20 lat sprawnego rozstrzygania sporów - Sąd Arbitrażowy przy Konfederacji Lewiatan świętuje jubileusz

Sąd został powołany 15 lutego 2005 roku przez Polską Konfederację Pracodawców Prywatnych Lewiatan (obecnie: Konfederacja Lewiatan). Inicjatywa wyszła ze środowiska prawników specjalizujących się w prawie gospodarczym, którzy dostrzegli potrzebę stworzenia alternatywy dla przeciążonych sądów powszechnych, gdzie na rozstrzygnięcie sprawy gospodarczej często trzeba czekać latami. Chcieli dać przedsiębiorcom narzędzie do szybszego, bardziej fachowego i elastycznego rozwiązywania sporów - z udziałem ekspertów, a nie w ramach sztywnej, wieloletniej procedury sądowej.

SAKL jest stałym sądem polubownym działającym przy Konfederacji Lewiatan na podstawie przepisów zawartych w piątej księdze Kodeksu postępowania cywilnego. Posiada własny regulamin, listę doświadczonych arbitrów oraz zaplecze administracyjne, które zapewnia sprawne prowadzenie postępowań. Co najważniejsze – cieszy się zaufaniem środowiska biznesowego.

Przez dwie dekady działalności Sąd Arbitrażowy przy Konfederacji Lewiatan rozstrzygnął setki spraw - od złożonych sporów biznesowych po techniczne kwestie kontraktowe - udowadniając, że arbitraż może być realną i skuteczną alternatywą dla tradycyjnego wymiaru sprawiedliwości.

Arbitraż to nic innego jak umówienie się przez strony, że ich spór nie trafi do zwykłego sądu, lecz zostanie rozstrzygnięty przez niezależnych arbitrów - często ekspertów w danej branży. Takie umówienie następuje zazwyczaj już na etapie zawierania kontraktu, w ramach tzw. klauzuli arbitrażowej wpisanej do umowy. Dzięki temu, jeśli dojdzie do sporu, obie strony z góry wiedzą, że zamiast wieloletniej batalii przed sądem powszechnym, czeka je sprawniejsze i bardziej elastyczne postępowanie.

To rozwiązanie od lat z powodzeniem funkcjonuje w obrocie międzynarodowym, gdzie kluczowe znaczenie mają szybkość, elastyczność i poufność. Arbitraż umożliwia także wybór procedury i arbitrów - w tym specjalistów z danej gałęzi prawa lub gospodarki - co często eliminuje potrzebę sporządzania kosztownych opinii przez biegłych.

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z marca 2023 roku otworzyła przed arbitrażem nowy rozdział. Dzięki tzw. konwersji możliwe jest przeniesienie już toczącej się sprawy z sądu powszechnego do sądu polubownego - oczywiście za zgodą obu stron. Co ważne, można to zrobić aż do momentu prawomocnego zakończenia sprawy.

W celu dokonania konwersji strony postępowania toczącego się przed sądem powszechnym zawierają zapis na sąd arbitrażowy, a sąd powszechny umarza sprawę. Po umorzeniu należy zainicjować postępowanie arbitrażowe. Skorzystanie z arbitrażu może oznaczać szybsze rozstrzygnięcie sprawy, niższe koszty i większą elastyczność w jej prowadzeniu.

Aby zachęcić przedsiębiorców do korzystania z tej ścieżki, SAKL wprowadził specjalną, preferencyjną taryfę. Do końca czerwca 2026 roku opłata arbitrażowa w sprawach przekonwertowanych z sądu powszechnego do SAKL nie przekroczy ¾ opłaty sądowej, którą strona odzyskała w ramach skorzystania z instytucji konwersji.

Dziś, po 20 latach działalności, Sąd Arbitrażowy przy Konfederacji Lewiatan to nie tylko dojrzała instytucja z ugruntowaną renomą, ale też ważny gracz na mapie arbitrażowej. Łączy w sobie tradycję sięgającą najstarszych metod rozstrzygania sporów z nowoczesnym podejściem do potrzeb biznesu. A wszystko to w imię jednej idei - by spory nie trwały latami, lecz kończyły się sprawnie i fachowo.

Autorka: Agnieszka Siedlecka-Andrychowicz, dyrektorka Sądu Arbitrażowego przy Konfederacji Lewiatan