Wypowiedzenie umowy o pracę – o czym warto pamiętać?

Każda umowa o pracę, bez względu na to, czy jest terminowa, czy zawarto ją na czas nieokreślony, może zostać rozwiązana:

• za porozumieniem stron;
• przez oświadczenie jednej ze stron – z zachowaniem lub bez zachowania okresu wypowiedzenia;
• z upływem czasu, na jaki została zawarta. 

Możliwe jest wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika lub przez pracodawcę, ponieważ mamy tu do czynienia z jednostronnym oświadczeniem woli, które nie wymaga zgody dwóch stron. Przedsiębiorca, który zwalnia zatrudnionego za wypowiedzeniem, może zwolnić go jednocześnie z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Jeśli umowa o pracę jest rozwiązywana z zachowaniem okresu wypowiedzenia, do czasu jego upływu zatrudniony pozostaje w stosunku pracy z przedsiębiorcą. Okres wypowiedzenia obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca. 

Okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony i określony jest uzależniony od stażu zatrudnienia w danej firmie. Ile wynosi? Sprawdź, ile wynosi okres wypowiedzenia adekwatny do stażu pracy pracownika:

• staż pracy krótszy niż 6 miesięcy – okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie;
• staż pracy wynoszący od 6 miesięcy do 3 lat – okres wypowiedzenia wynosi 1 miesiąc;
• staż pracy powyżej 3 lat – okres wypowiedzenia to 3 miesiące.

Przy tym do stażu pracownika w danej firmie zalicza się jednocześnie:

• okres poprzedniego zatrudnienia, jeśli nastąpiło przejście zakładu pracy na innego pracodawcę (przejęcie firmy);
• okresy zatrudnienia na podstawie wszystkich umów o pracę pomiędzy zatrudnionym a tym samym przedsiębiorcą, bez względu na to, jaka była liczba umów i jakie były przerwy występujące pomiędzy nimi. 

Jeśli wypowiedzenie umowy przez pracownika dotyczy umowy zawartej na okres próbny, wówczas wypowiedzenie wynosi:

• 3 dni – jeśli okres próbny zatrudnienia wynosił nie dłużej niż 2 tygodnie;
• 1 tydzień – jeśli okres próbny wynosił dłużej niż 2 tygodnie;
• 2 tygodnie – jeśli okres próbny wynosił 3 miesiące.

Okresy wypowiedzenia określone w prawie pracy są skuteczne na koniec tygodnia lub miesiąca. 

Zakończenie współpracy pomiędzy pracodawcą a zatrudnionym może odbywać się za porozumieniem stron. To polubowny sposób rozwiązania stosunku pracy, polegający na tym, że na zamknięcie umowy wyrażona jest obopólna zgoda, a pracownik i pracodawca wspólnie podpiszą dokument potwierdzający termin i zasady zakończenia współpracy przez strony. 

Jeśli wypowiedzenie umowy o pracę jest składane zatrudniającego, zobowiązany jest on do wskazania przyczyn takiego kroku. Zasadniczo trzeba wiedzieć, jak napisać wypowiedzenie o pracę, by spełniało wymagania wskazane w Kodeksie pracy. Wypowiedzenie za porozumieniem stron powinno zawierać:

• miejscowość i datę,
• dane pracownika wraz z adresem,
• dane pracodawcy wraz z adresem siedziby,
• prośbę o rozwiązanie umowy i propozycję terminu jej rozwiązania,
• podpisy pracownika i pracodawcy. 

W podobny sposób przedstawia się wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem lub nie okresu wypowiedzenia. Konieczne jest wskazanie w takim piśmie informacji o rozwiązaniu umowy wraz z podaniem daty jej zawarcia, jej numeru, stron, pomiędzy którymi została podpisana oraz okresu wypowiedzenia. Pracodawca musi wpisać też w takie oświadczenie woli powód zakończenia współpracy. 

Otóż wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika możliwe jest:

• w każdym momencie trwania stosunku pracy;
• z każdego powodu, który nie musi być ujawniony;
• przez złożenie na ręce pracodawcy oświadczenia o rozwiązaniu umowy za wypowiedzeniem.

Przy rozwiązaniu umowy o pracę bez okresu wypowiedzenia konieczne jest zachowanie formy pisemnej, dokumentowej. Pracownik może wręczyć wypowiedzenie umowy o pracę osobiście zatrudniającemu lub przesłać taki dokument na adres siedziby firmy listem poleconym.

Pracodawca, który oświadcza rozwiązanie umowy o pracę poprzez jej wypowiedzenie lub bez wypowiedzenia, powinien zawrzeć w takim dokumencie pouczenie o przysługującym zatrudnionemu prawie odwołania się do sądu pracy. 

Nie ma możliwości dokonania wypowiedzenia umowy w czasie nieobecności pracownika spowodowanej opieką nad dzieckiem w okresie pobierania z tego tytułu zasiłku oraz w przypadku odosobnienia zatrudnionego ze względu na chorobę zakaźną – w okresie pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku. 

Obecnie nie ma już konieczności doręczania wypowiedzenia osobiście pracodawcy czy zatrudnionemu. Możliwe jest wysłanie go e-mailem, choć lepiej mieć potwierdzenie skutecznego dostarczenia takiego pisma.