Różnorodność, równość i włączenie w obliczu zmian: globalne wyzwania i realia w Polsce

W efekcie również część amerykańskich firm zaczęła ograniczać lub modyfikować swoje inicjatywy w tym obszarze. Jak zauważa Financial Times, nie oznacza to jednak całkowitego odwrotu od idei różnorodności, lecz raczej zmianę języka i sposobu działania (ang. reframing, not retreating). Wiele organizacji dostosowuje narrację do nowego klimatu politycznego, jednocześnie utrzymując praktyki sprzyjające włączającemu środowisku pracy.

W tym kontekście Europa stoi przed szansą, ale i wyzwaniem kształtowania polityk DEI dostosowanych do lokalnych realiów, które będą jednocześnie zgodne z ramami prawnymi i otwarte na krytyczne głosy. Rosnące oczekiwania dotyczące skuteczności i adekwatności inicjatyw idą w parze ze sprzyjającym, stosunkowo stabilnym otoczeniem tworzonym przez obowiązujące i planowane regulacje.

Na tle europejskich trendów Polska wciąż znajduje się na początku drogi. Z badania przeprowadzonego przez ASM Research Solutions Strategy na zlecenie Konfederacji Lewiatan (2025) wynika, że priorytety firm w tym obszarze koncentrują się głównie na: różnorodności wiekowej i międzypokoleniowej (78,4%), równości płci (64%) oraz zatrudnianiu osób z niepełnosprawnościami (47,2%), czyli obszarach silnie związanych z wyzwaniami demograficznymi.

Co istotne, aż 83,7% badanych firm nie uważa przepisów o równym traktowaniu za obciążające, a tylko 12,7% wiąże z nimi koszty, które najczęściej ocenia jako zasadne. Choć dane te świadczą o szerokiej akceptacji zasad równego traktowania, faktyczna implementacja działań DEI, która opiera się przede wszystkim o równe szanse, pozostaje ograniczona. Tylko nieliczny odsetek firm posiada sformalizowaną strategię DEI – według danych FOB (2023) jest to zaledwie 3%. W badaniu Konfederacji Lewiatan 41,7% firm zadeklarowało prowadzenie działań w tym obszarze, przy czym w sektorze MŚP odsetek ten spada do 28%.

Duże organizacje, szczególnie te działające w ramach grup międzynarodowych, znacznie częściej podchodzą do DEI systemowo. W mniejszych firmach działania mają często charakter relacyjny – wynikają z troski o dobrostan pracowników i dobre relacje w zespole, rzadziej są efektem przyjętej polityki czy długofalowej strategii.

W odpowiedzi na te wyzwania Konfederacja Lewiatan realizuje projekt Obserwatorium DEI – eksperckie centrum wspierające firmy i instytucje w rozwijaniu kompetencji, wdrażaniu praktycznych rozwiązań i dostosowaniu działań do realiów rynkowych. Inicjatywa ta to nie tylko przestrzeń edukacji, ale także platforma wymiany doświadczeń i tworzenia standardów rynkowych.

W Konfederacji Lewiatan w ramach #ObserwatoriumDEI prowadzimy Program edukacyjny dla firm członkowskich. Od września ruszają nowe ścieżki tematyczne w ramach kompleksowego Programu edukacyjnego DEI, skierowanego do firm członkowskich Konfederacji Lewiatan na różnych etapach rozwoju. Już 9 września rozpoczynamy ścieżkę Przywództwo, w której pokażemy rolę liderów w budowaniu organizacji świadomie inwestujących w polityki różnorodności i włączenia.

Szczegóły programu tutaj

Rejestracja na webinary tutaj

Projekt jest realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027, współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.

Inicjatywy takie jak Obserwatorium DEI pokazują, że rośnie gotowość firm do poszukiwania bardziej systemowych rozwiązań. To szczególnie istotne w momencie, gdy mimo rosnącej krytyki i napięć wokół polityk różnorodności, równości szans i włączenia, pozostają one ważnym elementem nowoczesnego zarządzania. W Polsce, choć formalne strategie DEI ma wciąż niewielki odsetek firm, coraz więcej organizacji dostrzega, że inwestowanie w różnorodne zespoły to nie koszt, lecz inwestycja, która może być również źródłem przewagi konkurencyjnej.

Autorka: Alicja Wejdner-Cichy, ekonomistka, ekspertka ds. DEI w Konfederacji Lewiatan