Czym zajmuje się Rada Polityki Pieniężnej?

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku o Narodowym Banku Polskim wskazuje w art. 6 pkt. 2, że Rada Polityki Pieniężnej jest organem banku centralnego. Składa się z:

• przewodniczącego rady, którym jest Prezes NBP,
• 9 członków powoływanych w równej liczbie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Sejm i Senat, spośród specjalistów z zakresu finansów. 

Obecnie Prezesem NBP i tym samym przewodniczącym RPP jest Adam Glapiński. 

Jakie zadania realizuje w swojej działalności Rada Polityki Pieniężnej? Rada ta zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o NBP ustala corocznie założenia polityki pieniężnej i przedkłada je do wiadomości Sejmowi, równocześnie z przedłożeniem przez Radę Ministrów projektu ustawy budżetowej. Składa ona Sejmowi sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego. 

Wszystkie zadania RPP zostały wskazane w tym samym miejscu ustawy o NBP. Zalicza się do nich:

• ustalanie wysokości stóp procentowych NBP,
• ustalanie stopy rezerwy obowiązkowej banków oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych i wysokość jej oprocentowania,
• określanie górnych granic zobowiązań wynikających z zaciągania przez NBP pożyczek i kredytów w zagranicznych instytucjach bankowych i finansowych,
• zatwierdzanie planu finansowego NBP oraz sprawozdania z działalności NBP,
• przyjmowanie rocznego sprawozdania finansowego NBP,
• ustalanie zasad operacji otwartego rynku,
• dokonywanie oceny działalności Zarządu NBP w zakresie realizacji założeń polityki pieniężnej. 

Od decyzji podejmowanych przez RPP zależy wysokość głównych stóp procentowych NBP, czyli m.in. stopy referencyjnej, depozytowej czy lombardowej. Te z kolei mają realny wpływ na wysokość oferowanego przez banki oprocentowania kredytów i pożyczek czy kont oszczędnościowych i lokat. Stąd też wielu Polaków śledzi konferencje prasowe Prezesa NBP i jednocześnie Przewodniczącego RPP w jednej osobie. 

Jeśli w kraju rosną dynamicznie ceny rok do roku, RPP może sięgnąć po dostępne narzędzia, aby przeciwdziałać tym zjawiskom i tym samym wspierać gospodarkę. Przy wysokiej inflacji RPP najczęściej podejmuje decyzje o wzroście głównych stóp procentowych, by zapobiegać drożyźnie. Im wyższe stopy, tym większa skłonność obywateli do oszczędzania, ponieważ lokaty czy konta oszczędnościowe są lepiej oprocentowane. Analogicznie: kredyty drożeją, dlatego zainteresowanie nimi powinno być mniejsze. 

Posiedzenie zwoływane jest cyklicznie. Kiedy zbiera się Rada Polityki Pieniężnej? Takie zebranie, nazywane najczęściej posiedzeniem, zwołuje przewodniczący, co najmniej raz w miesiącu. Posiedzenie mogą zwołać także członkowie Rady – musi przy tym zebrać się co najmniej 3 członków Rady i przedstawić pisemny wniosek. 

Ustalenia Rady Polityki Pieniężnej, np. co do wysokości głównych stóp procentowych, podejmowane są w formie uchwał większością głosów przy obecności co najmniej 5 członków, w tym Przewodniczącego Rady.

Należy zauważyć, że ustalenia Rady Polityki Pieniężnej – podwyżki stóp procentowych, ich obniżki czy inne decyzje, to stanowisko, które podlega ogłoszeniu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym po upływie 6 tygodni, ale nie później niż 3 miesięcy od daty podjęcia uchwały.