Jest podpis pod ustawą. Nawrocki zwrócił uwagę na bezpieczeństwo

Pierwsze działania nowego nadzoru mają obejmować m.in. kontrolę firm rozwijających lub wdrażających technologie oparte na AI oraz weryfikację, czy spełniają one wymagania wynikające z przepisów. Do Komisji będzie można też kierować indywidualne skargi na działanie systemów sztucznej inteligencji.

Ustawa o systemach sztucznej inteligencji powołuje organ nadzoru rynku, który ma dysponować realnymi narzędziami egzekwowania prawa. Komisja będzie mogła wszczynać kontrole w przedsiębiorstwach i sprawdzać, czy rozwiązania AI działają zgodnie z wymaganiami unijnego AI Act.

W kompetencjach Komisji mają znaleźć się m.in.:

• wydawanie zezwoleń dla systemów wysokiego ryzyka (wskazanych w ustawie jako wykorzystywane m.in. w kształceniu, infrastrukturze krytycznej, zatrudnianiu pracowników i zarządzaniu migracją),
• nakładanie kar,
• wycofywanie z rynku systemów niezgodnych z AI Act.

Prezydent w komunikacie KPRP wskazał, że nowe regulacje mają porządkować obszar nadzoru. "To przede wszystkim uporządkowanie nadzoru nad AI w Polsce" - wyjaśnił cytowany w komunikacie KPRP.

Nowe przepisy przewidują ścieżkę dla osób, które chcą zgłosić problem związany z działaniem systemu sztucznej inteligencji. Ustawa zakłada możliwość składania indywidualnych skarg do Komisji.

Równolegle wprowadzono rozwiązanie mające ułatwiać bezpieczne testowanie nowych technologii. Komisja ma tworzyć tzw. piaskownice regulacyjne, czyli mechanizmy pozwalające firmom sprawdzać innowacyjne rozwiązania AI w kontrolowanych warunkach. Ustawa przewiduje, że co najmniej jedna piaskownica regulacyjna powinna powstać do 2 sierpnia br.

W tym samym komunikacie prezydent zwrócił uwagę na ryzyka związane z rozwojem technologii. "Ustawa zyskała szerokie poparcie w parlamencie. Sztuczna inteligencja może stać się ważnym narzędziem dla polskiej gospodarki, nauki i administracji. Nie możemy jednak ignorować zagrożeń: kradzieży tożsamości, fałszowania wizerunku, deepfake’ów czy wykorzystywania technologii do krzywdzenia dzieci i młodzieży" - wyjaśnił cytowany w komunikacie KPRP.

Pracami Komisji ma kierować przewodniczący, a w jej skład mają wejść także dwaj zastępcy oraz przedstawiciele kluczowych instytucji: prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE), przedstawiciele Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) i Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT). Komisja ma również współpracować z innymi organami krajowymi, w tym z Urzędem Patentowym RP, Urzędem Rejestracji Produktów Leczniczych oraz organami związanymi z cyberbezpieczeństwem.

Obsługę administracyjno-kancelaryjną Komisji ma zapewnić urząd obsługujący ministra cyfryzacji. Przewodniczącego ma powołać Sejm za zgodą Senatu w terminie dwóch miesięcy, a pierwsze posiedzenie Komisji powinno odbyć się w ciągu trzech miesięcy od wejścia w życie ustawy.

Ustawa przewiduje też organ opiniodawczo-doradczy przy Komisji: Społeczną Radę do spraw Sztucznej Inteligencji, która ma liczyć od dziewięciu do 15 członków.

Z regulacji wyłączono "sprawy będące w zakresie bezpieczeństwa narodowego" obejmujące działania ABW, AW, Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego. Przepisów nie stosuje się także m.in. wobec osób fizycznych używających systemów AI wyłącznie do celów osobistych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą, rolniczą lub inną działalnością regulowaną przez prawo.

Ustawa określa również zasady kontroli: kontrolowana jednostka ma 14 dni na podpisanie protokołu i doręczenie go Komisji albo na złożenie zastrzeżeń. Kontroler ma zachować poufność, w tym informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.

W przepisach zapisano też zadania ministra cyfryzacji: ma on móc udzielać wsparcia finansowego z budżetu i środków unijnych na badania naukowe oraz prace rozwojowe dotyczące AI, a także udzielać notyfikacji jednostkom oceniającym zgodność systemów AI z unijnymi procedurami. Sprawy akredytacji jednostek mają zostać powierzone Polskiemu Centrum Akredytacji.

Unijny Akt o sztucznej inteligencji (AI Act) wszedł w życie 1 sierpnia 2024 r. z wyjątkami. W lutym 2025 r. zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące zakazanych w UE systemów AI, a do 2 sierpnia 2025 r. państwa członkowskie miały czas na powołanie organu nadzoru rynku; AI Act w pełni zacznie obowiązywać w 2027 r.

Źródło: PAP