Wybory parlamentarne 2019. Prezesi PiS kontra prezesi PO-PSL. Kto sobie lepiej radził na giełdzie?

Wiele się na giełdzie zdarzyło od poprzednich wyborów. Do grona firm państwowych trafiły przedtem prywatne, zasilając "Holding PiS" o świeżą krew. Słowo "repolonizacja" często pojawiała się w medialnych nagłówkach.

Na tej liście pierwsze miejsce zajmuje największy nowy członek holdingu z czasów PiS, czyli Bank Pekao. Oprócz niego jest jeszcze Alior, a spoza sektora bankowego kopalnia węgla Bogdanka i elektrociepłownia Kogeneracja. Te zmiany uwzględniliśmy w składzie portfela PIS Index, który liczy już łącznie 22 spółki.

Jak sprawdzić, czy spółki państwowe radziły sobie dobrze czy źle? A na przykład porównując indeksy money.pl - PiS Index i PO-PSL Index - z notowaniami WIG20 (indeks 20 najważniejszych spółek na giełdzie) i mWIG40 (indeks 40 najważniejszych spółek średnich). Metodyka ich wyliczania jest podobna, więc zmiany można porównywać. Czy państwowe firmy radziły sobie w ostatnich czterech latach lepiej czy gorzej niż cała giełda?

Zobacz też: Wybory parlamentarne 2019. Tajne sondaże PiS? Radosław Fogiel ucina spekulacje

Tu odpowiedź jest negatywna. Choć od wyborów parlamentarnych w 2015 roku WIG20 zyskał 0,9 proc., a mWIG40 stracił 4,2 proc., to PiS Index spadł o aż 13,2 proc.

Najgorszy był pierwszy rok rządów partii Jarosława Kaczyńskiego, czego potem nie udało się odrobić. Nowa władza miała początkowo bardzo kiepską prasę. Międzynarodowy kapitał wystraszył się planów socjalnych i obciążenia banków nowym podatkiem. Spadł rating S&P i odsetki od polskiego długu wzrosły.

Czytaj też: Rating Polski. Fitch wypunktuje nowe zagrożenia dla gospodarki

Strach miał wielkie oczy. Duzi inwestorzy uciekali z warszawskiej giełdy, a głównie ze spółek kontrolowanych przez rząd. PiS Index stracił 21,4 proc. przy spadku WIG20 o 15,7 proc. i wzroście mWIG40 o 8,8 proc.

To, jakim zaskoczeniem był wzrost gospodarczy, spadek bezrobocia i względne zrównoważenie budżetu, widać po drugim roku na giełdzie. PiS Index zyskał wtedy aż 52 proc., przy wzroście WIG20 o 38 proc., a mWIG40 o 17,4 proc. Kapitał wracał do Polski.

W trzecim roku już nie było tak pięknie. PiS Index spadł i okazał się gorszy od WIG20, choć nieco lepszy od mWIG40. Podobnie jak w roku czwartym, gdy zmiana PiS Index była o 6,4 pkt. proc. gorsza od WIG20, a o 1,7 pkt. proc. większa niż mWIG40.

Jest oczywiście usprawiedliwienie dla tego, co się działo w ostatnich 12 miesiącach. Konkretnie brzmi ono: "wysokie ceny praw do emisji CO2". Ich apogeum 30 euro za tonę było w lipcu (obecnie wycenione są na około 23 euro, czyli podobnie jak rok temu). Ograniczona przez Komisję Europejską podaż darmowych praw przyniosła w tym roku wielomiliardowe koszty dla opartych na węglu elektrowni oraz samych kopalń węgla.

Notowania JSW i Bogdanki się posypały o odpowiednio 66 i 40 proc. Niemały na to wpływ miały też gorsze światowe prognozy gospodarcze na fali konfliktu handlowego USA-Chiny. Skoro gospodarka ma rosnąć wolniej, to i ceny węgla energetycznego oraz koksującego do produkcji stali szły w dół.

Notowania państwowych elektrowni spadały od 39,4 proc. w przypadku Kogeneracji (przejętej przez PGE) poprzez 22 proc. Energi, 16,3 proc. PGE do 8,2 proc. Tauronu. Urosła tylko Enea o 3 proc., choć to bardziej zasługa ubiegłego roku, kiedy pomagały solidne zyski. W 2019 roku akcje już spadły o 17 proc., choć wyniki wciąż są solidne.

Spółki energetyczne inwestują wielkie pieniądze w OZE i energię gazową, więc drugi rok z rzędu nie płacą dywidend. Ich wartość w oczach inwestorów m.in. z tego powodu spadła. Prędko tych inwestycji nie skończą, choć w tym roku oddano do użytku wiele nowych wielkich bloków węglowych.

A do tego wszystkiego dołożyć należy też wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie frankowiczów. Zapadł pod koniec września i był niekorzystny dla banków. Może to je kosztować w najbliższych latach grube miliardy złotych. Nie dziwne, że na giełdzie spadały mimo dość dobrych wyników.

Czytaj też: Sądy już korzystają z wyroku TSUE. Frankowicze z Warszawy wygrali

Zestawienie PiS Index i PO-PSL Index wypada na korzyść tego drugiego indeksu. W tym przypadku też zresztą pierwszy rok rządów 2007-2008 był najgorszy. Notowania PO-PSL Index spadły o aż 56,7 proc., w porównaniu do WIG20 52,1 proc. i mWIG40 60,2 proc. Czas globalnego kryzysu spółki państwowe odczuły na giełdzie mocniej niż prywatne.

Tu podobnie jak w przypadku PiS, w drugim roku nastąpiło otrzeźwienie inwestorów. Spółki państwowe rosły dużo szybciej od reszty rynku. PO-PSL Index zyskał aż 82,8 proc. w porównaniu do 45,1 proc. WIG20 i 52,4 proc. mWIG40.

Trzeci rok był już gorszy dla spółek państwowych niż dla reszty rynku, a czwarty lepszy. W rezultacie pierwsze cztery lata władzy PO-PSL Index kończył ze stratą 23,6 proc., podczas gdy WIG20 spadł o 33,28 proc., a mWIG40 o 39,8 proc.

Można powiedzieć, że w okolicznościach gospodarczych spółki państwowe poradziły sobie wtedy lepiej niż prywatne. Inaczej niż w przypadku rządów PiS. Z oczywistym zastrzeżeniem, że akurat czynniki zewnętrzne (ceny praw do emisji CO2 i wyrok TSUE) uderzyły w ostatnim roku mocno akurat w państwową energetykę i banki, znacząco reprezentowane w PIS Index.

Elektrownie oraz kopalnie węgla mimo spadków mają prawie 10-procentowy udział w PiS Index na dzień przed wyborami. Najwięcej w indeksie znaczą obecnie: PKO BP (18,2 proc. portfela), PZU (16,2 proc.) i PKN Orlen (16 proc.). Przy pierwszym przeliczeniu indeksu w październiku 2015 wszystkie trzy miały udział 15-procentowy.

W ostatnich dwunastu miesiącach największy wzrost spośród spółek państwowych miały akcje Lotosu - zyskał 28,9 proc. Od wyborów notowania drugiej największej paliwowej spółki w Polsce wzrosły o aż 218,8 proc. Wieloletnie inwestycje w końcu zaczęły przynosić konkretne zyski, poza tym spółka zaczęła zarabiać na wydobyciu.

Wysoko w górę poszły też notowania PKN Orlen. Od wyborów zyskały 56,8 proc., z czego 8,4 proc. w ostatnim roku. Poważne zyski zaczęły przynosić zagraniczne inwestycje z Możejkami i siecią stacji w Niemczech na czele.

Nie zapominamy też o PKO BP, które od wyborów zyskało 25,9 proc. To zresztą wyjątek - jedyna spółka, w której nie ruszono po wyborach prezesa zarządu.

Od wyborów zyskała też JSW i to aż 67 proc. Ale ostatni rok był akurat katastrofalny. Na fali spadków cen węgla koksującego spadają też zyski, a w czasie koniunktury JSW ugięła się przed związkami zawodowymi i tak podniosła zarobki, że może to być groźne, jeśli ceny będą spadać dalej. Z 200 dolarów za tonę w maju na giełdzie CME spadł do 150 dolarów obecnie. To wciąż wysoko. JSW stanęła na krawędzi po wynikach 2015 roku, gdy cena zeszła poniżej 80 dolarów.

Indeksy PiS i PO-PSL wyliczane są na podstawie zmian cen akcji spółek, w których państwo decyduje o wyborze prezesa. Każda ze spółek ma swoją wagę, zależną od wartości giełdowej, ograniczaną w momencie korekty indeksu do maksimum 15 proc. Korekty indeksu miały miejsce tylko w przypadku dodania nowych spółek. Ostatnia korekta związana była z przejęciem przez państwowy PGE kontroli nad Kogeneracją.

Poprzednie artykuły o PiS Index:
PiS Index kolejna wpadka. Zawiniła energetyka i kopalnie
PiS Index kolejna porażka. Spółki państwowe w defensywie
PiS Index gorszy od rynku. Zawaliła energetyka i Azoty
PiS Index lepszy od rynku. Spółki państwowe wróciły do łask inwestorów
"PiS Index" radzi sobie coraz gorzej. Wymiana Jasińskiego zaszkodziła
PiS Index wciąż najlepszą inwestycją. Wartość spółek państwowych wzrosła o 100 mld zł
Spółki państwowe za PO-PSL radziły sobie lepiej niż za PiS. Warunki rynkowe były gorsze

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl