Miliona "elektryków" Morawieckiego nie ma na horyzoncie. Brakuje naprawdę sporo

Premier Mateusz Morawiecki, jeszcze jako minister w rządzie Beaty Szydło, zapowiadał, że "po polskich drogach w 2025 r. będzie jeździć milion samochodów elektrycznych". Na dwa lata przed upływem tego deadline'u, już wiadomo, że to proroctwo się nie spełni. Na koniec sierpnia tego roku w Polsce zarejestrowanych było 48 tys. 533 osobowych i użytkowych aut w pełni elektrycznych (BEV).

Doliczając do nich także hybrydy plug-in i hybrydy, liczba ta rośnie do 84 tys. 947 samochodów. Aut dostawczych i ciężarowych na prąd jest niewiele ponad 5 tys. To najnowsze dane Licznika Elektromobilności, inicjatywy Polskiego Stowarzyszenia Paliw Alternatywnych i Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego.

Nawet gdyby słowo "samochody" zastąpić "pojazdami", to nadal nie jesteśmy nawet w jednej dziesiątej celu, który wyznaczył Mateusz Morawiecki na 2025 r. Dobra wiadomość jest taka, że dziś "elektryków" jest już dwukrotnie więcej niż jeszcze rok temu.

W ubiegłym roku firma Carsmile dla money.pl oszacowała, jak długo zajmie dochodzenie do miliona aut elektrycznych w Polsce. Z analizy tej wynikało, że przy ambitnym i skutecznym planie działania (oraz systemie zachęt) jest to możliwe nawet w 2029 r. Jeśli jednak trzeba będzie liczyć wyłącznie na naturalny rozwój rynku, może to potrwać nawet 107 lat.

Czasu zostało niewiele. Już w 2035 r. w Unii Europejskiej ma być wprowadzony tzw. zakaz aut z silnikami spalinowymi. Oznacza to, że od tej daty w salonach będzie można kupić już tylko auta elektryczne i wodorowe.

- Już dziś musimy zrobić wszystko, żeby ten trend nie spowodował pojawienia się Europy dwóch prędkości, w której Polska pozostanie w grupie krajów wolniej rozwijających się w tym obszarze – ostrzega Jakub Faryś, Prezes PZPM. Podkreśla, że choć wciąż mamy sporo do nadrobienia względem takich krajów jak Francja czy Niemcy, to kierunek został wyznaczony. To nisko- i zeroemisyjność.

Kluczowym problemem pozostaje dostępność infrastruktury ładowania. Według Licznika Elektromobilności na koniec sierpnia w kraju działały 3003 ogólnodostępne stacje ładowania, czyli łącznie niewiele ponad 6 tys. punktów ("wtyczek"). Co trzecia z nich zapewniała możliwość szybkiego ładowania prądem stałym (DC). Nadal dwie trzecie to wolniejsze ładowarki prądu przemiennego (AC) o mocy mniejszej lub równej 22 kW.

- W 15 miastach z największą liczbą ogólnodostępnych stacji ładowania znajduje się niemal połowa (1337) wszystkich takich urządzeń w Polsce. W samej tylko Warszawie funkcjonuje więcej stacji niż w województwach świętokrzyskim, lubelskim, lubuskim, podlaskim i podkarpackim łącznie - dodaje Maciej Mazur, dyrektor zarządzający PSPA.

Szacunki przewidują, że w 2030 r. już dwie trzecie sprzedawanych w UE samochodów to będą auta z napędem elektrycznym. Część z tego tortu chce "ugryźć" Izera, czyli marka aut elektrycznych w rękach ElectroMobility Poland.

- W połowie 2026 r. do sprzedaży ma trafić pierwszy nasz model z nadwoziem typu SUV - powiedział Piotr Mieczkowski, wiceprezes EMP, odpowiedzialny m.in. za sprzedaż, podczas Kongresu Nowej Mobilności w Łodzi.

Projekt, który zrodził się z inicjatywy czterech państwowych gigantów energetycznych, jest już opóźniony względem pierwotnych zapowiedzi. Pierwsze egzemplarze z taśmy miały zjechać w 2024 r. Tymczasem nie ruszyła nawet budowa fabryki w Jaworznie, spółka dopiero w tym tygodniu wygrała przetarg na grunt pod swój zakład. Firma zmieniła strukturę właścicielską, a także projektanta nadwozia. Pozyskała do współpracy chińskiego partnera - firmę Geely, który dostarczy platformę.

Mieczkowski przekonuje, że Izera, choć wchodzi na bardzo konkurencyjny rynek, ma szansę na sukces. - Są badania, które wskazują, że 70 proc. klientów rozważających zakup auta elektrycznego, bierze pod uwagę zmianę marki. Jest duża otwartość na nowych producentów. Wystarczy popatrzeć, jak radzą sobie marki z Azji, to także szansa dla takiego projektu jak Izera - stwierdził.

Piotr Zaremba, prezes ElectroMobility Poland nie ukrywał, że to właśnie Izera może spełnić marzenie premiera o milionie "elektryków na drogach. - To jest perspektywa pewnie 10 lat od uruchomienia produkcji, aby dojść do tej wielkości samochodów - powiedział w połowie czerwca w programie Money.pl.

Ale projekt Izery ostro skrytykowała Najwyższa Izba Kontroli. Jak pisała "Rzeczpospolita", Izba stwierdziła, że rząd źle nadzorował spółkę ElectroMobility Poland, która spóźniała się z realizacją projektu elektrycznego auta, ryzykując miliony z publicznych pieniędzy. Chodzi o dokapitalizowanie spółki kwotą 250 mln zł ze środków Funduszu Reprywatyzacji.

Marcin Walków, dziennikarz i wydawca money.pl