Problem z fałszywymi reklamami. Eksperci komentują. Meta zabiera głos

Jak podała w środę Fundacja Instrat, Meta - do której należą m.in. Facebook i Instagram, mogła zainkasować w rok 760 mln zł na emisji oszukańczych reklam w Polsce. To około 37 proc. rocznych przychodów firmy w naszym kraju. Jak zwraca uwagę fundacja, w ubiegłym roku Reuters oszacował, że w 2024 roku około 10 procent globalnych przychodów Mety należało z fałszywych reklam, publikowanych na jej platformach na całym świecie.

– Czy Polska jest dla Marka Zuckerberga tak dochodowym rynkiem, że nie opłaca mu się tutaj ograniczać działalności oszustów? Ile jeszcze pieniędzy można wycisnąć z nabranych na deepfake’i Polaków? Ten proceder to nie wypadek przy pracy – to zorganizowane grupy przestępcze, które Meta chętnie wpuszcza do Polski – komentuje współautor raportu, prezes Fundacji Instrat Michał Hetmański, cytowany w informacji prasowej.

- Powiedziałbym, że nasz szacunek i tak jest ostrożny, bo Meta bardzo wielu reklam celowo nie pokazuje w Bibliotece reklam, łamiąc w tej sposób unijny obowiązek wynikający z Aktu o usługach cyfrowych - dodaje Hetmański w rozmowie z money.pl.

- Mówi się, że Polska na europejskiej mapie jest jednym z bardziej podatnych rynków ze względu na skłonność klikania Polaków w materiały z nieznanych źródeł. Dodatkowo w innych krajach widać lepsze działanie służb w zakresie zwalczania takich oszustw. Lepiej wygląda też współpraca samej Mety ze służbami. W Polsce ona praktycznie nie istnieje - ocenia.

Instrat zwraca uwagę, że "problem dostrzegają również polskie instytucje". "Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski skierował w sierpniu 2026 r. do Komisji Europejskiej formalny wniosek o nałożenie na koncern Meta kary w wysokości 250 mln euro. Powodem było ignorowanie przez koncern ponad 80 proc. zgłoszeń dotyczących oszukańczych i szkodliwych reklam, w tym reklam wykorzystujących wizerunek znanych osób na Facebooku i Instagramie. Podobny problem dotknął dziesiątki polskich osób publicznych, w tym polityków i dziennikarzy" - czytamy w informacji prasowej.

- Opublikowane w środę dane są szokujące i słusznie niektórzy nazywają to jakimś paserstwem, bo jeżeli scam może odpowiadać za nawet 37 proc. przychodów, to co to jest za biznes? W bankach, telekomach, wszędzie to jest niedopuszczalne - komentuje w rozmowie z money.pl Piotr Mieczkowski, dyrektor zarządzający Fundacji Digital Poland. - W czwartek jest sejmowa Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii. Ciekaw jestem, jak zostanie poruszona sprawa tego raportu - dodaje.

- Kiedyś był problem z smsami premium i gdy wtedy mieliśmy do czynienia z nadużyciami na skalę kilkunastu milionów zł, to była wielka awantura i sprawa musiała zostać wyjaśniona. A teraz mamy setki milionów i Metę, firmę, która ma doskonałe systemy AI - zwraca uwagę Mieczkowski.

- Sebastian Kondracki z Bielik AI w dwa dni stworzył narzędzie ScamWatch (w ramach wspólnego projektu z prezesem inPostu Rafałem Brzoską - przyp. red.), które bezpłatnie przegląda Bibliotekę reklam Mety i które te oszukańcze reklamy wyłapuje. Jak Meta może tego nie wyłapać, skoro część reklam nie ma nawet wypełnionego pola z informacją, kto za tę reklamę płaci? To jest jeden z zasadniczych problemów: ludzie z Azji, z Białorusi tworzą reklamy na polski rynek i w ogóle nie są sprawdzani. System Mety jest całkowicie dziurawy. Dla mnie to wynika po prostu z chęci zarabiania pieniędzy - ocenia nasz rozmówca.

Mieczkowski odnosi się też do sierpniowych wyjaśnień Mety, kiedy to firma tłumaczyła się z obecności na jej platformach oszukańczych reklam wykorzystujących wizerunek Rafała Brzoski. Firma stwierdziła wtedy, że będzie "nieustannie inwestować w rozwój naszych narzędzi i technologii, które tylko w ubiegłym roku pozwoliły nam wykryć i usunąć ponad 159 milionów oszukańczych reklam na całym świecie – z czego 92 proc., jeszcze zanim ktokolwiek je zgłosił."

- To jest bujda. Widziałem Bibliotekę reklam Mety i te scamerskie reklamy mają po prostu puste pola. Dla mnie Meta chce po prostu trzepać pieniądze. Moim zdaniem działać powinien przede wszystkim UOKiK, bo to jest nieuczciwa konkurencja, ale urząd woli, by sprawą zajęła się na poziomie unijnym Komisja Europejska - ocenia nasz rozmówca.

- Proszę zwrócić uwagę, że nawet premier Donald Tusk podczas Campusu Polska Przyszłości mówił, że sprawa nie jest łatwa, bo to amerykańska firma. Warto też dodać, że w Radzie do Spraw Cyfryzacji, która doradza resortowi cyfryzacji, zasiada Jakub Turowski, dyrektor ds. polityki publicznej Meta na Europę Środkowo-Wschodnią. Aczkolwiek ta sprawa wygląda tak samo niezależnie od tego, kto rządzi - dodaje.

Przypomnijmy, jak relacjonuje Polska Agencja Prasowa, Donald Tusk stwierdził pod koniec sierpnia podczas spotkania z uczestnikami Campusu Polska Przyszłości, że dzisiejsza administracja amerykańska jest "bardzo twardo po stronie Mety w konfrontacji z państwami europejskimi".

- Więc ja muszę szukać w tej chwili rozwiązań, które nie nadwyrężą, nie narażą nas na jakiś dramatyczny konflikt, czy jakiś zawał we współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, a równocześnie szukać skutecznej ochrony nas wszystkich przed tym, co potrafi robić Meta – mówił premier.

"Ten raport to fikcja stworzona na zamówienie, która służy wprowadzaniu opinii publicznej w błąd" - odpowiada Meta w odpowiedzi na naszą prośbę o komentarz.

"Raport został zamówiony przez kancelarię prawną reprezentującą osobę, która nas pozwała. Opiera się na błędnych założeniach, nieprawidłowych definicjach i małej próbie badawczej, co daje zawyżone i absurdalne liczby, przedstawiające w fałszywym świetle naszą szeroko zakrojoną pracę na rzecz walki z oszustwami. Na przykład raport nieprawdziwie twierdzi, że każde usunięcie reklamy - niezależnie od jego przyczyny - wynikało z oszustwa, a wiele wniosków raportu opiera się na danych zebranych z jednego profilu, celowo przygotowanego tak, by przyciągał określone rodzaje reklam" - podaje firma.

"Nikt nie chce oszustw na naszych platformach - ani nasi użytkownicy, ani rzetelni reklamodawcy, a już na pewno nie chcemy ich my. Usuwamy takie treści natychmiast po wykryciu. Współpracujemy też z branżą, administracją publiczną i organami ścigania, aby rozbijać stojące za nimi siatki przestępcze. W Polsce ponad 88 proc. oszukańczych reklam, które usunęliśmy od lipca 2025 r. do czerwca 2026 r., zostało zdjętych zanim ktokolwiek nam je zgłosił, a wprowadzony niedawno udoskonalony model AI dodatkowo zwiększył liczbę usunięć reklam podszywających się pod osoby publiczne o 50 proc. Będziemy nadal rozwijać nasze narzędzia i jesteśmy otwarci na konstruktywną krytykę. Ten raport takiej nie zawiera" - komentuje Meta.