Krytyczny splot zdarzeń: automatyzacja w polskiej logistyce to już nie wybór, a konieczność [OPINIA]

Tekst powstał w ramach projektu WP Opinie. Przedstawiamy w nim zróżnicowane spojrzenia komentatorów i liderów opinii publicznej na kluczowe sprawy społeczne i polityczne.

U progu 2026 roku fundamenty, na których opiera się globalna logistyka i technologia, ulegają drastycznym przeobrażeniom. Przez ostatnie lata branża e-commerce tkwiła w swoistym zawieszeniu, przyjmując strategię "wait and see" (poczekaj, zobacz – red.) po postpandemicznym ochłodzeniu rynku. Ten czas dobiegł końca.

Dla Polski stawka w tej grze jest wyjątkowo wysoka. Choć od lat pełnimy rolę kluczowego zagłębia logistycznego dla Europy Zachodniej, przewagi ekonomiczne będące filarem tego sukcesu gwałtownie topnieją. Mamy jednak w ręku atuty, które pozwolą nam dokonać niezbędnej transformacji i utrzymać pozycję magazynowego serca Europy.

Warunkiem są jednak zdecydowane i pilne inwestycje w robotykę – zwłaszcza że Niemcy już teraz agresywnie automatyzują swój sektor logistyczny. Polska musi dotrzymać im kroku. W przeciwnym razie nasza korzystna geografia i baza kosztowa przestaną wystarczać, by konkurować z zachodnim sąsiadem.

Aby zrozumieć wyzwania roku 2026, musimy spojrzeć na Wschód – zarówno w stronę Ukrainy, jak i Chin.

Wojna handlowa między USA a Chinami uderza w Europę rykoszetem. W miarę jak Waszyngton zaostrza kontrole importowe i podnosi cła, chińskie towary są przekierowywane, spiętrzając się w Europie. Obserwujemy masowy napływ z Państwa Środka produktów, które bezpośrednio konkurują z europejskim przemysłem.

Najbardziej jaskrawym przykładem jest motoryzacja. Przez dekady niemiecka inżynieria była synonimem niedoścignionej jakości. Dziś chińskie samochody elektryczne rzucają wyzwanie tej dominacji nie tylko ceną, ale także technologią i wykonaniem. Ta rywalizacja rozlewa się na niemal każdą kategorię dóbr konsumpcyjnych przepływających przez nasze magazyny.

Europejskie marki, walcząc o przetrwanie z tańszą chińską konkurencją, będą wymagać od swoich łańcuchów dostaw bezwzględnej efektywności.

W tym miejscu do gry wchodzi Polska. Jesteśmy "zapleczem wydajnościowym" dla Niemiec, Skandynawii i Szwajcarii. Rola ta zyska na jeszcze większym znaczeniu w scenariuszu przetasowań globalnych łańcuchów dostaw i rosnących wpływów Chin.

Dostawy do Berlina często kompletowane są w zachodniej Polsce, a zwroty z całej Europy procesowane są w dużej mierze po polskiej stronie Odry. Aby jednak utrzymać tę konkurencyjną pozycję, musimy rozwiązać równanie, którego wynik nie zgadza się już przy oparciu wyłącznie o pracę ludzką.

Przez lata "polski cud logistyczny" opierał się na dostępnej i taniej sile roboczej. Ta era kończy się na naszych oczach w wyniku kumulacji trzech twardych trendów:

• Skokowy wzrost wolumenu: napływ towarów z Chin oraz nieustanny rozwój e-commerce oznaczają, że fizyczna liczba przesyłek do obsłużenia stale rośnie.
• Presja płacowa: gwałtowny wzrost płacy minimalnej w Polsce eroduje przewagę kosztową, która pierwotnie przyciągnęła tu zagranicznych inwestorów.
• Odwrót migracyjny: z nadzieją wyczekujemy końca wojny w Ukrainie, ale musimy być realistami: pokój prawdopodobnie uruchomi masową falę powrotów pracowników, którzy wyjadą odbudowywać swój kraj.

Tworzy to niebezpieczną próżnię. Popyt i presja cenowa rosną, koszty szybują w górę, a rąk do pracy ubywa. Dotychczasowa zachowawcza strategia staje się bardzo ryzykowna. Automatyzacja przestaje być "nice to have" (dobrze ją mieć – red.), staje się wręcz "mission critical" – warunkiem przetrwania.

Tu dochodzimy do technologii, która ma szansę wypełnić tę lukę. W ostatnich latach jesteśmy świadkami narodzin "Fizycznej AI" – sztucznej inteligencji, która wychodzi z serwerów i zaczyna działać w świecie fizycznym.

Wojna w Ukrainie narzuciła brutalne tempo innowacji. Cykle technologiczne nie są już mierzone w latach, lecz w tygodniach. Nowe systemy autonomiczne pojawiają się na froncie, są neutralizowane, a następnie błyskawicznie udoskonalane.

Jednocześnie masowa produkcja dronów drastycznie obniżyła koszt kluczowych podzespołów robotycznych – silników, czujników i modułów obliczeniowych. Zaawansowany sprzęt robotyczny przestał być futurystycznym luksusem. Stał się towarem dostępnym tu i teraz.

Liderzy biznesu muszą jednak umieć oddzielić sygnał od szumu informacyjnego.

Czytając nagłówki, można odnieść wrażenie, że rok 2026 będzie rokiem humanoidalnych robotów spacerujących po magazynach. To medialny hype. Choć chińscy producenci (jak Unitree czy Fourier) wykorzystują tańsze podzespoły do budowy imponujących maszyn, masowe wdrożenie humanoidów w realnych warunkach przemysłowych to wciąż melodia przyszłości.

Należy też pamiętać o kluczowym ograniczeniu: ludzka anatomia nie ewoluowała pod kątem wydajności w procesach przemysłowych. Nasz układ ruchu nie jest optymalnym narzędziem do ciągłego dźwigania czy wielogodzinnej, powtarzalnej pracy magazynowej. Wiernie kopiując sylwetkę człowieka, roboty humanoidalne dziedziczą więc nasze ograniczenia biomechaniczne, zamiast oferować formę inżynieryjnie dopasowaną do fizyki konkretnych zadań logistycznych.

Barierą jest też niezawodność. W rozpędzonym środowisku logistycznym robot musi być niezawodny w ponad 99 proc. Musi być szybszy od człowieka i opłacalny. Obecne humanoidy, choć fascynujące, nie są jeszcze w stanie sprostać wyśrubowanym wskaźnikom przemysłowym.

Aby zrozumieć, jak AI faktycznie zmieni magazyny w 2026 roku, spójrzmy na rozwój dużych modeli językowych (LLM), takich jak ChatGPT, Gemini czy Grok.

Ideał AGI - "ogólnej sztucznej inteligencji" (wszechwiedzącego asystenta do wszystkiego) wciąż nie został osiągnięty. Sukces AI opiera się dziś na "wyspecjalizowanych agentach" – narzędziach perfekcyjnie wykonujących wąskie zadania, takie jak kodowanie czy analiza danych. Nie są one jednak samodzielnymi inżynierami ani naukowcami.

Właśnie tak AI wchodzi do przemysłu: nie poprzez uniwersalne humanoidy, ale przez celowane, wysoce wydajne urządzenia gotowe do wdrożenia od zaraz.

Polska dotąd z powodzeniem wdrażała automatyzację, ale teraz przed liderami logistyki otwiera się szansa na coś więcej – na przejście z pozycji naśladowcy do roli lidera branży. Obecnie najbardziej zaawansowane magazyny koncentrują się w Niemczech, Szwajcarii i Skandynawii.

Dla wielu polskich menedżerów kluczowym wskaźnikiem pozostaje szybki zwrot z inwestycji (ROI), często sprowadzany do pytania: "Czy ten robot zwróci się w 18 miesięcy?". W obliczu krytycznego splotu zdarzeń 2026 roku – braku rąk do pracy, rosnących wynagrodzeń, spowolnienia w Niemczech i chińskiej konkurencji – takie podejście wymaga strategicznego przewartościowania. Dyskusja musi przenieść się z oceny krótkoterminowego ROI na analizę długofalowej zdolności operacyjnej i przewagi konkurencyjnej.

Mając do dyspozycji szybko taniejący sprzęt i zaawansowaną AI, a za plecami geopolityczną presję, polscy liderzy biznesu stoją przed decydującym wyborem. Czy wykorzystają ten moment do strategicznej modernizacji infrastruktury, cementując rolę Polski jako "silnika wydajności" regionu na kolejną dekadę?

Autorem opinii jest Kacper Nowicki, CEO firmy Nomagic, firmy specjalizującej się w tworzeniu inteligentnych robotów, pracujących w magazynach. Jej roboty zostały wdrożone we Francji, Niemczech, Szwajcarii, Norwegii, Szwecji i Włoszech.