4 sposoby na unijne dotacje i kursy. Sfinansuj swój rozwój zawodowy

Fundusze Europejskie kojarzą się najczęściej z wielkimi inwestycjami infrastrukturalnymi, budową dróg czy modernizacją kolei. Jednak znaczna część unijnego budżetu, w tym przede wszystkim środki z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, jest przeznaczona na inwestycje w kapitał ludzki. Oznacza to, że osoby fizyczne, które chcą podnieść swoje kwalifikacje, zmienić zawód lub założyć własną działalność gospodarczą, mogą skorzystać z bezzwrotnych dotacji lub preferencyjnych pożyczek na edukację. Kluczem do sukcesu jest zrozumienie mechanizmów dystrybucji tych środków, które w obecnej perspektywie finansowej są mocno zdecentralizowane.

Wsparcie dla osób fizycznych nie jest przyznawane bezpośrednio przez ministerstwa czy instytucje w Brukseli. Pieniądze te trafiają do poszczególnych województw w ramach tak zwanych programów regionalnych. To właśnie urzędy marszałkowskie oraz wojewódzkie urzędy pracy decydują o tym, w jakiej formie i do kogo dokładnie trafią fundusze na szkolenia w danym regionie. Z tego powodu zasady ubiegania się o pomoc mogą się od siebie różnić w zależności od miejsca zamieszkania kandydata. Niezmienna pozostaje jednak główna zasada: unijne pieniądze mają wspierać aktywność zawodową i dostosowywać umiejętności obywateli do zmieniających się potrzeb rynku pracy.

Głównym narzędziem, które ułatwia obywatelom korzystanie z unijnych środków na edukację, jest Baza Usług Rozwojowych. To ogólnodostępna, bezpłatna platforma internetowa prowadzona przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Stanowi ona swego rodzaju wirtualny katalog, w którym zgromadzone są tysiące ofert szkoleń, kursów zawodowych, studiów podyplomowych oraz usług doradczych. Ważnym aspektem funkcjonowania tej bazy jest fakt, że znajdują się w niej wyłącznie zweryfikowane firmy szkoleniowe, które przeszły odpowiedni audyt jakościowy. Daje to uczestnikom gwarancję, że usługa, za którą ostatecznie zapłacą środkami publicznymi, będzie reprezentowała odpowiedni poziom merytoryczny.

Z punktu widzenia osoby poszukującej dofinansowania, wybór szkolenia z Bazy Usług Rozwojowych jest w większości przypadków warunkiem koniecznym do uzyskania refundacji. System ten został skonstruowany w taki sposób, aby zapobiegać nadużyciom i finansowaniu kursów o wątpliwej wartości edukacyjnej. Zgodnie z wytycznymi instytucji zarządzających programami operacyjnymi, użytkownik najpierw wyszukuje interesującą go ofertę w bazie, a następnie, posiadając już konkretny cel edukacyjny, zgłasza się do odpowiedniego operatora regionalnego po środki na jego realizację.

Kluczową rolę w procesie przyznawania dofinansowań odgrywają wspomniani operatorzy. Są to instytucje wyłonione w drodze konkursów przez władze samorządowe poszczególnych województw. Mogą to być fundacje, stowarzyszenia, agencje rozwoju regionalnego czy prywatne firmy doradcze. To właśnie do nich osoba fizyczna składa wniosek o wsparcie finansowe. Wykaz aktualnie działających operatorów w danym województwie można zawsze znaleźć na oficjalnym portalu Funduszy Europejskich oraz na stronach lokalnych urzędów pracy.

Samo przekazanie środków przybiera najczęściej jedną z dwóch form. Pierwszą z nich jest system bonowy. Uczestnik projektu otrzymuje od operatora specjalne bony szkoleniowe o określonej wartości nominalnej, którymi następnie "płaci" firmie szkoleniowej za wybrany kurs. Drugim, równie popularnym mechanizmem, jest system refundacyjny. W tym wariancie uczestnik samodzielnie opłaca szkolenie z własnej kieszeni, a po jego pozytywnym zakończeniu i przedstawieniu certyfikatu oraz dokumentów księgowych, operator zwraca mu umówioną część poniesionych kosztów. Niezależnie od wybranej metody, uczestnik zazwyczaj musi wnieść wkład własny, który pokrywa ułamek całkowitej ceny kursu.

Chociaż środki unijne są teoretycznie dostępne dla szerokiego grona odbiorców, polityka spójności Unii Europejskiej zakłada kierowanie największej pomocy do grup znajdujących się w trudniejszej sytuacji na rynku pracy. Z oficjalnych założeń programowych wynika, że preferencyjne warunki, a nierzadko wyższy procent dofinansowania, przysługują ściśle określonym kategoriom obywateli.

Wśród grup priorytetowych wymienia się przede wszystkim osoby starsze, najczęściej te, które ukończyły pięćdziesiąty rok życia. Znaczące ułatwienia w dostępie do funduszy mają również osoby o niskich kwalifikacjach zawodowych, obywatele z niepełnosprawnościami oraz mieszkańcy terenów wiejskich i mniejszych miejscowości. Warto również zaznaczyć, że wsparcie jest kierowane nie tylko do osób, którym grozi bezrobocie. Bardzo duży nacisk kładzie się obecnie na kształcenie ustawiczne osób pracujących, które z powodu zmian technologicznych, transformacji cyfrowej czy klimatycznej, muszą zaktualizować swoje kompetencje, aby utrzymać zatrudnienie.

Proces ubiegania się o środki wymaga cierpliwości i dokładności w wypełnianiu dokumentów. Pierwszym krokiem powinno być zawsze zdiagnozowanie własnych potrzeb i znalezienie odpowiedniego kursu. Następnie należy zlokalizować operatora działającego w naszym powiecie lub województwie i zapoznać się z regulaminem jego projektu. Kolejne etapy to złożenie formularza zgłoszeniowego, podpisanie umowy o dofinansowanie, realizacja szkolenia i ostateczne rozliczenie projektu.

Mimo że cała procedura może wydawać się zbiurokratyzowana, stanowi ona jedno z najbardziej opłacalnych narzędzi inwestowania we własną karierę zawodową, pozwalając zaoszczędzić znaczne kwoty z prywatnego budżetu.