Unia to nie tylko fundusze. Oto najważniejsze korzyści dla Polski

Według opracowania PIE pt. "Korzyści Polski z jednolitego rynku" Polska ma obecnie o ok. 31 proc. wyższe PKB per capita według parytetu siły nabywczej, niż miałaby, gdyby nie weszła do Unii Europejskiej. Bez uczestnictwa we wspólnym, unijnym rynku, polski produkt krajowy brutto byłoby w 2021 r. na poziomie z 2014 r.

W 2021 r. PKB na mieszkańca Polski według parytetu siły nabywczej stanowił 78 proc. średniej unijnej, wobec 40 proc. w 1990 r. i 50 proc. w 2004 r. Jak wskazuje PIE, wspólny rynek zapewnił Polsce znaczące przyśpieszenie wzrostu gospodarczego, podobnie jak w przypadku pozostałych państw UE.

Co istotne, niemal 1/4 polskiego PKB w 2018 r. zależała bezpośrednio lub pośrednio od współpracy z członkami Unii.

Polskie przedsiębiorstwa zajmują się nie tylko wytwarzaniem dóbr finalnych (m.in. sprzęt AGD, RTV, meble, elektronika), zaspokajających popyt unijnych konsumentów i przedsiębiorstw. Stały się również poddostawcami części do zagranicznych zakładów produkujących dobra finalne. Dzięki temu polska wartość dodana mogła pośrednio trafiać także do innych krajów, w tym poza UE - zaznacza PIE.

Istotną korzyścią wynikającą z udziału w rynku europejskim jest wzrost liczby nowych miejsc pracy. W 2018 r. dzięki zapotrzebowaniu państw UE na produkty i usługi związane z polską wartość dodaną (przyrost wartości danego dobra w wyniku procesu produkcji lub tworzenia usługi - red.) w Polsce istniało ich 3,32 mln. W porównaniu z 2004 r. liczba pracujących, których miejsca pracy zależą od popytu państw UE, zwiększyła się o 1,26 mln. "Najwięcej, bo 1,15 mln miejsc pracy w Polsce generował w 2018 r. popyt odbiorców końcowych w Niemczech" - czytamy w analizie.

O znaczących korzyściach mogą mówić także przedsiębiorcy sprzedający swoje produkty za granicę. Według sondażu przeprowadzonego przez PIE we współpracy z Głównym Urzędem Statystycznym, aż 78 proc. firm eksportujących do Unii Europejskiej deklaruje, że przynależność do Wspólnoty daje im lepszą pozycję konkurencyjną niż firmom spoza Unii.

Pytani o możliwość poprawienia funkcjonowania jednolitego rynku, eksporterzy towarów wskazują m.in. konieczność uproszczenia procedur administracyjnych w krajach, do których eksportują. Wśród postulatów znalazło się też wprowadzenie ułatwień dotyczących zatrudniania obcokrajowców, wydłużenie terminów ważności zezwoleń oraz upowszechnieniu dostępu do nowych technologii.

"Wraz z rozwojem internetu i gospodarki cyfrowej na znaczeniu zaczął zyskiwać jednolity rynek w wymiarze cyfrowym. Przynosi on wymierne korzyści finansowe - zwłaszcza konsumentom - dzięki regulacjom dotyczącym roamingu i dostępu do treści online" - głosi analiza PIE.

Eliminacji wspomnianych barier na wspólnym rynku nie sprzyjają okresy niestabilności gospodarczej. Państwa członkowskie podejmują wówczas działania, które skutkują m.in. ochroną krajowych rynków przed zewnętrzną konkurencją.

O kluczowym znaczeniu uczestnictwa w rynku UE dla rozwoju polskiej gospodarki pisali również autorzy analizy przygotowanej na zlecenie Fundacji Schumana i Fundacji Konrada Adenauera, której wyniki money.pl opublikowało w listopadzie 2021 r. - Fundusze europejskie, wbrew obiegowej opinii, pełnią jedynie funkcję pomocniczą. Efekty udziału w jednolitym rynku są co najmniej trzykrotnie większe niż powszechnie dostrzegane korzyści z tytułu napływu do Polski funduszy unijnych - podkreślał wówczas prof. Witold M. Orłowski, koordynator naukowy raportu.

Unijne pieniądze, pozwalające gonić zachodnią Europę, a także możliwość swobodnego podróżowania po Starym Kontynencie, sprawiają, że 90 proc. Polaków popiera obecność w Unii Europejskiej - wynika z sondażu CBOS z 2021 r. W porównaniu z badaniem z grudnia 2020 r. grupa zwolenników członkostwa Polski w UE wzrosła o 2 punkty proc.

Rynek wewnętrzny UE ustanowiono 1 stycznia 1993 r. na mocy Jednolitego Aktu Europejskiego, który wszedł w życie 1 lipca 1987 r. Poprzedziło go przyjęcie 14 czerwca 1984 r. przez Radę Białej księgi w sprawie ustanowienia rynku wewnętrznego, zawierającej program przyjęcia około 300 aktów prawnych.