Polska płaci miliardy za plastik. Ten rachunek trafia do Brukseli

To jeden z najmniej znanych elementów unijnego systemu finansowania. Od 2021 r. państwa członkowskie wpłacają do budżetu UE środki z tytułu wygenerowanych odpadów z plastiku, które nie zostały poddane recyklingowi. Stawka wynosi 0,80 euro za 1 kg takich odpadów, czyli 800 euro za tonę.

Według dostępnych danych rachunek Polski był w ostatnich latach najwyższy w 2024 r., gdy zobowiązanie Warszawy wyniosło 2,3 mld zł.

• 2021 r. – ok. 1,7 mld zł
• 2022 r. – ok. 1,7 mld zł
• 2023 r. – ok. 2 mld zł
• 2024 r. – ok. 2,3 mld zł

W 2026 r. wpłata Polski z tytułu zasobu własnego opartego na odpadach opakowaniowych z tworzyw sztucznych niepoddawanych recyklingowi, tzw. "plastic tax" (po uwzględnieniu rozliczeń za lata poprzednie) wyniesie 1 239 220 288,47 zł – przekazał serwisowi zero.pl resort klimatu i środowiska.

Mechanizm jest rozliczany z opóźnieniem – wpłaty dokonywane w danym roku mogą wynikać z danych dotyczących wcześniejszego okresu. Ma zachęcać kraje UE do zwiększania poziomu recyklingu. W praktyce jest to więc nie tyle "kara finansowa", ile bodziec dla państw, aby doskonaliły system selektywnej zbiórki i przetwarzania odpadów z tworzyw sztucznych.

Spodziewane spadki płaconego przez Polskę podatku mogą wyniknąć też z wdrożenia w tym roku na pełną skalę systemu kaucyjnego. – Zdecydowanie pomoże nam w osiąganiu celów i obniżaniu tego obciążenia dla społeczeństwa, bo te podatki nie biorą się znikąd. Budżet to przecież nasze podatki. To mieszkańcy ponoszą koszt tego podatku od plastiku – zauważyła.

Kilka lat temu podstawowym celem opłaty od odpadów plastikowych było zapewnienie Unii możliwości spłaty środków pożyczonych w ramach Next Generation UE, czyli planu odbudowy po pandemii COVID-19. Samo ograniczanie nieprzetworzonych odpadów z plastiku jest związane z długofalowym celem polityki UE, jakim jest zmniejszenie wpływu tych produktów na środowisko.