Francja zabiegała o 16,2 mld euro (ok. 70 mld zł) z wartego 150 mld euro funduszu SAFE, ale Komisja Europejska zgodziła się, by Paryż dostał ponad miliard euro mniej. Według "FT" część projektów powiązanych z brytyjską zbrojeniówką nie spełniła kryteriów dopuszczenia do finansowania. To właśnie na te zasady, promujące koncerny państw z UE, naciskał wcześniej Paryż.
"FT" podał, że wśród odrzuconych przez UE wniosków Francji znalazł się m.in. zakup pocisków produkowanych przez koncern MBDA. Spółka ma trzech współwłaścicieli: Airbus, brytyjskie BAE Systems i włoskie Leonardo. Brytyjskie i francuskie oddziały MBDA wspólnie wytwarzają pociski dalekiego zasięgu Storm Shadow, których Ukraina używa do ataków na cele w głębi Rosji.
W pełni popieramy kryteria kwalifikacyjne związane z programem SAFE, za którymi sami się opowiadaliśmy. SAFE jest środkiem służącym rozwojowi i wspieraniu europejskiego przemysłu obronnego, co stanowi sedno zasady preferowania europejskich firm - powiedział cytowany przez "Financial Times" francuski urzędnik.
"Jest potrzeba terapii szokowej". Europa ma dużo do nadrobienia ws. obronności
SAFE i warunki umów z państwami spoza UE
Unia Europejska uruchomiła program SAFE po to, by kierować pieniądze do europejskiej produkcji zbrojeniowej w związku z niezmiennym zagrożeniem ze strony Rosji, któremu towarzyszy odwrót zaangażowania USA. Za zaletę mechanizmu uchodzi tańsze finansowanie niż w przypadku samodzielnego zaciągania pożyczek przez poszczególne państwa członkowskie.
Uzgodnione w zeszłym roku zasady przewidują, że 65 proc. wartości finansowanych produktów musi pochodzić z jednolitego rynku UE, a także z Norwegii, Islandii lub Ukrainy. Projekty z udziałem firm z innych państw mogą liczyć tylko na 35 proc. finansowania, chyba że dany kraj zawrze z UE partnerstwo w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony oraz wniesie wkład do programu. Dotąd oba warunki spełniła tylko Kanada.
Wielka Brytania podpisała z UE porozumienie obronne, ale nie uzgodniła opłaty za udział w SAFE. Rozmowy utknęły po tym, gdy Francja naciskała na Komisję Europejską, by zażądała od Londynu ponad 6 mld euro. Później kwotę obniżono do 2 mld euro, jednak strony nadal nie zawarły porozumienia. Głównym beneficjentem programu SAFE jest Polska, której przysługuje pula 43,7 mld euro (ponad 186 mld zł).
Źródło: "FT".
