Zakaz lotów na krótkich trasach to ekologiczna ściema? Linie lotnicze mówią o hipokryzji Francji

Pod koniec maja we Francji zaczął obowiązywać zakaz lotów krajowych na trasach, które można pokonać pociągiem w czasie do 2,5 godz. Francja jest pierwszym krajem, który podjął taką decyzję. Przepisy zostały przegłosowane wiosną 2021 r., jednak do wejścia w życie konieczna była zgoda Komisji Europejskiej.

Minister transportu Clément Beaune podkreślał, że celem zakazu jest "ograniczenie emisji dwutlenku węgla, który w przypadku podróży lotniczych jest wielokrotnie większy niż w przypadku przejazdów kolejami".

- Ten "zakaz" objął tylko trzy trasy z lotniska Paryż-Orly. Z portu lotniczego Charlesa de Gaulle'a nadal można polecieć do Lyonu czy Bordeaux. Francja nie zbanowała rejsów na krótkich trasach. To greenwashing w najczystszej postaci - stwierdził Willie Walsh, dyrektor generalny Międzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Powietrznych IATA.

Greenwashing to w wolnym tłumaczeniu "ekościema", nazywana też "zielonym kłamstwem". Pod pojęciem tym kryją się przekazy, najczęściej marketingowe i reklamowe, które mają wytworzyć wrażenie, że dany produkt albo firma jest w zgodzie z ekologią i chroni środowisko. Termin ten po raz pierwszy został użyty w 1986 r. przez dziennikarza "NYT" Jaya Westervelda.

IATA już kilka miesięcy temu zwracała uwagę, że korzyść z tych przepisów w postaci obniżenia emisji dwutlenku węgla będzie stosunkowo niewielka. Europejska Organizacja ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej Eurocontrol wyliczyła na podstawie danych z 2020 r., że prawie co czwarty lot w Europie odbywa się na trasie nie dłuższej niż 500 km. Odpowiadają one jednak za 4,3 proc. emisji. Ponad połowę generują za to loty dalekiego zasięgu - te jednak stanowiły zaledwie 6,2 proc. wszystkich rejsów.

Rok wcześniej najdłuższe rejsy miały 6 proc. udziału w ogólnej liczbie lotów, a ich wkład w emisje CO2 wyniósł 48 proc. Z kolei te najkrótsze rejsy stanowiły 31 proc. wszystkich, a generowane podczas nich emisje CO2 - 4 proc.

Walsh oskarżył Francję o hipokryzję, zwracając uwagę na inny problem - strajki francuskich kontrolerów ruchu lotniczego. - Francja szkodzi środowisku i nie chce przyznać, że strajki przyczyniają się do wzrostu emisji CO2. W ich trakcie kilkanaście lotów dziennie nadkłada kilkaset kilometrów, aby uniknąć francuskiej przestrzeni powietrznej - stwierdził dyrektor generalny IATA.

Zaapelował do rządu w Paryżu: Francja musi być szczera. - Jeśli poważnie chce podejść do tematu, który sama podnosi, musi przyznać, że zamykanie przestrzeni powietrznej podczas strajków jest szkodliwe. Apelujemy do Francji, aby zabezpieczyła przeloty nad jej terytorium w ich trakcie, by rejsy z innych państw Europy nie były tym dotknięte - podkreślił na zakończenie World Air Transport Symposium w Stambule.

Francja to jeden z kluczowych obszarów europejskiej przestrzeni powietrznej. Codziennie korzysta z niej 3,7 tys. samolotów, a kolejne 3,3 tys. startują i lądują na jej terenie.

Strajki francuskich kontrolerów są częścią ogólnokrajowych protestów przeciwko reformie emerytalnej we Francji. Podnosi ona wiek emerytalny z 62 do 64 lat. Jednak jak zwracała uwagę "Rzeczpospolita", francuscy kontrolerzy ruchu lotniczego przechodzą na emeryturę w wieku 59 lat i reforma tego nie zmieniła. Przerywali oni jednak pracę w geście solidarności z pozostałymi strajkującymi.

Ostatni taki strajk odbył się w dniach 5-6 czerwca. - Znów dzisiaj musieliśmy odwołać 400 lotów, wszystkie zostały odwołane z powodu strajków francuskiej kontroli ruchu lotniczego. Większość tych lotów to rejsy przelotowe, a nie do Francji - mówił we wtorek Michael O'Leary, szef Ryanaira, największej taniej linii lotniczej w Europie. Od początku liczba ta przekroczyła, według wyliczeń irlandzkiego przewoźnika, ponad 4 tys. rejsów.

Ryanair zebrał już ponad 1,1 mln podpisów pod petycją do przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen. W petycji tej wzywa ją "do podjęcia pilnych działań w celu ochrony przelotów i swobody przemieszczania się obywateli UE podczas francuskiego strajku kontroli ruchu lotniczego".

IATA od dłuższego czasu postuluje też, aby przyspieszyć prace nad wdrożeniem reformy zarządzania ruchem lotniczym w Europie. Chodzi o jednolitą europejską przestrzeń powietrzną, czyli Single European Sky. Korzenie tej inicjatywy sięgają 1999 r.

SES ma sprawić, że ruch lotniczy w Europie stanie się bardziej płynny, lepiej skoordynowany, a trasy przelotów skrócą się. To z kolei wpłynie na niższe zużycie paliwa lotniczego i w efekcie mniejsze emisje CO2. Dziś każde z państw samodzielnie zarządza swoim fragmentem europejskiego nieba. IATA wylicza, że wdrożenie SES sprawiłoby, że emisje dwutlenku węgla spadłyby o 10 proc.

Marcin Walków, dziennikarz i wydawca money.pl