Analityk ocenia weto prezydenta dot. SAFE. "Oczekiwane, niepotrzebne i szkodliwe"

Prezydent Karol Nawrocki skorzysta z prawa weta i nie podpisze ustawy, która dałaby Polsce pełne możliwości wydatkowania pieniędzy przyznanych w ramach unijnego programu SAFE. Chodzi o 185 mld zł.

- To było oczekiwane, to jest niepotrzebne, to jest szkodliwe. Tak nie powinno być - komentuje na gorąco w rozmowie z money.pl Piotr Kuczyński, główny analityk domu inwestycyjnego Xelion.

Nawrocki powiedział, że nigdy nie podpisze ustawy, która "uderza w naszą suwerenność, niezależność, bezpieczeństwo ekonomiczne i militarne", jak stwierdził. Jednocześnie wezwał rząd, aby ten wziął się do pracy nad propozycją, którą złożył Radzie Ministrów wspólnie z prezesem NBP Adamem Glapińskim.

Prezydencka propozycja o nazwie "Polski SAFE 0 proc." określono ją jako alternatywę do unijnego SAFE. Wedle niej w BGK miałby być utworzony Polski Fundusz Inwestycji Obronnych finansowany z zysku NBP, wygenerowanego dzięki sprzedaży rezerw w złocie. Projekt wpłynął we wtorek do Sejmu.

- Rozwiązanie to, które zaproponował prezes Glapiński, dawałoby może kilkadziesiąt miliardów złotych za półtora roku, a nie 185 miliardów w tej chwili - ocenia jednak w rozmowie z redakcją Piotr Kuczyński.

Główny analityk domu inwestycyjnego Xelion wcześniej w komentarzu dla money.pl wskazywał, że tzw. prezydencki SAFE 0 proc. to "finansowe kuglarstwo".

Premier Donald Tusk kilka minut po orędziu, na którym Karol Nawrocki ogłosił swoją decyzję, zapowiedział, że rząd odpowie na weto prezydenta do ustawy wdrażającej unijny program SAFE w piątek na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Ministrów.

"Prezydent stracił szansę, aby zachować się jak patriota. Wstyd!" - napisał premier na platformie X.

Jeszcze ostrzejszy wpis umieścił Wojciech Balczun, minister aktywów państwowych. "Weto Nawrockiego – na zawsze plama na biało-czerwonej… Korki od szampana strzelają w Moskwie. Ile to razy w historii podobne działania prowadziły nas do narodowych tragedii…" - napisał szef MAP.

Według przedstawicieli rządu, prezydenckie weto nie uniemożliwi Polsce skorzystania ze środków SAFE, choć utrudni to np. dofinansowanie służb takich jak straż graniczna, policja czy SOP.

Piotr Kuczyński w rozmowie z money.pl zwraca ponadto uwagę, że unijna pożyczka miała być wydana również m.in. na usprawnienie infrastruktury transportowej z myślą o ewentualnej potrzebie transportu wojsk. Weto prezydenta zamyka tę ścieżkę wsparcia dla inwestycji wartych 9,2 mld zł. To o tyle ważne, że zgodnie z tym, co mówił amerykański generał John Pershing, "piechota wygrywa bitwy, logistyka wygrywa wojny".

Polska miałaby być największym beneficjentem unijnego programu SAFE - polski rząd mógłby skorzystać z ok. 43,7 mld euro (prawie 200 mld zł.) w postaci korzystnie oprocentowanych pożyczek (nieco ponad 3 proc.) i wydać je na inwestycje w obronność. Według deklaracji rządu, 89 proc. środków z SAFE miałoby trafić do polskich firm zbrojeniowych.

Inaczej na sprawę zapatrują się prominentni politycy PiS. Prezes partii Jarosław Kaczyński we wpisie na platformie X ocenił, że decyzja prezydenta jest bardzo dobra.

"Wolność, suwerenność i niezależność nie mają ceny! A próba ich sprzedania za kredyt jest działaniem antypolskim" - brzmi post na profilu szefa Prawa i Sprawiedliwości.

Poseł Przemysław Czarnek, kandydat PiS na premiera, zwrócił uwagę, że Nawrocki wetując ustawę o SAFE kierował się zasadą "po pierwsze Polska, po pierwsze Polacy".

"Interes Polski nie może być podporządkowany niebezpiecznym eksperymentom finansowym. Naszym obowiązkiem jest chronić stabilność państwa i bezpieczeństwo gospodarcze Polaków" - stwierdził Czarnek.

- Moim zdaniem to jest smutny wieczór dla bezpieczeństwa narodowego Rzeczpospolitej, wieczór, który sprawia, że nie będziemy mogli w koniecznym szybkim tempie modernizować i rozwijać systemu bezpieczeństwa tak, jak wymaga tego sytuacja strategiczna - kwituje weto prof. dr hab. Stanisław Koziej, generał brygady w stanie spoczynku.

Jacek Losik, dziennikarz money.pl