Rzucili wyzwanie gigantom. Europa zazdrości nam tej firmy

W Polsce filmowy lektor, który czyta wszystkie role jednym głosem, jest czymś oczywistym. Dla wielu widzów coś, co jest elementem codzienności, dla Matiego Staniszewskiego i Piotra Dąbkowskiego stało się jedną z inspiracji do zbudowania firmy, która dziś działa na globalnym rynku technologii głosowych.

Staniszewski ma 31 lat. Razem z Dąbkowskim, swoim przyjacielem z liceum, założył Eleven Labs w 2022 r. Firma zatrudnia obecnie 550 osób na świecie, a jej wycena sięga 11 mld dol., czyli około 40 mld zł. Eleven Labs łączy research i produkt: buduje modele do audio, głosu, wytwarzania i rozumienia głosu oraz produkty, które mają zmieniać sposób komunikacji biznesu.

– Wszyscy przechodzimy potencjalnie największą zmianę w historii z tym, co AI tworzy w naszym życiu. My, będąc częścią tej zmiany, mając możliwość jej budowania, oczywiście chcemy tę szansę wykorzystać – mówi Mati Staniszewski.

Na pytanie o odpowiedzialność związaną z budową globalnej firmy, opowiada najpierw o szczęściu. Wskazuje na Piotra Dąbkowskiego, którego nazywa jedną z najinteligentniejszych osób umiejących budować modele i robić research. Podkreśla też polskie korzenie firmy oraz talent zespołu. Nie ukrywa jednak, że ambicja jest znacznie większa niż stworzenie kolejnego startupu. Eleven Labs chce być jedną z platform, na których powstawać będą cyfrowi asystenci i agenci do komunikacji.

– Wierzymy, że w przyszłości będzie pewnie trzy, może pięć platform, które pozwalają budować właśnie asystentów, agentów do komunikacji. Między trzy a pięć. My chcemy być jedną z tych platform – mówi Staniszewski.

Choć wycena firmy jest ogromna, Staniszewski przekonuje, że pieniądze nie są motywacją. Na pytanie, czy czuje się miliarderem, odpowiada, że liczby są duże, ale pozostają na papierze.

– Na papierze te liczby są duże, w tym ile spółka jest warta, ile każdy z nas ma w tym wartości, ale koniec końców to nie jest rzecz, o której myślisz ani która wraca w jakiejkolwiek decyzji – mówi.

Jak tłumaczy, ludzie, którym udało się zbudować coś ważnego, nie zaczynali od motywacji finansowej. – Każdy chciał zmienić, bo miał problem, bo wiedział, że to jest coś, co zmieni rzeczy na lepsze, coś, co zostawi po nas ślad – mówi Staniszewski.

Historia Eleven Labs zaczęła się od przyjaźni. Staniszewski i Dąbkowski poznali się w liceum. Już pierwszego dnia złapali kontakt, mieli wspólne zajęcia i razem spędzali czas po lekcjach. Dąbkowski poszedł w stronę modeli wizualnych i tekstowych w świecie AI, pracował m.in. przy budowaniu modeli w Google. Staniszewski studiował matematykę, później pracował nad modelami ryzyka oraz modelami do optymalizacji. Jak mówi, połączyli dwa światy: research, produkt i wdrożenia.

W 2021 r. pojawiła się inspiracja. Najpierw były weekendowe projekty technologiczne, m.in. model do analizy głosu. Potem wrócił temat polskiego lektora, z którym obaj dorastali. Wtedy zauważyli, że przyszłość może wyglądać inaczej: głosy w filmach, książkach czy artykułach mogą zachowywać intonację, emocje i brzmieć naturalnie w wielu językach.

Staniszewski mówi, że od początku firma widziała trzy główne obszary: dostępność treści w formie audio, eliminowanie bariery językowej i głos jako interfejs do technologii. W praktyce chodzi nie tylko o audiobooki czy dubbing, ale też o obsługę klienta, asystentów, urządzenia i roboty. – Zdaliśmy sobie sprawę, że jak myślimy o interakcjach z technologią wokół nas, to wiele tych interakcji będzie się opierało na głosie – mówi.

Szybki rozwój technologii głosowych oznacza jednak także ryzyka. Głos można sklonować i wykorzystać do oszustw. Staniszewski przyznaje, że zawsze będą osoby, które będą chciały używać nowych narzędzi w złych celach. Wskazuje, że po stronie Eleven Labs odpowiedzią ma być transparentność, możliwość ustalenia, kiedy i przez jakie konto powstał wygenerowany głos, moderacja oraz współpraca z organizacjami i uniwersytetami przy narzędziach do wykrywania treści generowanych przez AI.

W rozmowie przywołuje też projekt z organizacją charytatywną. Chodziło o agenta głosowego, który odbierał telefony od osób próbujących wyłudzić pieniądze i który marnował ich czas.

Jednym z największych wyzwań dla Eleven Labs jest dziś walka o ludzi. Największe firmy technologiczne na świecie, takie jak Open AI, Anthropic czy SpaceX rywalizują o tych samych specjalistów. Staniszewski mówi, że w tej konkurencji nie wystarczą same pieniądze. Podkreśla, że w Europie jest wielu utalentowanych ludzi, którzy przez długi czas chcieli pracować nad ambitnymi projektami.

– Ludzie, zespół jest najważniejszy. I ja uważam, że zadaniem founderów i założycieli firmy jest zatrudnienie jak najlepszego zespołu, dbanie o to, żeby ten zespół miał jak najlepiej, bo dobrzy ludzie przyciągają dobrych ludzi. Pierwsze 10 osób, które zatrudnisz, zatrudni kolejne 100. I to tak naprawdę determinuje przyszłość twojej firmy. Bo wiadomo, produkt się zmienia, rynek się zmienia. Pytanie, czy masz zespół, który jest w stanie na to szybko reagować i reagować odpowiednio – komentuje Fryderyk Wiatrowski, współtwórca ZetaLabs, startupu, w który zainwestował m.in. Mati Staniszewski.

Staniszewski zatrudnia w Eleven Labs wielu Polaków, w listopadzie 2024 r. firma ogłosiła plany stworzenia w Warszawie swojego europejskiego centrum badawczo-rozwojowego (R&D). W ciągu najbliższych pięciu lat zainwestuje 44 mln zł w rozwój lokalnego rynku AI. 1 czerwca odbędzie się w Teatrze Wielkim w Warszawie Eleven Labs Summit, który jest przeznaczony dla liderów biznesu, technologii i innowacji z całej Europy.

-- Oni mają taki fajny luz, który zjednuje sympatię ludzi. Wyróżnia go też to, że ma świetną rękę do ludzi. Poznałem sporo ludzi z Eleven Labsów. Z mojej perspektywy młodzieży pomiędzy 20. a 35. rokiem życia – wszyscy ci ludzie wyrastają ewidentnie ponad średnią, ponad przeciętną i mają taki tzw. mindset globalny, czyli wszyscy myślą szeroko, a nie o rynkach lokalnych – mówi Michał Brański, prezes Audioteki i wiceprezes Wirtualna Polska Holding.

Staniszewski podkreśla też znaczenie polskich korzeni. Z jednej strony mówi o budowie globalnej firmy, która ma być najlepszym rozwiązaniem niezależnie od rynku. Z drugiej – o odpowiedzialności wobec polskiego ekosystemu startupowego. – Zależy nam na polskim ekosystemie, zależy nam na startupach, żeby wyrastały nowe, żeby było więcej osób, więcej talentów – deklaruje.