Ważna zmiana w systemie kaucyjnym. W końcu zrobią porządek z bonami

O zmianach poinformowała w czwartek wiceministra klimatu Anita Sowińska. Chodzi o czas, w którym klient może zrealizować bon otrzymany za zwrot butelek i puszek.

To, nad czym się również pochylamy, to jest ważność bonu, w czasie którego można ten bon zrealizować. Chcemy ten okres wydłużyć i przede wszystkim ustandaryzować. (...) Planujemy, że te prace analityczne zakończą się we wrześniu - powiedziała podczas konferencji prasowej.

Konkretne rozwiązanie nie zostało jeszcze wybrane, a decyzja ma zapaść właśnie we wrześniu. Ten sam kierunek zapowiedziała na platformie X ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, według której resort będzie chciał "ustawowo wydłużyć termin ważności bonów, by były ważne znacznie dłużej niż 30 dni".

Obecnie termin ważności bonów ustalają same sklepy i operatorzy systemu kaucyjnego. Obowiązuje jedynie dolna granica — muszą być ważne co najmniej 30 dni.

Sowińska przypomniała przy tym o uprawnieniu, z którego nie wszyscy klienci korzystają. Bon można zrealizować podczas zakupów, ale równie dobrze wymienić na gotówkę, a sklep nie ma prawa odmówić wypłaty pieniędzy.

Osobnym wątkiem jest nowelizacja ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Ma ona objąć kaucją butelki szklane jednorazowego użytku.

Wiceministra zaznaczyła, że przepisy wejdą w życie z odpowiednim vacatio legis, ponieważ będzie to duża zmiana systemowa i logistyczna.

System funkcjonuje w Polsce od 1 października 2025 r. Kaucja w wysokości 50 groszy doliczana jest do napojów w butelkach plastikowych do 3 litrów oraz metalowych puszkach do 1 litra.

Objęte nią opakowania rozpoznaje się po znaku kaucyjnym na etykiecie lub puszce — to dwie strzałki tworzące prostokąt z napisem "kaucja" i podaną kwotą. Do odzyskania pieniędzy nie jest potrzebny paragon, ale opakowanie nie może być zgniecione.

Od 2026 r. w systemie są też szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra, a kaucja wynosi w ich przypadku 1 zł. Producenci napojów mogą jednak nadal prowadzić własne, niezależne zbiórki takich opakowań — od lat robią to przede wszystkim browary.

Za całym rozwiązaniem stoją unijne wymogi. Polska musi osiągnąć poziomy selektywnej zbiórki opakowań po napojach na poziomie 77 proc. do 2028 r. i 90 proc. od 2029 r.