kryzys energetyczny (strona 5 z 21)

Unijne państwa przeznaczyły na pakiety antykryzysowe niemal 700 mld euro, większość tej kwoty przypada na Niemcy i Francję. Pojawiają się więc głosy, że kryzys energetyczny jest poważnym zagrożeniem dla funkcjonowania wspólnego unijnego rynku. Jak mówił w programie "Money.pl" Jan Strzelecki z Polskiego Instytutu Ekonomicznego, z pewnością jest to poważne ryzyko. - Pamiętajmy też, że nie tylko członkowie UE pomagają swoim gospodarkom. Kontrowersje budzi również program wsparcia dla przemysłu w USA. To wyzwanie i są dwie możliwe drogi. Jedna to pogłębienie partykularyzmów narodowych. Ale jest też możliwe wypracowanie wspólnego rozwiązania, gdzie z kryzysem będziemy walczyć w skoordynowany na unijnym poziomie sposób. Rynek energii z pewnością jest potencjalnym obszarem, gdzie widać potencjał do pogłębienia integracji - zaznaczył.

- Pierwszy rok wojny zamknie się dla Rosji, jeśli chodzi o wpływy naftowo-gazowe do budżetu, całkiem przyzwoicie z uwagi na bardzo wysokie ceny surowców, utrzymujące się zwłaszcza w pierwszej połowie ubiegłego roku - powiedział w programie "Newsroom" WP dr Szymon Kardaś z Europejskiej Rady Spraw Zagranicznych. – Te ceny zrekompensują spadki produkcji i eksportu. Ale teraz zaczynają się schody. Rok 2023 zaczyna się od spadków cen i kolejne miesiące mogą być dla Rosji bardzo kosztowne. Nie mówię o gazie, bo ten surowiec nigdy nie miał dużego wpływu na budżet Rosji. Ważne jest to, co się dzieje na rynku naftowym, a tu widać spadki cen rosyjskiego Uralsa. Pod koniec ubiegłego roku był sprzedawany za ok. 40 dolarów za baryłkę, a mówi się, że Rosja dokłada do tego jeszcze spore upusty i w związku z tym cena może być jeszcze niższa. Biorąc pod uwagę embargo, należy sądzić, że to może uderzyć w budżet Rosji bardzo poważnie - prognozuje ekspert.

- Słowa Putina są zawsze słuchane, szczególnie od czasu, gdy rozpętał wojnę, ale nie przeceniałbym już ich znaczenia, wpływu na gospodarke światową i rynek energetyczny - powiedział w programie "Newsroom" WP dr Szymon Kardaś z Europejskiej Rady Spraw Zagranicznych. – Teraz chodzi o czyny. Pytanie, czy Rosja zdecyduje się na kolejne kroki eskalacyjne, nie tylko jeśli chodzi o energetykę, ale także w wymiarze polityczno-miliatarnym wobec Ukrainy. W ostatnich tygodniach ubiegłego roku pojawiły się wypowiedzi świadczące o tym, że przynajmniej część elit politycznych i biznesowych uważa, że podjęte przez Putina decyzje, w które zostały wciągnięte koncerny energetyczne, takie jak Gazprom, będą miały dalekosiężne konsekwencje. Wicepremier Nowak (Aleksander Nowak, minister energetyki - przyp. red.) zaczął mówić o naprawie gazociągu Nord Stream. To sygnał, że rosyjskie władze zdają sobie sprawę z tego, że za kilka lat Europa będzie w coraz lepszej sytuacji, bo znajdzie nowe źródła dostaw surowców, a Rosja będzie w sytuacji dużo gorszej. Mówi się także o uruchomieniu turecko-rosyjskiego hubu gazowego, a to projekt, który nie jest obliczony na rynek turecki, bo tam gazu jest pod dostatkiem. To jest pomysł na to, by pchać rosyjski gaz do Europy nowymi kanałami - uważa ekspert.

- Na wojnie gazowej z Rosją jesteśmy już od ponad 1,5 roku i w tej chwili Europa może czuć się częściowo zwycięzcą w tej walce i to z kilku powodów - powiedział w programie "Newsroom" WP dr Szymon Kardaś z Europejskiej Rady Spraw Zagranicznych. – Sojusznikiem jest pogoda, jest ciepło, mamy łagodną zimę i to jest jeden z czynników sprzyjających. Rosjanie szantażowali nas regularnie i podejmowali kroki eskalacyjne. Zaczęło się od niezapełniania magazynów gazowych, potem było ograniczanie dostaw, odcięcia od gazu, a także uszkodzenia gazociągu Nord Stream. Okazało się jednak, że gracze rynkowi zaczęli się adaptować do tej gry Rosji i zaczęto postrzegać dostawy rosyjskie jako niepewne i budować alternatywy. Te działania wpłynęły na to, że ceny zaczęły się stabilizować. Ważne jest także relatywnie duże zapełnienie magazynów gazowych i wdrożenie programów oszczędnościowych, czyli zmniejszenie konsumpcji energii - zaznaczył ekspert.

- W dyskusji o stawianiu wiatraków w Polsce straszono infradźwiękami, które rzekomo mają szkodzić ludziom i ptakom, powodować bóle głowy i nowotwory. Przeciwnicy mówili nawet o krowach, które z powodu wiatraków nie dają mleka - przypominała w programie "Newsroom" WP Justyna Piszczatowska, redaktor naczelna Green-News.pl. - Trzeba przyznać, że ptaki potrafią czasem zderzyć się z łopatą wiatraka, ale prowadzi się badania i wiatraków nie stawia się w miejscach, gdzie może to zaszkodzić środowisku. Po tych ośmiu latach wychodzi jednak na to, że zakaz został wprowadzony po to, by ograniczyć samorządom wpływy do budżetu, by nie było tych ekstraprzychodów - oceniła Piszczatowska. Na czele wielu samorządów stoją przecież przedstawiciele opozycji, a dodatkowe pieniądze pomogłyby w realizacji celów politycznych. Aspekt wpływu lobby węglowego też miał swoje znaczenie. Jeśli przepisy uda się zmienić, to nowe wiatraki staną dopiero za 3-5 lat, czyli po wyborach. Sytuacja polityczna będzie wtedy już inna - dodała.

- Jestem zwolennikiem odnawialnych źródeł energii – powiedział premier Mateusz Morawiecki i zapowiedział nowelizację ustawy wiatrakowej. Skąd ta zmiana? - Myślę, że premier nigdy nie był przeciwnikiem energetyki odnawialnej, ale nie miał w swoim obozie politycznym wystarczającego poparcia, by forsować rozwiązania korzystne dla tego sektora - powiedziała w programie "Newsroom" WP Justyna Piszczatowska, redaktor naczelna Green-News.pl. - Natomiast faktycznie można dostać zawrotu głowy, jak się słucha ostatnich wypowiedzi, świadczących o tym, jak bardzo rząd nagle pokochał energetykę wiatrową. Słyszymy o bezpieczeństwie energetycznym, ale chodzi przecież o jeden z kamieni milowych. Warto przypomnieć, że rząd PiS wprowadził przepisy, które wykluczyły rozwój nowych projektów energetyki odnawialnej. Rząd deklarował, że ten rozwój trzeba spowolnić, bo jest potrzeba stabilizowania cen energii i zapewnienia bezpiecznych dostaw. Przypomnijmy, że chodzi o odległość wiatraków od zabudowań, która nie może być mniejsza niż 10-krotność wysokości wiatraka, co w praktyce oznacza 2 km. Przy rozproszonej zabudowie, która jest w Polsce, takie tereny trudno znaleźć. A gminy coraz częściej chcą sięgać po pieniądze, które daje energetyka wiatrowa, bo to są wpływy do budżetów samorządów. Przy sprzyjających warunkach pogodowych jesteśmy w stanie czerpać ok. połowę energii z odnawialnych źródeł i nie spalamy tyle węgla. Energia z wiatru daje dużą niezależność, bo pozwala ograniczać zużycie surowców. Możemy w skali roku oszczędzić miliony ton węgla, który sprowadzamy z różnych stron świata.

Skroplony gaz ziemny (LNG) to jak dotąd jedyne paliwo, którego dostawy do Europy Rosja zwiększyła w 2022 roku - informuje rosyjski dziennik "Kommiersant". Dodając, że ograniczenie dostaw rosyjskiego gazu rurociągowego do Unii Europejskiej spowodowało, że udział LNG w eksporcie rosyjskiego gazu, wcześniej nieznaczny, wzrósł według szacunków analityków do 25 proc.

W Niemczech trwa awantura o wioskę Luetzerath, którą rząd pozwolił zburzyć, by reaktywować kopalnię węgla. Interweniować musiała policja. Niemcy, w ostatnich latach piewca zielonej energii, zaczynają truć na potęgę. Muszą przeprosić się ze swoimi planami, bo nie mają innego wyboru.

Wojna trwa w najlepsze. Putin za nic nie przyzna, że przegrywa lub rujnuje swój kraj. Rosyjska gospodarka pełną parą wchodzi w tryby wojenne. Oligarchom nie jest już do śmiechu. Obawiają się, że presja państwa na ich firmy tak naprawdę dopiero się zaczyna.

Nowy rok przyniósł brutalną nową rzeczywistość dla odbiorców prądu. Przemysł jest raczej bezpieczny, lecz istnieje ryzyko, że część małych i średnich firm nie przetrwa nowych cen. O sytuacji na rynku energetycznym rozmawiamy w programie "Money.pl" z Łukaszem Feldmanem, dyrektorem finansowym firmy DB Energy.

- Na rynkach światowych można kupić ropę. Dlaczego więc kupowaliśmy tę z Rosji? Bo była tańsza. Zatem tłumaczenie prezesa Orlenu ws. cen na stacjach jest nieprawdziwe — powiedział w programie "Newsroom" WP Janusz Steinhoff, były minister gospodarki. – Dywersyfikacja nastąpiła jeszcze za czasów Platformy Obywatelskiej, kiedy zaczęto kupować ropę na innych rynkach, bo uzależnienie się od jednego dostawcy jest zawsze szkodliwe. W tej chwili działa embargo. W mojej ocenie Europa powinna całkowicie wycofać ze współpracy z Federacją Rosyjską w kwestii dostaw nośników energii. Rosja udowodniła w ostatnim czasie, że jest krajem niecywilizowanym, który nie podporządkowuje się żadnym regułom. Rosja ponadto traktowała dostawy nośników energii jako narzędzie kształtowania swojej polityki imperialnej. Dopóki nie dojdą tam do władzy inni ludzie, nie zmieni się ustrój, musi być izolowana. W tej sytuacji sprzedaż udziałów w Lotosie Saudyjczykom, którzy są w OPEC i ściśle współpracują z Rosjanami, na dłuższą metę jest obarczona ryzykiem. Prezes Obajtek pokazuje podpisanie kontraktu jako wielki sukces, a sukcesem byłoby podpisanie umowy z konkurencyjnymi cenami za ropę. Nic na to jednak nie wskazuje.

- Tłumaczenie Orlenu ws. cen po powrocie stawki VAT można porównać do sytuacji, w której chirurg amputuje rękę, po to, by pacjent w przyszłości nie martwił się o operację jednego z palców u dłoni. To jest kompletny absurd - powiedział w programie "Newsroom" WP Janusz Steinhoff, były minister gospodarki. - Wsłuchiwałem się wczoraj w słowa prezesa Orlenu Daniela Obajtka. Sugeruję wnikliwym obserwatorom tego, co dzieje się w gospodarce, aby wydrukowali sobie to wystąpienie, bo ono jest tak niesamowicie pełne różnych niejasności, sprzeczności i absurdów, że w przyszłości powinno być drukowane na kartach podręczników ekonomii w rozdziale o tym, jak nie prowadzić firmy.

Z takim kryzysem Europa nie miała do czynienia od dziesięcioleci. Obecny europejski rachunek za energię sięga biliona dolarów - pisze Bloomberg. A to jeszcze nie koniec. Stajemy u progu największego kryzysu energetycznego od co najmniej pięciu dekad.

Kryzys energetyczny sprawił, że w Niemczech rozpoczęła się dyskusja o skróceniu godzin otwarcia sklepów. Na tym może się jednak nie skończyć. Mówi się też głośno o tym, czy nie zamknąć placówek także w poniedziałki - donoszą tamtejsze media. U naszych zachodnich sąsiadów sklepy nie działają w niedziele.

Gwałtowny wzrost cen gazu ziemnego zwiększył w niektórych regionach popyt na węgiel. Oczekuje się, że zużycie węgla w produkcji energetycznej wzrośnie o ponad 2 proc. w 2022 r., a światowy popyt po raz pierwszy przekroczy 8 miliardów ton i pozostanie na nim do 2025 r. – wynika z raportu MAE. W Europie wzrost zapotrzebowania na węgiel wynikał z niskiej produkcji z elektrowni wodnych oraz jądrowych oraz rekordowo wysokich cen gazu.

Posłowie, zgodnie z wytycznymi sejmowej komisji, przyjęli większość z 50 poprawek, które Senat zgłosił do ustawy zamrażającej ceny gazu w 2023 r. Nie zgodzili się natomiast na poprawki, zgodnie z którymi wsparciem objęci zostaliby mali i średni przedsiębiorcy. Przepisy mające chronić niektórych odbiorców paliw gazowych czekają teraz na zatwierdzenie przez prezydenta Andrzeja Dudę.

Senat zaproponował kilkadziesiąt poprawek do ustawy, która ma w 2023 r. zamrozić ceny gazu na tegorocznym poziomie. Dokumentem, który ma m.in. chronić odbiorców indywidualnych przed drastycznym wzrostem rachunków, tym samym ponownie zajmie się Sejm.

Wyhamowanie importu z Rosji oraz wzrost zapotrzebowania na LNG w Chinach grożą brakami gazu w UE na poziomie 57 mld m sześc. w 2023 roku. Część popytu pokryją już powzięte działania, ale pozostałe 27 mld m sześc. wymaga nowych inwestycji – wynika z raportu Międzynarodowej Agencji Energetycznej. W poniedziałek przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powiedziała, że kolejna zima będzie dla Europy dużym wyzwaniem, do którego należy przygotowywać się już teraz.

- Mołdawia mierzy się z dużymi problemami z prądem, które wynikają z silnego powiązania systemu energetycznego z Ukrainą. Ataki Rosji na infrastrukturę krytyczną Ukrainy uderzyły także w Mołdawię - powiedział w programie "Newsroom" WP Jakub Pieńkowski, analityk PISM. – Problem polega też na tym, że Mołdawia ok. 80 proc. energii, której potrzebuje, czerpie z ogromnej elektrowni, która stoi na terenie separatystycznego Naddniestrza. Jest ona opalana gazem rosyjskim. W chwili, gdy Gazprom zaczął ograniczać dostawy gazu w Mołdawii, zaczęło brakować gazu do opalania elektrowni. Stąd problemy z prądem. Przed atakami Rosji Mołdawia kupowała prąd na Ukrainie, niewiele droższy od tego z Naddniestrza. Ukraina wstrzymała eksport do Mołdawii w związku z wojną i dlatego kraj ten musiał przejść w tryb poważnego oszczędzania. Doszło do tego, że zaczęto wyłączać oświetlenie, wstrzymywać ruch trolejbusów. Ale jest dobra wiadomość. Udało się podpisać porozumienie między władzami mołdawskimi a władzami Naddniestrza i wolumen gazu, który dostarcza Gazprom do Mołdawii, będzie przekazywany Naddniestrzu, w zamian elektrownia w Ciuciurganie wznowi dostawy prądu do Mołdawi. Deficyt będzie uzupełniany dostawami z Rumunii, ceny prądu w Mołdawii powinny się ustabilizować.

W związku z czasowym wyłączeniem reaktorów jądrowych sytuacja energetyczna w kraju jest krytyczna. W południowej Szwecji może dojść do odłączenia gospodarstw domowych od sieci - zaalarmował w piątek premier Ulf Kristersson, apelując o oszczędzanie energii. Minister pracy dodał, że Szwecja będzie m.in. spalać nawet śmieci, aby zapewnić energię obywatelom.

Co trzecia polska firma rodzinna odnotowała pogorszenie swojej sytuacji w ostatnim roku. Najbardziej doskwierają im wysokie koszty paliw, energii, pracy – donosi w czwartek "Puls Biznesu".

- Już teraz widać, co się dzieje w systemach energetycznych Niemiec, czy innych krajów zachodnich. Źródła energii odnawialnych, z uwagi na pogodę, nie pracują - powiedział w programie "Newsroom" WP Jakub Wiech z portalu Energetyka24.com. - Mają duże problemy ze względu na brak wiatru i zachmurzenie. To nas pozbawia źródeł energii. Nad nami jest też widmo rosyjskiego sabotażu w odpowiedzi na embargo na rosyjską ropę. Do tego mamy przestarzały system energetyczny, stare elektrownie, które dobijają swojego wieku. Już 70 bloków powinno być już w Polsce zastąpionych czymś innym, tymczasem one nadal pracują i ryzyko awarii jest coraz większe. To są czynniki, które mogą się przełożyć na naszą sytuację energetyczną, na brownouty, czyli kontrolowane wyłączenia energii i blackouty – braki mocy.

- Rząd zachęca do zaglądania na stronę PSE w celu sprawdzenia aktualnych godzin szczytu zużycia mocy po to, by zachęcić nas do zmniejszania swojego zapotrzebowania na energię – tłumaczył w programie "Newsroom" WP Jakub Wiech z portalu Energetyka24.com. - Ma to związek z trudną sytuacją, w której jest nasz system elektroenergetyczny. O co chodzi? Mamy za mało jednostek wytwórczych, za mało elektrowni, czyli mamy za mało mocy, żeby pokrywać zapotrzebowanie w całym roku. Zwłaszcza, że dochodzi do awarii elektrowni, które zdarzają się losowo. W grudniu ubiegłego roku awarie elektrowni węglowych połączone ze słabą generacją systemów doprowadziły do tego, że trzeba było prosić operatorów innych państw o pomoc mocową. Było to niebezpiecznie. Bo jeśli operator nie ma dość mocy, staje przed koniecznością ograniczenia jej podaży. W pierwszej kolejności takie ograniczenia napotykają przemysł, gospodarstwa domowe są chronione. Ale jeśli w naszych domach wygospodarowalibyśmy pewne zmniejszenia zużycia, to więcej zostałoby dla przemysłu. To jest sens nowoczesnego patriotyzmu. Dbamy o kraj, oszczędzając energię w godzinach krytycznych. Pralkę, zmywarkę można przecież włączyć w późniejszych godzinach, można także przykręcić ogrzewanie elektryczne, wyłączyć określone sprzęty. W Kalifornii mieszkańcy otrzymują smsy z informacją, kiedy takie ograniczenie zużycia energii jest potrzebne. Tak też powinno być w Polsce i w tym celu powinien być wykorzystywany alert RCB. Polacy mogą pomóc systemowi, przerzucając domowe czynności na inne, mniej obłożone godziny. Jak energii brakuje, musimy ją importować, kupować. Wówczas przecież my za to płacimy w swoich rachunkach. Zatem jest to kwestia oszczędzania pieniędzy.

- Polskie Sieci Energetyczne codziennie publikują dane na temat godzin szczytu zapotrzebowania na moc w polskim systemie - powiedział w programie "Newsroom" WP Jakub Wiech z portalu Energetyka24.com. – Przewiduje w ten sposób, jak będzie wyglądało zużycie i dostosowuje do tego pracę jednostek wytwórczych. Mówiąc prościej: patrzy na to, jakie są prognozy zużycia prądu, na warunki pogodowe, na to czy mamy dzień wolny, czy roboczy i na tej podstawie oblicza, kiedy możemy się spodziewać największego zużycia mocy. Kiedy już to wie, kontaktuje się z elektrowniami i ustala, jakie jednostki i z jaką mocą mają pracować, tak by energii nie zabrakło. Tak się ustala balans polskiego systemu. Czasem okazuje się, że tej energii jest za mało i wówczas trzeba ją importować lub uruchamiać jednostki rezerwowe. W krytycznych sytuacjach operator musi podejmować decyzje ryzykowne, czyli prosić innych operatorów z państw sąsiednich, by pożyczyli trochę tej mocy. Te wahania zużycia mocy zależą m.in. od pogody, od tego czy jest zimno, czy święcie słońce i wieje wiatr. Obliczenia są także oparte o nasze zachowania, czyli porę, o której wychodzimy do pracy i z niej wracamy. W różnych dniach szczyt przypada w różnych porach. Inaczej jest w lato, inaczej w zimie. Jest też tzw. "dolina nocna", czyli czas kiedy zapotrzebowanie na moc jest minimalny. To się zaczyna po północy, od 2-3 w nocy zapotrzebowanie na moc jest bardzo małe.

Unia Europejska i kraje G7 nakładają kolejne sankcje, które mają ograniczyć wpływy Rosji ze sprzedaży ropy naftowej. Jedną z restrykcji jest limit cenowy na surowiec. Helima Croft, szefowa działu surowców największego banku Kanady, na antenie CNBC stwierdziła, że Kreml w odwecie może jeszcze bardziej zakłócić energetyczne.