Minął ważny termin. Czym jest czynny żal i jak go złożyć?

Jeśli zdarzyło się, że nie złożyliśmy zeznania podatkowego, mimo że mieliśmy taki obowiązek, warto jak najszybciej naprawić ten błąd. Należy jednak pamiętać, że podatnicy, którzy uzyskują dochody i korzystają z formularzy PIT-37 lub PIT-38, nie muszą się martwić. Po 30 kwietnia 2025 roku ich zeznanie zostanie automatycznie zaakceptowane w usłudze Twój e-PIT, co jest równoznaczne z jego złożeniem.

Inni podatnicy mają możliwość uniknięcia kary, ale muszą pamiętać o dopełnieniu formalności, czyli złożeniu tzw. czynnego żalu. Jest to dobrowolne zgłoszenie do urzędu skarbowego informacji o popełnieniu czynu zabronionego oraz okolicznościach, w jakich miało to miejsce. Jednak sam czynny żal nie wystarczy, trzeba jeszcze naprawić skutki, czyli złożyć poprawne zeznanie i uregulować wraz z odsetkami niezapłacone podatki, jeśli były należne.

Czynny żal można wysłać listem poleconym, złożyć osobiście w okienku u urzędnika na sali obsługi, lub wykorzystać do tego e-PUAP lub konto w e-Urzędzie Skarbowym. Dopuszcza się także wyrażenie żalu ustnie do protokołu. Niezależnie od sposobu, w jaki podatnik składa czynny żal, musi opisać dokładnie, na czym polegało przewinienie i ujawnić i okoliczności, które spowodowały niedotrzymanie terminu podatkowego.

W przypadku niewysłania deklaracji podatkowej lub nieuregulowania podatku w terminie, podatnik może ponieść odpowiedzialność karno-skarbową. Podatnik może spotkać się z konsekwencjami, jeśli:

• nie złożył zeznania rocznego w wyznaczonym terminie,
• złożył zeznanie, ale nie uiścił w pełni należnego podatku do urzędu skarbowego,
• złożył zeznanie, lecz nie ujawnił wszystkich dochodów,
• nie złożył zeznania i nie zapłacił podatku.

W zależności od tego, czy doszło do zmniejszenia należnego podatku, oraz jaka była skala tego zmniejszenia, ustawodawca klasyfikuje takie działanie jako przestępstwo skarbowe lub wykroczenie. W związku z tym, kary różnią się w zależności od kwalifikacji czynu. Wykroczenie skarbowe ma miejsce wówczas, gdy kwota uszczuplenia podatku nie przekroczyła w 2025 r. wartości 23 330 zł. Karą jest grzywna, której minimalna wysokość wynosi aktualnie 466,60 zł.