Mikroprzedsiębiorca – kto to taki?

Czy można po prostu utożsamiać drobnego przedsiębiorcę z mikroprzedsiębiorcą? Definicja zawarta w ustawie z dnia 6 marca 2018 roku – prawo wskazuje, że do kategorii mikroprzedsiębiorców zalicza się tych, którzy w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniali łącznie następujące warunki (art. 7 ust. 1 pkt 1):

• zatrudniali średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
• osiągnęli roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 mln euro lub sumy aktywów ich bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 mln euro. 

Jakie są związki pomiędzy definicją mikroprzedsiębiorcy a małym przedsiębiorcą? Osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, nazywana również osobą samozatrudnioną, może być jednocześnie mikroprzedsiębiorcą, ale nie zawsze tak jest. Musi spełniać warunki wskazane w Prawie przedsiębiorców, dotyczące liczby zatrudnianych pracowników i wartości jego obrotów rocznych. 

Jedną z charakterystycznych cech uznania za mikroprzedsiębiorcę jest to, że może on korzystać ze zwolnienia ze stosowania ustawy o PPK. Jak mają się do siebie status mikroprzedsiębiorcy a PPK? PPK to po prostu Pracownicze Plany Kapitałowe. Przepisów ustawy o PPK nie stosuje się w stosunku do mikroprzedsiębiorców, jeśli wszystkie osoby zatrudnione przez niego złożą na jego ręce deklarację o rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK. Chodzi tu w pierwszej kolejności o pracowników, którzy objęci są autozapisem do PPK, tj. o osoby, które nie ukończyły jeszcze 55. roku życia. Pracownicy starsi, ale w wieku nie wyższym niż 70 lat, zapisywani są do PPK na swój wniosek. Jeśli nie chcą w nich uczestniczyć, po prostu nie podejmują żadnego działania.

Na pytanie o to, czy mikroprzedsiębiorca musi przystąpić do PPK, należy odpowiedzieć: to zależy. Jeśli ma status mikroprzedsiębiorcy w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i wszystkie osoby zatrudniane przez niego złożą rezygnację z dokonywania wpłat do PPK, to taki podmiot nie będzie zobowiązany do zawarcia umowy o zarządzanie PPK. Natomiast w przypadku gdy w późniejszym okresie osoba zatrudniona złoży wniosek o dokonywanie wpłat, to mikroprzedsiębiorca będący równocześnie pracodawcą będzie zobowiązany do utworzenia PPK. 

Mikroprzedsiębiorcy przy zakładaniu działalności gospodarczej, podobnie jak inni przedsiębiorcy, muszą wybrać odpowiednią dla siebie formę opodatkowania swoich dochodów lub przychodów. W polskim prawie obecnie istnieją trzy metody opodatkowania:

• na zasadach ogólnych, według skali podatkowej – 12 i 32 proc.,
• według podatku liniowego – 19 proc.,
• ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. 

W przypadku skali podatkowej i podatku liniowego mikroprzedsiębiorcy rozliczają się na podstawie dochodu, czyli różnicy pomiędzy swoim przychodem a ponoszonymi kosztami jego uzyskania. Natomiast przy ryczałcie podstawą opodatkowania będzie przychód. 

Wielu mikroprzedsiębiorców musi dokonać rejestracji jako czynny podatnik VAT, chyba że skorzysta ze zwolnienia podmiotowego lub przedmiotowego. 

Mikroprzedsiębiorca, podobnie jak inni przedsiębiorcy, może skorzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT dotyczącego uzyskiwanych obrotów. Nie musi przeprowadzać rejestracji do VAT do chwili przekroczenia w danym roku podatkowym kwoty obrotów w wysokości 200 tys. zł, z wyjątkiem podatników wskazanych w art. 113 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług. 

Drugim rodzajem zwolnienia z rejestracji do VAT jest zwolnienie przedmiotowe, obowiązujące ze względu na przedmiot prowadzonej działalności. 

Rejestracja mikroprzedsiębiorcy do VAT powoduje, że objęty jest on równocześnie obowiązkiem składania JPK_VAT, czyli jednolitego pliku kontrolnego w zakresie podatku VAT. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązek ten dotyczy również mikroprzedsiębiorców.