USA i Iran blisko przełomu. Oto najważniejsze zapisy

Według informacji Bloomberga Stany Zjednoczone i Iran mają 19 czerwca formalnie podpisać memorandum porozumienia w Szwajcarii. Dokument ma otworzyć drogę do 60-dniowych negocjacji, których celem będzie zawarcie ostatecznej umowy regulującej relacje obu państw po zakończeniu wojny.

Już w pierwszym punkcie memorandum zapisano natychmiastowe i trwałe zakończenie działań wojennych na wszystkich frontach, w tym również w Libanie. Obie strony mają zobowiązać się do niepodejmowania wrogich działań oraz powstrzymania się od groźby użycia siły.

Dokument przewiduje również wzajemne poszanowanie suwerenności i integralności terytorialnej obu państw. Iran i USA mają rozpocząć negocjacje nad ostatecznym porozumieniem, które powinno zostać wypracowane w ciągu 60 dni, choć przewidziano możliwość wydłużenia tego terminu za zgodą obu stron.

Znaczną część memorandum poświęcono kwestiom gospodarczym. Stany Zjednoczone mają znieść blokadę morską oraz doprowadzić do przywrócenia pełnej przepustowości ruchu morskiego związanego z Iranem. Z kolei Teheran zobowiązał się do wznowienia żeglugi handlowej pomiędzy Zatoką Perską a Morzem Omańskim.

Jednym z najbardziej znaczących zapisów jest amerykańskie zobowiązanie do przygotowania wraz z regionalnymi partnerami programu odbudowy i rozwoju gospodarczego Iranu. Według projektu wartość finansowania miałaby wynieść co najmniej 300 mld dolarów.

Memorandum przewiduje także stopniowe znoszenie wszystkich sankcji nałożonych na Iran, w tym sankcji jednostronnych USA oraz ograniczeń wynikających z rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ i decyzji Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej.

Jeszcze przed zawarciem ostatecznego porozumienia Departament Skarbu USA miałby wydać specjalne zwolnienia umożliwiające eksport irańskiej ropy naftowej, produktów petrochemicznych oraz świadczenie związanych z tym usług, takich jak transport, bankowość czy ubezpieczenia.

W memorandum znalazły się również zapisy dotyczące programu nuklearnego Iranu. Teheran ponownie deklaruje, że nie wyprodukuje broni jądrowej. Jednocześnie kwestie związane z materiałami wzbogaconymi oraz dalszym funkcjonowaniem programu atomowego mają zostać szczegółowo uregulowane w ostatecznym porozumieniu.

Do czasu jego zawarcia obowiązywać ma utrzymanie obecnego stanu. Iran nie będzie rozwijał swojego programu nuklearnego ponad obecny poziom, natomiast Stany Zjednoczone zobowiążą się do niewprowadzania nowych sankcji i niewzmacniania obecności wojskowej w regionie.

Strony uzgodniły także utworzenie specjalnego mechanizmu nadzorującego wdrażanie przyszłej umowy. Ostateczne porozumienie miałoby zostać zatwierdzone przez Radę Bezpieczeństwa ONZ w formie wiążącej rezolucji.