Tak zmieniła się polska gospodarka od października 2023

Jednym z najważniejszych osiągnięć gospodarczych ostatnich miesięcy jest kontynuacja procesu obniżania inflacji. W październiku 2023 roku wskaźnik CPI wynosił 6,6 proc., znacznie przekraczając cel inflacyjny Narodowego Banku Polskiego. Do maja 2025 roku inflacja spadła do poziomu 4,3 proc., co oznacza redukcję o 2,3 punktu procentowego. Najnowsze dane, opublikowane w piątek, wskazują na pogłębienie się tego trendu. Szybki szacunek inflacji w maju wyniósł 4,1 proc.

Proces dezinflacyjny przebiegał nieregularnie. Po spadku do 6,2 proc. w grudniu 2023, inflacja ponownie wzrosła w 2024 roku, osiągając 4,7 proc. w grudniu. Pierwsze miesiące 2025 roku przyniosły stabilizację na poziomie około 4,9 proc. (styczeń-marzec), z kolejnym wyraźnym spadkiem do 4,3 proc. dopiero w kwietniu.

Obecny poziom inflacji, choć wciąż powyżej celu NBP (2,5 proc. +/- 1 punkt procentowy), znajduje się już w akceptowalnym przedziale i utrzymuje tendencję spadkową. Obniżenie inflacji o 2,3 punktu procentowego bezpośrednio przekłada się na zwiększenie siły nabywczej Polków.

Ale najbardziej widoczną zmianą jest przyspieszenie tempa wzrostu gospodarczego. W trzecim kwartale 2023 roku, tuż przed zmianą władzy, PKB rósł o 0,5 proc. rok do roku, co wskazywało na niemal gospodarczą stagnację.

W pierwszym kwartale 2025 roku wzrost PKB osiągnął poziom 3,2 proc. rok do roku. Oznacza to, że dynamika gospodarcza jest obecnie ponad sześciokrotnie wyższa niż w momencie zmiany władzy - różnica między 0,5 proc. a 3,2 proc. to wzrost o 540 proc.

Ożywienie gospodarcze następowało stopniowo. Po okresie recesji w pierwszej połowie 2023 roku (spadki -0,4 proc. w pierwszym kwartale i -0,6 proc. w drugim kwartale), gospodarka zaczęła odrabiać straty już w drugiej połowie roku. Rok 2024 przyniósł systematyczną poprawę: wzrost 2 proc. w pierwszym kwartale, przyspieszenie do 3,2 proc. w drugim kwartale, nieznaczne spowolnienie do 2,7 proc. w trzecim kwartale i ponowne przyspieszenie do 3,2 proc. w czwartym kwartale.

Obecne tempo wzrostu PKB na poziomie 3,2 proc. stawia Polskę wśród państw o solidnej dynamice gospodarczej w regionie. Stabilność tego wzrostu w ostatnich kwartałach sugeruje jego trwały charakter, a nie jednorazowy impuls koniunkturalny.

W obszarze zatrudnienia sytuacja pozostaje korzystna. Stopa bezrobocia rejestrowanego w październiku 2023 roku wynosiła około 5,0 proc. i obecnie utrzymuje się na podobnym poziomie.

Z perspektywy historycznej obecny poziom bezrobocia jest jednym z najniższych w historii III RP. Jeszcze na początku dekady bezrobocie przekraczało 10 proc., a w niektórych okresach sięgało nawet 20 proc. Stabilizacja na poziomie 5 proc. wskazuje, że polski rynek pracy funkcjonuje w warunkach zbliżonych do pełnego zatrudnienia.

Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują systematyczny spadek bezrobocia w latach 2017-2020, od 8,5 proc. w styczniu 2017 roku do około 5,5 proc. na początku 2020 roku. Utrzymanie tego niskiego poziomu, mimo wyzwań związanych z pandemią i wojną w Ukrainie, świadczy o odporności polskiego rynku pracy.

Stabilnie niskie bezrobocie przynosi gospodarce liczne korzyści: wysoką aktywność zawodową, presję na wzrost płac oraz niższe koszty społeczne związane z utrzymaniem osób bezrobotnych.

Zauważalną zmianą jest poprawa wskaźników koniunktury gospodarczej. Te mierniki, obrazujące nastroje przedsiębiorców i konsumentów, często wyprzedzają rzeczywiste zmiany ekonomiczne.

W przetwórstwie przemysłowym wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury przeszedł znaczącą transformację. W październiku 2023 roku wynosił około -15 punktów, wskazując na wyraźny pesymizm w sektorze. Obecnie osiągnął poziom około -5 punktów, co oznacza poprawę o 10 punktów. Choć wskaźnik pozostaje w strefie ujemnej, poprawa o 10 punktów wskazuje, że znacznie mniej przedsiębiorców ocenia sytuację negatywnie.

Jeszcze wyraźniejsza poprawa nastąpiła w sektorze budowlanym. Wskaźnik koniunktury w budownictwie wzrósł z około -20 punktów w październiku 2023 roku do około -10 punktów obecnie. Ta poprawa o 10 punktów oznacza przejście z głębokiego pesymizmu do umiarkowanie negatywnych nastrojów.

W handlu detalicznym nastąpiła umiarkowana, ale konsekwentna poprawa. Wskaźnik wzrósł z około -10 punktów w październiku 2023 roku do około -5 punktów obecnie, co oznacza poprawę o 5 punktów. Ta zmiana wskazuje na stopniową poprawę sytuacji materialnej Polaków i ich większą skłonność do wydatków.

Spektakularna zmiana dotyczy ufności konsumenckiej. Bieżący wskaźnik wzrósł z -40 punktów w październiku 2023 roku do -15 punktów obecnie. Ta poprawa o 25 punktów stanowi wzrost o ponad 60 proc. względem poziomu wyjściowego. Zmiana ta jest szczególnie istotna, ponieważ ufność konsumencka bezpośrednio wpływa na skłonność do konsumpcji, która stanowi około 60 proc. polskiego PKB.

Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych (wyrażony jako analogiczny okres roku poprzedniego = 100) utrzymuje się na stabilnym poziomie około 106-107 punktów od października 2023 roku. Oznacza to, że tempo wzrostu cen ustabilizowało się na umiarkowanym poziomie około 6-7 proc. rocznie. Ta stabilizacja jest wartościowa w kontekście wcześniejszych gwałtownych wahań cen.

Jednocześnie przeciętne miesięczne nominalne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw kontynuuje trend wzrostowy. W październiku 2023 roku wskaźnik wynosił 112,8 (gdzie analogiczny okres roku poprzedniego = 100), co oznaczało wzrost nominalnych wynagrodzeń o 12,8 proc. rok do roku.

Obecne dane wskazują na kontynuację tego trendu, co w połączeniu ze spadkiem inflacji oznacza realną poprawę siły nabywczej Polaków. Dynamika wzrostu płac na poziomie przekraczającym 10 proc. rocznie, przy inflacji spadającej do około 4 proc., przekłada się na realny wzrost wynagrodzeń o około 6-8 proc. rocznie.

Analiza kluczowych wskaźników makroekonomicznych jednoznacznie wskazuje, że polska gospodarka po 1,5 roku nowych rządów znajduje się w znacznie lepszej kondycji niż w momencie zmiany władzy w październiku 2023 roku. Najważniejsze osiągnięcia to spadek inflacji o 2,3 punktu procentowego, przyspieszenie wzrostu PKB ponad sześciokrotnie, utrzymanie historycznie niskiego bezrobocia, poprawa nastrojów gospodarczych we wszystkich sektorach oraz wzrost wynagrodzeń zapewniający realny wzrost siły nabywczej.

Robert Kędzierski, dziennikarz money.pl