Postrzegają SAFE jako konia trojańskiego. Francuski dziennik o wecie

Prezydent Nawrocki i partia Prawo i Sprawiedliwość, z której się wywodzi, postrzegają SAFE jako "konia trojańskiego pozwalającego UE - i Niemcom, wciąż postrzeganym przez część polskiej prawicy jako dominujący sąsiad - wywierać presję na Warszawę", zwłaszcza poprzez mechanizm kontroli alokacji środków - napisał dziennik.

Jak podkreślił, proeuropejski rząd Polski potępił decyzję Nawrockiego jako akt "zdrady narodowej".

"Le Figaro" przypomina, że w ostatnich latach Polska intensywnie inwestowała w modernizację swoich sił zbrojnych i przemysłu obronnego, by przeciwdziałać potencjalnemu zagrożeniu ze strony Rosji. Zaznaczył też, że z wartego 150 mld euro programu SAFE ok. 44 mld euro miałoby trafić do Polski.

Gazeta przytoczyła komentarz politologa i redaktora naczelnego "Kultury Liberalnej" Jarosława Kuisza, który ocenia, że w obliczu wyborów parlamentarnych w 2027 roku prezydent nie może pozwolić rządowi czerpać politycznych korzyści z tej ogromnej inwestycji, która przyniosłaby zysk wielu lokalnym społecznościom.

"Prezydent chce jak najbardziej podważyć autorytet premiera" - ocenił w komentarzu dla dziennika Kuisz.

"Le Figaro" zauważa, że "nacjonalistyczny prezydent i opozycja, blisko związani z Waszyngtonem, uważają, że SAFE wykluczy amerykańskie firmy zbrojeniowe" z przyszłych kontraktów, przez co Polska trafi "pod niemiecki but".

Gazeta zauważyła jednocześnie, że unijny program "jest popierany przez ponad połowę Polaków, podczas gdy według ostatnich sondaży sprzeciwia mu się tylko co trzeci, a nawet co czwarty ankietowany".

Prezydent Karol Nawrocki poinformował w czwartkowym orędziu, że zdecydował o zawetowaniu ustawy wdrażającej unijny program pożyczek na obronność SAFE. Rząd nie ma wystarczającej liczby głosów w parlamencie, aby odrzucić weto.

- Podjąłem decyzję, że nie podpiszę ustawy, która pozwala na zaciągnięcie przez Polskę pożyczki SAFE. Nigdy bowiem nie podpiszę ustawy, która uderza w naszą suwerenność, niezależność, bezpieczeństwo ekonomiczne i militarne - powiedział Nawrocki.

Prezydent ostrzegł także przed - jak określił - próbami zadłużania państwa w sposób pozaprawny.

- W tym miejscu przestrzegam, że wszelkie próby zagranicznego zadłużania naszego kraju w sposób pozaprawny, tylnymi drzwiami, wcześniej czy później spotkają się z odpowiedzialnością, zarówno polityczną, jak i prawną - dodał.

Ustawa o SAFE zakładała stworzenie zarządzanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa, za pośrednictwem którego rząd mógłby korzystać z pieniędzy z SAFE - unijnego instrumentu niskooprocentowanych pożyczek na szybkie zwiększenie obronności państw UE.

Polski wniosek złożony do programu opiewał na 43,7 mld euro i uzyskał akceptację instytucji unijnych. Tym samym Polska została wskazana jako największy beneficjent programu. Według deklaracji rządu ok. 90 proc. z tych środków miało trafić do polskich firm zbrojeniowych.

Premier Donald Tusk, odnosząc się do decyzji Nawrockiego, że nie podpisze ustawy wdrażającej unijny program SAFE, ocenił w czwartek, że prezydent stracił szansę, aby zachować się jak patriota. W piątek, na nadzwyczajnym posiedzeniu, rząd ma przyjąć uchwałę, na podstawie której zrealizuje program Polska Zbrojna.

- Będzie trudniej, będzie czasami wolniej, będzie trzeba dużo więcej wysiłku włożyć, żeby przekonać wszystkich zaangażowanych w ten proces. Bo nie będzie stosownych przepisów, będziemy musieli polegać na własnej sile, własnej energii, własnej determinacji, ale zrobimy to i ta uchwała pozwoli nam uruchomić program Polska Zbrojna - powiedział Tusk przed rozpoczęciem posiedzenia.

W środę prezes NBP Adam Glapiński przedstawił informacje dotyczące finansowania zapowiedzianej wcześniej przez niego i prezydenta Nawrockiego propozycji "polskiego SAFE 0 proc." - wykorzystania na obronność zysków ze wzrostu wyceny złota. Według prezydenta jest to alternatywa dla SAFE. W Sejmie został złożony dotyczący "SAFE 0 proc." prezydencki projekt ustawy o Polskim Funduszu Inwestycji Obronnych.