę o pracę, podpisze umowę o dzieło ze swoim pracodawcą, to zawsze trzeba od takiej umowy rozliczyć składki ZUS.

Osoba, która ma status bezrobotnej, w momencie podpisania umowy o dzieło traci go. Nawet jeśli umowa o dzieło opiewa na kilkadziesiąt złotych, trzeba wyrejestrować się z urzędu pracy, gdy tylko taką umowę osoba bezrobotna będzie chciała podpisać.