Chiny bojkotują amerykańską soję. Farmerzy mają problem

Chiny wstrzymały zakupy amerykańskiej soi pod koniec maja, demonstrując w ten sposób niezadowolenie z nałożonych przez prezydenta USA Donalda Trumpa ceł na chińskie towary. Skutki tego bojkotu lada chwila odczują amerykańscy rolnicy. Głównie ze stanów Illinois, Iowa, Minnesota i Indiana. Po raz pierwszy od wielu lat rolnicy z  USA przygotowują się do zbiorów bez chińskich kontraktów w kieszeni.

Amerykańskie Stowarzyszenie Sojowe ostrzegło w liście do prezydenta Trumpa z 19 sierpnia, że im dłużej potrwa brak porozumienia z Chinami w sprawie soi, tym gorsze będą konsekwencje dla krajowych producentów. Chiny importują 3/5 całej soi będącej przedmiotem międzynarodowego handlu, co czyni je największym światowym importerem tego surowca.

Państwo Środka ma jednak dodatkowy argument, by ignorować obawy amerykańskich farmerów. W Chinach w tym roku oczekiwane są rekordowe zbiory soi. Jednak mimo tego, że spodziewają się zebrać aż 21 milionów ton, to potrzebują więcej i będą musiały zaimportować dodatkowo 100 do 105 milionów ton ziarna.

Ogromne zapotrzebowanie Chin na importowaną soję wynika ze zmiany diety mieszkańców w kierunku większego spożycia białka, jaka nastąpiła w ciągu ostatnich 30 lat. Kraj hoduje obecnie ogromne ilości świń i kurczaków, które karmione są importowaną, genetycznie modyfikowaną soją. Natomiast soja uprawiana w Chinach przeznaczona jest głównie do konsumpcji przez ludzi, szczególnie w postaci tofu i mleka sojowego.

Przed pierwszą wojną handlową Trumpa z Pekinem, w 2018 roku, Chiny kupowały od 1/4 do 1/3 amerykańskich zbiorów soi. Od tego czasu Pekin intensywnie szuka alternatywnych źródeł dostaw. Korzystają na tym inni. Brazylia dostarczyła w ubiegłym roku 71 proc. chińskiego importu soi, w czym pomogły rekordowe zbiory. Stany Zjednoczone dostarczyły 21 proc. całkowitego importu soi do Chin.

Darin Friedrichs z firmy badawczej Sitonia Consulting specjalizującej się w chińskim rolnictwie uważa, że Chiny mogą poradzić sobie bez amerykańskiej soi tej jesieni. Ostrzega jednak, że jeśli Brazylia doświadczy suszy lub powodzi wpływających na przyszłoroczne zbiory, Pekin znajdzie się w trudnej sytuacji.

Chińskie władze intensywnie wspierają krajową produkcję soi poprzez rozbudowany system subsydiów. W prowincji Heilongjiang rolnicy otrzymują równowartość około 17 dolarów za akr uprawy kukurydzy i około 300 dolarów za uprawę soi. Mimo to większość pól nadal obsadzona jest kukurydzą, która choć sprzedawana jest za połowę ceny soi za tonę, daje trzykrotnie większe plony z akra. Rolnicy mogą zarobić więcej na kukurydzy nawet po uwzględnieniu subsydiów, a uprawa kukurydzy wymaga mniej pracy w obliczu poważnego niedoboru siły roboczej na chińskiej wsi.

Rosja, która miała pomóc Chinom zmniejszyć zależność od amerykańskiego importu, zmieniła swoją politykę sojową po inwazji na Ukrainę w 2022 roku. Wprowadzenie około 20-procentowego podatku od eksportu nieprzetworzonych nasion soi zniechęciło rosyjskich rolników do wysyłania zbiorów do Chin. Eksport rosyjskiej soi do Chin spadł o połowę w ubiegłym roku, stanowiąc zaledwie 0,6 proc. całkowitego chińskiego importu.