Rozbudowa węgierskiej elektrowni jądrowej. Austria wygrała z rządem Viktora Orbana

Orzeczenie TSUE to wygrana Austrii, która wniosła skargę na decyzję Komisji Europejskiej z 2017 r. KE wówczas dała zielone światło udzieleniu przez Węgry finansowego wsparcia rozbudowy elektrowni jądrowej Paks.

W skardze Wiedeń argumentował, że energia atomowa nie jest ani zrównoważonym źródłem energii, ani właściwą odpowiedzią na zmiany klimatu.

Władze austriackie twierdziły również, że decyzja Komisji narusza przepisy o zamówieniach publicznych, prowadzi do zakłócenia konkurencji i nie leży w interesie publicznym.

Elektrownia Paks jest rozbudowywana przez rosyjski państwowy koncern Rosatom, który wznosi dwa nowe bloki o mocy 1200 MW każdy. Inwestycja jest jednym z kluczowych projektów energetycznych rządu Viktora Orbana. Koszt to ok. 12 mld euro.

Budowę bloków powierzono rosyjskiemu przedsiębiorstwu Nizhny Novgorod Engineering na podstawie umowy między Rosją a Węgrami o współpracy w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej. Projekt ma być w całości sfinansowany przez państwo węgierskie, które pożyczyło środki na ten cel od Rosji.

W marcu 2017 roku Komisja Europejska zatwierdziła tę pomoc publiczną Budapesztu, jednak rok później Austria wniosła skargę do Sądu UE, który jest częścią TSUE, o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji.

W listopadzie 2022 roku Sąd UE oddalił skargę. Wówczas Austria wniosła do TSUE odwołanie od tego wyroku. Jak się okazało - skutecznie. Trybunał w czwartek uchylił wyrok Sądu UE i stwierdził nieważność decyzji zatwierdzającej KE.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w czwartek uznał przede wszystkim, że wbrew temu, co orzekł Sąd UE, Komisja nie mogła ograniczyć się do sprawdzenia, czy rozpatrywana pomoc jest zgodna z uregulowaniami Unii w dziedzinie pomocy państwa, lecz powinna była również sprawdzić, czy bezpośrednie udzielenie zamówienia na budowę dwóch nowych reaktorów jądrowych jest zgodne z uregulowaniami Unii w dziedzinie zamówień publicznych.

"Budowa obu reaktorów stanowiła integralną część środka pomocy zgłoszonego przez Węgry i mającego na celu ich nieodpłatne oddanie do dyspozycji MVM Paks II. Ponadto bezpośrednie udzielenie zamówienia na budowę było niezbędne do realizacji przedmiotu tej pomocy, a zatem stanowiło jej nierozerwalny aspekt" - uznał TSUE.