Premier w końcu przyznał coś, czego obawialiśmy się od dawna

Premier Mateusz Morawiecki przyznaje, że trwają prace nad "tarczą antyputinowską", która ma obronić polską gospodarkę przed ekonomicznymi skutkami wojny w Ukrainie. Na antenie TVP Info ocenił, że Polskę, jak i Europę, czeka gospodarczo "trudny czas".

"Zagrożeniem jest kilkunastoprocentowa inflacja, stagnacja wzrostu gospodarczego. Skala kryzysu zależy od tego, jak długo potrwa wojna" - powiedział Morawiecki.

Szef rządu wskazał, że wojna jest jedną z głównych przyczyn kryzysu gospodarczego. Powiedział wprost, że "idzie duża gospodarcza zawierucha". Warto zauważyć, że premier pierwszy raz tak jasno mówi do obywateli, że czekają nas pot, łzy i wyrzeczenia.

Słowa premiera o tym, że "idzie duża gospodarcza zawierucha", pobudzają wyobraźnię. Co to może oznaczać w praktyce?

Ekonomiści BOŚ Banku zauważają, że w marcu w następstwie konfliktu zbrojnego w Ukrainie nastąpił skokowy (często kilkudziesięcioprocentowy) wzrost cen surowców (ropa naftowa, gaz, ziemny, węgiel, zboża).

"Wskaźnik inflacji prawdopodobnie już w marcu ukształtuje się powyżej poziomu 10 proc. Z pewnym opóźnieniem w średniej perspektywie postępował będzie wzrost cen żywności przez bezpośredni efekt wzrostu cen zbóż i olejów roślinnych, a także pośrednio przez wzrost cen nawozów. W rezultacie najprawdopodobniej od marca przez większość kolejnych miesięcy bieżącego roku wskaźnik inflacji będzie przyjmował wartości dwucyfrowe" - ostrzega BOŚ.

Ostatni raz ceny w Polsce rosły w dwucyfrowym tempie w 2000 roku.

Gdyby podwyższonej inflacji towarzyszył silny wzrost gospodarki, to nie byłoby tak źle. Problem w tym, że ekonomiści coraz głośniej mówią o silniejszym spowolnieniu w naszym kraju. Według najnowszej prognozy banku BNP Paribas gospodarka Polski urośnie w tym roku tylko o 3,5 proc.

Przypomnijmy, że 2021 rok polska gospodarka skończyła wzrostem na poziomie 5,7 proc. Pomijając kryzysowy 2020 rok, gdy PKB spadł, przez trzy poprzednie lata rozwijaliśmy się w tempie blisko 5-proc.

"Na wzrost gospodarczy negatywnie w tym roku oddziaływać może wzrost niepewności, zniechęcający firmy do inwestowania, a konsumentów do ponoszenia wydatków na dobra trwałe" - komentuje Michał Dybuła, główny ekonomista BNP Paribas.

Także eksperci Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) celują w tegoroczny wzrost PKB na poziomie 3,5 proc. Spodziewają się mniejszego napływu inwestycji zagranicznych oraz słabszego rozwoju krajowego przemysłu.

O stagflacji mówi już sam premier Morawiecki, a jeszcze tydzień temu prezes Narodowego Banku Polskiego (NBP) zarzekał się, że nie dojdzie do takiej sytuacji. Sugerował, że "chyba meteoryt musiałby uderzyć w Ziemię".

Prezes NBP Adam Glapiński stara się więc uspokajać nastroje, ale sam jest w trudnej sytuacji. Bank centralny od długiego czasu nie realizuje swojego podstawowego celu, jakim jest utrzymanie stabilnego poziomu cen w Polsce. Za taki uważa się inflację w przedziale 1,5-3,5 proc.

Żeby zdusić inflację, NBP zdecydowanie podnosi stopy procentowe. To ma swoje dwie istotne konsekwencje, negatywne dla gospodarki i zwykłych obywateli.

Podwyżki oprocentowania co do zasady schładzają gospodarkę. Im stawki większe, tym ten efekt silniejszy. Przed zaszkodzeniem gospodarce nadmiernymi podwyżkami stóp przestrzegał ostatnio prezes jednego z większych banków działających w Polsce.

Po kieszeni dostaje się też osobom, które spłacają kredyty. Ich miesięczne raty w ciągu pół roku mogły wzrosnąć nawet o połowę. A będzie jeszcze gorzej. To oznacza dodatkowe setki złotych wydawane przez Polaków na spłatę zadłużenia, zamiast na konsumpcję, która mogłaby nakręcać gospodarkę.

Z perspektywy Kowalskiego wzrost cen i spowolnienie w gospodarce będzie mniej dotkliwe, jeśli będzie miał pracę i dobre wynagrodzenie. Niestety rynek pracy w pewnych aspektach też może zostać dotknięty przez wojnę.

Ekonomiści BNP Paribas oceniają, że w związku z wojną w Ukrainie dość szybko będzie widoczny odpływ pracowników z Ukrainy z branż o dużym procentowym udziale mężczyzn w zatrudnieniu. Są to głównie: budowlanka, transport i magazynowanie, przetwórstwo przemysłowe. Można spodziewać się pogłębienia niedoborów pracowniczych w tych sektorach.

W średnim horyzoncie czasu możliwy jest za to wzrost zatrudnienia w branżach o dużym udziale kobiet w związku z uchodźcami z Ukrainy. Dotyczyć to będzie edukacji, opieki zdrowotnej i pomocy społecznej, handlu czy pozostałych usług.

Według ekonomistów BNP Paribas efektem tego może być osłabienie presji na wzrost wynagrodzeń. Będzie trudniej wywalczyć podwyżkę, bo na rynku będą pracownicy, którzy przyjmą pracę za niższe stawki.