"Skuteczna obecność w Brukseli jest koniecznością". Polska potrzebuje UE [OPINIA]

Tekst powstał w ramach projektu WP Opinie. Przedstawiamy w nim zróżnicowane spojrzenia komentatorów i liderów opinii publicznej na kluczowe sprawy społeczne i polityczne.

Bezpieczeństwo nie jest zbiorem odrębnych elementów. To system naczyń połączonych, w którym gospodarka, zdrowie, energia, technologie, granice i współpraca międzynarodowa na siebie oddziałują. W tym systemie Unia Europejska pełni rolę wzmacniacza polskiego potencjału, zwiększając odporność państwa na kryzysy i tworząc warunki do rozwoju. Ale Unia Europejska to nie tylko korzyści płynące dla polskiej gospodarki, to również nasze, polskie zobowiązanie do wspierania integracji Europy służącej pokojowi, wolności, solidarności, godności osoby i dobru wspólnemu.

Bezpieczeństwo militarne pozostaje fundamentem stabilności Europy. To właśnie kwestie bezpieczeństwa i pokoju w Europie, po tak tragicznych w skutkach doświadczeniach dwóch wojen światowych, stanowiły jeden z głównych impulsów budowy zjednoczonej Europy.

Robert Schuman, francuski minister spraw zagranicznych w swojej deklaracji z 9 maja 1950 r. powiedział: "Solidarność produkcji (…) sprawi, że jakakolwiek wojna między Francją a Niemcami stanie się nie tylko nie do pomyślenia, ale materialnie niemożliwa". Powołanie w 1951 r. Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali miało właśnie zapewnić wewnętrzną stabilność Europy, podczas gdy powstały dwa lata wcześniej Sojusz Północnoatlantycki, z przewodnią rolą Stanów Zjednoczonych, miał przede wszystkim gwarantować Europie stabilność zewnętrzną. Ostatnie lata pokazały, że Europa nie może i nie chce być w NATO pasażerem na gapę; musi w większym stopniu wziąć odpowiedzialność za własne bezpieczeństwo.

Polska, jako państwo wschodniej flanki NATO i Unii Europejskiej, odgrywa w tym obszarze szczególną rolę. Rosnące wydatki obronne oraz rozwój europejskiej współpracy w zakresie przemysłu obronnego pokazują, że bezpieczeństwo militarne i gospodarcze coraz częściej się przenikają. Silna armia potrzebuje bowiem silnej gospodarki, nowoczesnych technologii i odpornych łańcuchów dostaw. Polska jest liderem NATO w wydatkach obronnych. W 2026 r. zaplanowano rekordowe 200 mld zł (4,8 proc. PKB) na armię.

W tym duchu działa również Koalicja North East Flank, zrzeszająca organizacje pracodawców z jedenastu państw północnej i wschodniej flanki Europy. Lewiatan jest jej aktywnym uczestnikiem, promując podejście, w którym bezpieczeństwo oznacza nie tylko zdolności wojskowe, ale także odporność gospodarczą i ścisłą współpracę sektora publicznego z prywatnym. We wrześniu 2025 r. Lewiatan powołał specjalny zespół ds. obronności, łącząc przedsiębiorstwa z sektora zbrojeniowego z partnerami publicznymi, takimi jak Ministerstwo Obrony Narodowej i Polska Grupa Zbrojeniowa, w celu wspierania rozwoju krajowego przemysłu obronnego oraz jego konkurencyjności także na rynku europejskim.

Jednym z najbardziej odczuwalnych efektów członkostwa w UE jest bezpieczeństwo konsumenckie. Europejskie przepisy gwarantują wysokie standardy jakości produktów, prawo do reklamacji i zwrotów oraz ochronę przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Symbolem tych standardów jest oznaczenie CE. Dla konsumenta oznacza ono, że produkt spełnia wymagania Unii Europejskiej dotyczące bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i środowiska. Dla przedsiębiorców jest natomiast przepustką do jednolitego rynku liczącego setki milionów klientów. Jeden standard pozwala sprzedawać produkty w całej Unii bez konieczności spełniania różnych wymogów krajowych. To przykład rozwiązania, które jednocześnie zwiększa bezpieczeństwo obywateli i konkurencyjność przedsiębiorstw. Oznaczenie CE można znaleźć m.in. w takich kategoriach produktów jak elektronika, sprzęt RTV/AGD, zabawki, wyroby medyczne, maszyny czy materiały budowlane.

Pandemia COVID-19 pokazała, że bezpieczeństwo zdrowotne nie kończy się na granicach państw. Dostępność leków, odporność systemów ochrony zdrowia i sprawne funkcjonowanie rynku farmaceutycznego wymagają współpracy międzynarodowej. Konfederacja Lewiatan od lat angażuje się w działania na rzecz przewidywalnych i spójnych regulacji dotyczących leków oraz funkcjonowania rynku zdrowotnego w Europie.

Wraz z Polskim Związkiem Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego (PZPPF) działa na rzecz przywrócenia produkcji aktywnych składników farmaceutycznych (API) w Unii Europejskiej, wdrożenia Critical Medicines Act i rozwoju europejskiej autonomii strategicznej w sektorze farmaceutycznym. Wspiera inicjatywy zwiększające bezpieczeństwo dostaw produktów medycznych i leków, a także bierze udział w europejskich debatach dotyczących odporności systemów ochrony zdrowia. Przykładem skuteczności takich działań był wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z czerwca 2025 r., który uznał polski zakaz reklamy aptek za niezgodny z prawem unijnym. Był to efekt wieloletnich działań prowadzonych przez Lewiatana wspólnie z PharmaNET na forum europejskim.

Silna gospodarka jest jednym z fundamentów bezpieczeństwa państwa. Dlatego tak istotne jest tworzenie stabilnych, przewidywalnych, transparentnych i prorozwojowych warunków prowadzenia działalności gospodarczej. Lewiatan konsekwentnie wspiera działania Unii Europejskiej zmierzające do uproszczenia przepisów, ograniczania biurokracji i wzmacniania jednolitego rynku.

Organizujemy wydarzenia poświęcone deregulacji, a jednym z nich była listopadowa konferencja w Parlamencie Europejskim pn. "Simplifying EU Rules - What Businesses Need to Thrive?", w której udział wzięli europosłowie, przedstawiciele Komisji Europejskiej i przedsiębiorcy. Rozmawialiśmy o wpływie prawa UE na konkurencyjność biznesu oraz konieczności przyspieszenia prac nad uproszczeniem otoczenia regulacyjnego. Przedstawiliśmy także własne rekomendacje w tym zakresie, które zostały przekazane najważniejszym unijnym interesariuszom.

Od początku nowej kadencji Komisja Europejska przedstawiła dziesięć pakietów deregulacyjnych, które mają ułatwić funkcjonowanie przedsiębiorstw. Choć wiele z tych proponowanych zmian zmierza we właściwym kierunku, rzeczywiste uproszczenie przepisów wymaga znacznego przyspieszenia oraz aktywnego zaangażowania biznesu w konsultacje i konsekwentnego zgłaszania praktycznych problemów oraz postulatów. Jest to szczególnie ważne w kontekście rynku wewnętrznego, którego sprawne funkcjonowanie stanowi dziś jeden z najważniejszych gwarantów stabilności gospodarczej Europy.

Miliony Polaków korzystają z jednego z najbardziej namacalnych osiągnięć integracji europejskiej – strefy Schengen. Brak kontroli granicznych znacząco ułatwia podróżowanie, pracę i prowadzenie działalności gospodarczej. Równie istotne są europejskie prawa pasażerów. Dzięki nim podróżni mogą ubiegać się o odszkodowania za opóźnione loty, otrzymywać rekompensaty za odwołane połączenia czy korzystać z dodatkowej ochrony podczas podróży po Europie.

W erze cyfrowej bezpieczeństwo oznacza również ochronę danych osobowych i praw użytkowników internetu. Europejskie regulacje, na czele z RODO, ustanowiły jedne z najwyższych standardów ochrony prywatności na świecie. Unia Europejska coraz skuteczniej reguluje również działalność globalnych platform technologicznych, wzmacniając pozycję obywateli wobec największych cyfrowych korporacji. Polska jest przykładem kraju, który potrafił wykorzystać te standardy do rozwoju nowoczesnych usług publicznych.

Aplikacja mObywatel pokazuje, że cyfryzacja może być jednocześnie wygodna i bezpieczna. Jest ona uznawana za jeden z najbardziej zaawansowanych i innowacyjnych przykładów cyfrowych usług publicznych w Europie. Polska znalazła się w gronie pionierów, którzy na szeroką skalę udostępnili obywatelom cyfrowe dokumenty i usługi administracyjne w ramach jednej, bezpiecznej platformy. Za pośrednictwem aplikacji użytkownicy mogą korzystać m.in. z cyfrowego dowodu osobistego, zaświadczeń oraz szeregu funkcji związanych z obsługą spraw urzędowych.

Kolejnym etapem rozwoju cyfrowej administracji w Europie będzie wdrożenie Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej. Rozwiązanie to ma umożliwić obywatelom wszystkich państw członkowskich posługiwanie się jednym cyfrowym narzędziem identyfikacji, które będzie uznawane na terenie całej Unii Europejskiej.

Bezpieczeństwo energetyczne staje się jednym z kluczowych wyzwań XXI wieku. Wojna w Ukrainie czy w Iranie pokazała, jak groźne może być uzależnienie od importu paliw kopalnych z niestabilnych regionów świata. Napięcia geopolityczne i konflikty zbrojne wpływają na światowe rynki energii. Polska, pozostająca w dużym stopniu uzależniona od importu ropy naftowej i gazu, może szczególnie skorzystać na rozwoju odnawialnych źródeł energii oraz realizacji założeń zielonej transformacji.

Zmiana struktury krajowego miksu energetycznego zmierza w dobrym kierunku - udział węgla w produkcji energii elektrycznej spadł z poziomu przekraczającego 80 proc. do około 55 proc., co odzwierciedla rosnącą rolę odnawialnych źródeł energii w polskiej gospodarce. Wprowadzane w Unii Europejskiej zmiany i nowe wymagania muszą jednak uwzględniać specyfikę poszczególnych krajów członkowskich oraz prowadzić do zbudowania najbardziej efektywnego, przede wszystkim kosztowo, miksu energetycznego. Ceny energii w Europie są znacznie wyższe niż w USA czy w Chinach. To wpływa na osłabienie konkurencyjności naszych firm wobec ich pozaeuropejskich rywali.

Zielony Ład powinien być postrzegany nie tylko jako projekt klimatyczny, ale przede wszystkim jako strategia budowania europejskiej niezależności energetycznej. Rozwój bezemisyjnych źródeł energii ogranicza konieczność importu surowców, wzmacnia bezpieczeństwo dostaw i daje impuls rozwojowy dzięki nowym technologiom czy miejscom pracy. Realizacja celów polityki unijnej opierających się na dążeniu do niezależności i bezpieczeństwa w sektorze energii oraz minimalizowaniu wpływu tego sektora na środowisko jest konieczna, przy jednoczesnym zapewnieniu, że koszty transformacji nie będą stanowiły obciążenia finansowego dla odbiorców końcowych, zwłaszcza tych, którzy już dziś mają trudności w opłacaniu wydatków na energię.

Z perspektywy polskiego biznesu szczególnie wyraźnie widać, że wiele decyzji kluczowych dla bezpieczeństwa coraz częściej powstaje na poziomie europejskim. Dotyczy to zarówno regulacji gospodarczych, jak i kwestii związanych z konkurencyjnością, energią czy obronnością. Konfederacja Lewiatan obserwuje ten proces od ponad 25 lat. Organizacja otworzyła swoje przedstawicielstwo w Brukseli na kilka lat przed wejściem Polski do Unii Europejskiej i od tego czasu aktywnie uczestniczy w europejskim dialogu gospodarczym. Dzięki regularnemu dialogowi z Komisją Europejską, Parlamentem Europejskim, a także obecności w Europejskim Komitecie Ekonomiczno-Społecznym oraz w BusinessEurope – największej organizacji reprezentującej przedsiębiorców w Europie – polski biznes ma możliwość wpływania na kształt regulacji jeszcze na etapie ich tworzenia.

Objęcie przez Macieja Wituckiego, przewodniczącego Rady Głównej Lewiatana, funkcji prezydenta BusinessEurope od 1 lipca to dowód rosnącej pozycji Lewiatana i polskiego biznesu na forum europejskim. Nominacja jest wyrazem uznania dla wieloletniej aktywności organizacji w Brukseli, skutecznego budowania relacji z partnerami unijnymi oraz wsparcia dla europejskich aspiracji Ukrainy. To ważne wyróżnienie nie tylko dla Lewiatana, ale także dla całego polskiego środowiska przedsiębiorców.

Historia ostatnich dwóch dekad pokazuje, że skuteczna obecność w Brukseli nie jest luksusem, lecz koniecznością, która wzmacnia nasze bezpieczeństwo. Najważniejsze decyzje dotyczące gospodarki, energii, rynku cyfrowego czy ochrony środowiska coraz częściej zapadają właśnie na poziomie europejskim.

Unia Europejska pozostaje jednym z najważniejszych filarów tego bezpieczeństwa – militarnego, gospodarczego, zdrowotnego, konsumenckiego, energetycznego i cyfrowego. A silna obecność polskiego biznesu w Brukseli sprawia, że Polska nie jest jedynie odbiorcą europejskich decyzji, ale współtwórcą rozwiązań kształtujących przyszłość całego kontynentu i polskie bezpieczeństwo. Przyszłość Unii Europejskiej zależy od aktywności i determinacji jej członków, zwłaszcza tych największych, do których z całą pewnością zalicza się Polska. Nie możemy traktować Unii jako organizacji zewnętrznej, tylko brać odpowiedzialność za wspólne z innymi krajami budowanie jej pomyślnej przyszłości.

Nie zapominajmy też o naszych wspólnych korzeniach i wartościach, a także o motywach ojców integracji europejskiej, którzy 75 lat temu szukali najlepszych rozwiązań dla zapewnienia stabilności i pokoju na naszym kontynencie. Dobra, odpowiedzialna i solidarna współpraca między krajami zjednoczonej Europy, która dzięki rozszerzeniu o kraje Europy Wschodniej od ponad dwóch dekad oddycha już dwoma płucami, stanowi nadzieję na jej dalszą korzystną integrację i wzmocnienie pozycji w świecie.

Autorem jest Marek Górski, prezydent Konfederacji Lewiatan