Podwyżki cen mogą mocno przyspieszyć. Ekonomiści podnoszą prognozy inflacji

Początek tego roku upłynął pod znakiem stabilizacji cen. Podwyżki były wręcz zaskakująco niewielkie. Roczna inflacja w pewnym momencie spadła nawet poniżej 1 proc. - najniżej od 2016 roku.

Niestety niedługo utrzymywał się taki stan. Najnowsze dane wskazują już na 1,7 proc. inflacji i co gorsza, w ciągu ostatniego miesiąca perspektywy znacząco się pogorszyły. Ekonomiści Santandera w najnowszym raporcie ostrzegają, że w grudniu ceny mogą rosnąć w tempie nawet 2,8 proc. Takich podwyżek nie było od listopada 2012 roku.

- Nadeszła wiosna, a wraz z nią coraz więcej sygnałów, że inflacja będzie pięła się w górę szybciej niż oczekiwał rynek i bank centralny - zauważają ekonomiści Santandera.

Skala wzrostu prognoz jest duża. Jeszcze trzy tygodnie temu ci sami eksperci oceniali, że w czwartym kwartale tego roku średnia inflacja wyniesie 2 proc., sięgając maksymalnie 2,3 proc. Teraz szacunki są wyższe o 0,5 pkt proc. A na tym nie koniec drożyzny, bo na początku 2020 roku inflacja ma przekroczyć 3 proc.

- Pojawiło się kilka czynników, które w najbliższym czasie pchną w górę dynamikę inflacji. To mocny wzrost cen wieprzowiny, m.in. za sprawą ASF w Polsce i za granicą, wzrost cen warzyw będący pochodną wyjątkowej suszy w kwietniu oraz mocny wzrost cen paliw - wyliczają eksperci.

Już teraz po kilkadziesięt procent w skali roku drożeją ziemniaki i kapusta. Za cebulę trzeba dać blisko 20 proc. więcej. Niespotykane podwyżki dotknęły też paliwa czy półtusze wieprzowe.

Ceny będą rosły niezależnie od branży. Firmy stoją bowiem w obliczu szybko rosnących kosztów. - Zdolności firm do absorpcji kosztów maleją m.in. za sprawą szybkiego pogarszania się ich wyników finansowych. W efekcie przerzucanie kosztów na odbiorców końcowych powinno być coraz bardziej powszechnym zjawiskiem - ostrzega Santander.

Bank wyprzedza konkurencję, ale nad aktualizacją prognoz zastanawiają się m.in. ekonomiści BOŚ Banku. Łukasz Tarnawa dostrzega coraz większą presję na wzrost cen, ale na razie wstrzymuje się z podwyżką prognoz. Przyznaje, że obserwuje rozwój sytuacji i nie chce podejmować pochopnych decyzji.

Czytaj więcej: Inflacja przyśpieszyła. Koszyczek wielkanocny najdroższy w historii

- Ceny ropy naftowej rosną, ale ciągle podwyżki wpisują się we wcześniej kreślony przez nas scenariusz. Bardziej zaskakuje nadzwyczajny wzrost cen wieprzowiny, co znajdzie przełożenie w wyższej inflacji niż wcześniej zakładaliśmy - przyznaje ekonomista BOŚ.

Łukasz Tarnawa widzi też problem suszy, choć uważa, że skala związanych z tym podwyżek nie jest jeszcze przesądzona. Tym bardziej, że już w ubieglym roku warzywa były drogie, więc punkt odniesienia dla inflacji jest na wysokim poziomie.

Jednym ze skutków wysokiej inflacji jest m.in. spadek realnej wartości świadczenia 500+, które za niedługo będzie wypłacane na każde dziecko. Za te same pieniądze możemy kupować coraz mniej. Już teraz można szacować, że realnie wynosi około 475 zł. Przy 3-procentowej inflacji na koniec tego roku bardziej odpowiednią nazwą dla programu rządowego byłoby 465+.

Rozwiązaniem problemu spadku siły nabywczej pieniędzy byłaby waloryzacja świadczenia. Tak jak ma to miejsce w wielu innych przypadkach (np. emerytury)
. Na razie jednak nie słychać, by w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracowano nad taką zmianą.

Analogicznie jest z oszczędnościami. W przypadku typowych lokat i kont bankowych, na których leżą miliardy złotych, realnie nie ma żadnego zysku. Średnie oprocentowanie w bankach jest w okolicach 1,5 proc., a więc odsetki są mniejsze niż przeciętny wzrost cen.

Szansą dla oszczędzających byłby wzrost stóp procentowych. Niestety jednocześnie wzrosłoby oprocentowanie kredytów i to w większym stopniu niż lokat.

Na ile to prawdopodobne? Ekonomiści wskazują, że presja na podwyżki stóp procentowych będzie narastać. Skok inflacji w okolice 3 proc. oznaczałby bowiem przekroczenie docelowego poziomu wyznaczanego przez Narodowy Bank Polski. Ten wynosi 2,5 proc. Podwyżka stóp byłaby właśnie sposobem na zbicie cen.

Już ostatnio sześciu członków RPP podało w wątpliwość deklarację prezesa Adama Glapińskiego na temat przedłużania okresu utrzymywania rekordowo niskich stop procentowych.

- Jeśli inflacja faktycznie będzie zaskakiwać na plus, zmiana nastawienia może zaznaczyć się jeszcze wyraźniej. Rynek finansowy zaczął już wyceniać zmianę prawdopodobieństwa podwyżek stóp w Polsce - zaznaczają ekonomiści Santandera.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl