Finansowa bazooka UE. Kluczowe starcie. "Propozycje bardzo restrykcyjne"

• - Obecnie paradoksalnie korzystniej, z punktu widzenia podatkowego, traktowane są inwestycje KGHM np. w Chile czy w Kanadzie niż u nas - mówi w rozmowie z money.pl, podczas Polish Economic Forum LSE SU w Londynie, minister Jakub Jaworowski.
• Jak rząd rozwiąże problemy górnictwa? - Wstępne wyniki pokazują, że przeniesienie nierentownych aktywów węglowych do jednej spółki z definicji stworzyłoby bankruta - mówi minister.
• W rozmowie wracamy do gigantycznych wydatków na zbrojenia w UE. Minister potwierdza, że kluczowy spór w Brukseli toczy się teraz o tzw. wątek europejskości sprzętu, co niekoniecznie może być dla nas dobre.
• Podczas autoryzacji rozmowy minister nie odniósł się do opisanej przez Szymona Jadczaka sprawy wiceprezesa Totalizatora Sportowego i znajomego wiceministra aktywów, który jest udziałowcem i do niedawna kontrolował portal, który na masową skalę produkuje propagandę polityczną PO oraz współpracuje z hejterskim profilem "Sok z Buraka".

Łukasz Kijek, money.pl: Donald Trump wprowadza cła, jest w tym dość nieprzewidywalny. Czy rząd ma analizę, która pokazuje hipotetyczne skutki wojny celnej dla Polski?

Jakub Jaworowski, minister aktywów państwowych: Poprosiliśmy spółki o przeprowadzenie pogłębionych analiz dotyczących wpływu potencjalnych ceł, ale przypomina to strzelanie do ruchomego celu, bo nie znamy szczegółów. Wstępne wyniki analiz pokazują, że zdecydowana większość spółek z udziałem Skarbu Państwa nie jest szczególnie narażona na tego typu działania.

Jedyną spółką, która mogłaby w jakimś, choć raczej niewielkim stopniu to odczuć, jest Orlen. Warto jednak podkreślić, że nie odnosimy się do sektora prywatnego - jego struktura eksportowa może wyglądać inaczej, zwłaszcza w przypadku poddostawców firm z innych państw unijnych.

A czy większym problemem nie jest mocny złoty?

Na razie żadne ze spółek z udziałem Skarbu Państwa nie zgłaszały, by umocnienie złotego stanowiło poważny problem. Gdyby jednak spojrzeć na strukturę kosztów i przychodów, można przypuszczać, że będą spółki, dla których będzie to wyzwaniem.

Podatek miedziowy jest coraz większym problemem dla KGHM. Czy szykują się zmiany w jego konstrukcji?

Tak, prowadzimy rozmowy na temat zmiany formuły tego podatku, by uwzględniał on inwestycje realizowane przez KGHM w Polsce. Obecnie paradoksalnie korzystniej, z punktu widzenia podatkowego, traktowane są inwestycje KGHM np. w Chile czy Kanadzie niż u nas.

Ministerstwo Finansów podziela naszą opinię i szuka rozwiązania. Nie chodzi o całkowitą likwidację podatku, ale o mechanizm, który pozwoli uwzględniać nakłady inwestycyjne, np. poprzez zmniejszenie obciążeń o wartość CAPEX (nakład inwestycyjny - przyp. red.).

Absurdalne wydaje mi się to, że polski KGHM płaci podatek miedziowy, a big techy takiego podatku nie płacą. Czy MAP uczestniczy w pracach, jakie zapowiedział wicepremier Gawkowski?

Nie bierzemy bezpośredniego udziału w rozmowach o podatku od big techów. Natomiast PFR prowadzi rozmowy z Googlem dotyczące przełożenia podpisanego memorandum na konkretne decyzje inwestycyjne. Obszary współpracy to obronność, energetyka i zdrowie. Jako minister aktywów państwowych z uwagą przyglądam się energetyce, bo z jednej strony jest potencjał dostosowania technologii, z drugiej - współpraca przy dostawach energii do centrów danych.

Czy można powiedzieć, że uda się ostatecznie zablokować napływ rosyjskich nawozów do Polski i UE?

Odnieśliśmy wstępny sukces. Komisja Europejska zaproponowała cła na rosyjskie i białoruskie nawozy. Widzimy determinację Komisji, a także szanse na poparcie ze strony Francji i Niemiec, co zwiększa prawdopodobieństwo powodzenia, ponieważ decyzja w tej sprawie będzie podejmowana większością głosów. A to oznacza, że duże kraje są szczególnie cennym partnerem.

W Brukseli trwają prace nad funduszem zbrojeniowym EDIP. Gdzie jesteśmy w tej dyskusji? Prezydent Macron otwarcie mówi, że będzie chciał ugrać jak najwięcej dla swojego przemysłu.

Dyskusja nad EDIP dotyczy m.in. reguł dotyczących tzw. procenta europejskości w produktach zbrojeniowych. Propozycje są bardzo restrykcyjne i stanowią spore wyzwanie dla naszego przemysłu obronnego. W długim okresie podwyższanie zdolności produkcyjnej w kraju jest kierunkiem, w którym chcemy podążać. Natomiast w krótkim okresie będziemy polegać na licencjach, czasem też spoza Unii, dlatego postulujemy o łagodniejsze podejście do definiowania "europejskości".

To, co wydaje się problemem, mogłoby stać się szansą. My też powinniśmy jak najwięcej sprzedawać produktów zbrojeniowych Europie.

To nie jest takie proste. Będziemy to oczywiście robić, ale stworzenie własnych globalnych graczy zajmie dużo czasu. Nie ma sensu teraz składać obietnic na wyrost.

Czy planujecie prywatyzację spółek z udziałem Skarbu Państwa?

Nie mamy żadnych planów prywatyzacji. Osobiście mam pozytywną opinię o prywatyzacji - bilans tego procesu jest dla Polski korzystny.

Polska gospodarka w latach 80. była niekonkurencyjna i otwarcie się na kapitał oraz know-how z Zachodu jest jednym z fundamentów naszego sukcesu. Fakt, że wiele spółek trafiło na giełdę, wymusiło większą przejrzystość, podniosło standardy zarządzania i raportowania, co per saldo przyczyniło się do ich rozwoju.

Czy nie należałoby rozważyć prywatyzacji choćby spółek węglowych, które generują straty?

Sytuacja sektora węglowego rzeczywiście jest trudna. W tym roku z budżetu przeznaczone zostanie około 9 mld zł na różne formy wsparcia. Prowadzone są prace nad notyfikacją pomocy publicznej w Komisji Europejskiej. To skomplikowany proces, bo Komisja nie patrzy przychylnie na węgiel. W kwestii wynagrodzeń i nagród dla górników - są one zapisane w układach zbiorowych pracy powiązanych z planem wygaszania kopalń, podpisanym przez poprzedni rząd. Ewentualne zmiany wymagałyby renegocjacji tych zobowiązań.

A co z pomysłem wydzielenia aktywów węglowych do jednej spółki, tzw. NABE?

Analizujemy to rozwiązanie. Wstępne wyniki pokazują, że przeniesienie nierentownych aktywów do jednej spółki z definicji stworzyłoby bankruta. Poza tym te aktywa, choć nierentowne, tworzą masę spółek i ułatwiają im pozyskiwanie finansowania. Nie jest więc przesądzone, czy podążymy w tym kierunku. Decyzje zapadną prawdopodobnie w połowie roku.

Wraca temat Pekao oraz Aliora i ewentualnego oddzielenia ich od PZU. Czy są tu jakieś decyzje?

Trwają prace koncepcyjne, ale nie mogę dziś niczego przesądzać. Wszyscy wiemy, że obecna struktura nie jest optymalna.

Minister Ziejewski podał się do dymisji w związku z publikacjami dotyczącymi konfliktu interesów. Źle to wygląda, że MAP nie znało tych faktów.

Minister Ziejewski w MAP sprawował bardzo ograniczone kompetencje w odniesieniu do KOWR-u i w praktyce ich nigdy nie wykorzystał. Niemniej sytuacja z wielu względów nie wyglądała dobrze, dlatego minister Ziejewski poniósł polityczne konsekwencje - jego dymisja została podpisana. Co do jego następcy, rozmowy koalicyjne trwają.

Rozmowa została przeprowadzona w sobotę podczas Polish Economic Forum LSE SU w Londynie, czyli dwa dni przed publikacją tekstu Szymona Jadczaka: "Ujawniamy. Wiceprezes państwowej firmy, polityk PO, hejt i rządowa propaganda". Podczas autoryzacji minister nie odniósł się do tej sprawy.

Rozmawiał Łukasz Kijek, szef redakcji money.pl