"Czyste powietrze" w nowej odsłonie. Eksperci wytykają wady

Zmiany w programie "Czyste powietrze" miały przyspieszyć walkę ze smogiem i pomóc najuboższym gospodarstwom domowym. Jednak, jak alarmuje Polski Alarm Smogowy, nowe zasady mogą pogłębić kryzys – wykluczają setki tysięcy beneficjentów i nie chronią przed nieuczciwymi firmami - podaje portalsamorządowy.pl.

Źródło zdjęć: © East News | Marysia Zawada/REPORTER

oprac. Magda Żugier

21 marca 2025, 12:47

Nowa odsłona programu "Czyste powietrze" została przeanalizowana przez Polski Alarm Smogowy. Organizacja zwraca uwagę, że mimo kilku pozytywnych zmian – takich jak zwiększenie dotacji na wymianę okien i docieplenie ścian, wprowadzenie audytu energetycznego czy wymogu udokumentowania własności domu – podstawowe problemy programu pozostały nierozwiązane - opisuje portalsamorządowy.pl.

Największym zagrożeniem, zdaniem PAS, jest wykluczenie z programu setek tysięcy najuboższych gospodarstw. Wprowadzenie kryterium zapotrzebowania na energię na poziomie powyżej 140 kWh/m kw./rok sprawia, że wiele rodzin nie będzie mogło skorzystać z najwyższego poziomu dotacji, mimo że ponoszą wysokie koszty ogrzewania. To, jak podkreśla PAS, uderza w osoby dotknięte ubóstwem energetycznym i stoi w sprzeczności z deklarowaną przez premiera skalą termomodernizacji.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Znany biznesmen w mocnych słowach: "My już jesteśmy w cieniu"

Organizacja krytykuje również brak skutecznych mechanizmów ochrony beneficjentów przed nieuczciwymi wykonawcami. Wciąż nie wdrożono listy rekomendowanych firm, ani Centralnej Bazy Czystego Powietrza, która mogłaby przeciwdziałać zawyżaniu kosztów. PAS ostrzega także, że nowe przepisy mogą umożliwić powiązanym z wykonawcami podmiotom zakładanie fundacji i stowarzyszeń, które będą pełniły rolę operatorów, co grozi konfliktem interesów.

Dodatkowo, mimo obietnic, wciąż brakuje wieloletniego planu finansowania programu. Budżet na 2024 rok, wynoszący 10 mld zł, zdaniem PAS pokrywa zaledwie 10 proc. potrzeb, podczas gdy w Polsce wciąż dymi ponad 2,5 mln kopciuchów.

Nowe "Czyste powietrze" od kwietnia

- Jesteśmy gotowi, program "Czyste powietrze" ruszy z początkiem kwietnia. Bardzo dobrą wiadomością jest też to, że pozyskaliśmy na ten program nową pulę pieniędzy 10 mld zł - powiedziała w czwartek minister Hennig-Kloska.

Zaznaczyła, że w ramach programu będą udzielane dotacje z Funduszu Modernizacyjnego, a nie pożyczki.