Decentralizacja kryptowalut – co to takiego i jakie ma znaczenie dla walut krypto?

Jedną z cech, za pomocą których opisywane są aktywa cyfrowe, jakimi są kryptowaluty, jest ich decentralizacja. Oznacza ona, że nie ma jednej, centralnej instytucji pośredniczącej w wymianie kryptowalut określonego rodzaju czy sprawującej kontrolę nad handlem nimi. 

Kryptowaluty opierają się najczęściej na technologii blockchain, czyli łańcucha bloków, która jest technologią rozproszonych rejestrów. Decentralizacja w takiej sieci polega na tym, że nie ma jednego, centralnego punktu sieci, który byłby dla niej kluczowy i jednocześnie podatny na błędy. Dobrze zaprojektowana decentralizacja kryptowaluty zachodzi, gdy występuje ona zarówno po stronie twórców oprogramowania, jak i jednostek zajmujących się autoryzacją poszczególnych transakcji – górników kryptowalutowych, tzw. minersów. 

Decentralizacja kryptowalut przejawia się w tym, że sieć kryptograficzna nie ma centralnego organu, który nią zarządza. Nie wymaga obecności pośredników, bo każda transakcja odbywa się bezpośrednio pomiędzy wysyłającym i odbierającym środki. 

Istotą działania tego rynku jest ich zdecentralizowany system bazujący na blockchainie. Blockchain jest publicznym rejestrem transakcji w ramach sieci danej kryptowaluty. Transakcje te są zawierane, weryfikowane i szyfrowane z wykorzystaniem kryptografii, tj. skomplikowanych obliczeń matematycznych. Obliczenia te są na bieżąco przeprowadzane przez użytkowników sieci dysponujących komputerami, które charakteryzują się bardzo dużą mocą obliczeniową. To tak zwane koparki kryptowalutowe. 

Warto zwrócić uwagę, że blockchain danej kryptowaluty stanowi zdecentralizowaną i rozproszoną bazę danych w modelu peer-to-peer. Górnicy w sieci kryptowalutowej, których jest całkiem sporo, są też użytkownikami blockchaina i odpowiadają za obsługę transakcji i przechowywanie związanych z kryptowalutami informacji. Proces weryfikacji i oddawania kolejnych bloków (transakcji) do publicznego rejestru – łańcucha bloków, wymaga miningu, czyli kopania kryptowalut. W tym samym czasie zajmuje się tym wielu minerów, działających w ramach jednej sieci kryptowalutowej. Decentralizacja jest tu kluczowa, ponieważ nawet wtedy, gdy jeden z minerów przestanie udostępniać swój komputer czy będzie zmagać się z awarią sprzętu, nie będzie to miało wpływu na funkcjonowanie całego systemu kryptowalutowego. 

Handel kryptowalutami może odbywać się w ramach zdecentralizowanej giełdy – DEX. Pod wieloma względami to rynek podobny do scentralizowanych giełd. Handel odbywa się w nich na blockchainie, z wykorzystaniem inteligentnych kontraktów. Giełda nie przejmuje środków użytkowników i nie sprawuje żadnej kontroli nad ich aktywami. 

Giełdy aktywów cyfrowych pozwalają na rozwój zdecentralizowanych finansów jako takich sfery DeFi. To jeden z jej kluczowych elementów. Tego rodzaju giełdy nie przechowują aktywów klientów, co pociąga za sobą redukcję ryzyka kradzieży danych i środków. Większość DEX-ów nie musi przestrzegać międzynarodowych przepisów i wymagań stawianych przez instytucje nadzorcze, dlatego łatwo je budować i rozpowszechniać. Dają one więcej opcji przy zawieraniu transakcji tokenami, które bardzo często nie mają szansy na to, by były notowane na scentralizowanych giełdach CEX.