"Żadnych obniżek nie będzie". Obajtek uderza w rząd. Odpowiedział mu Orlen

"Podwyżki w hurcie o około 300 zł, czyli w detalu żadnych obniżek nie będzie. Tak poganiali też [prezydenta - przyp. red.] z podpisaniem ustawy, a na efekty Domański każe czekać teraz do wtorku. I jeszcze Motyka, który w życiu nie podjął żadnej ważnej decyzji, ustalający codziennie maksymalne ceny paliw. Powiedzieć, że to kabaret, to mało" – napisał na platformie X Daniel Obajtek, były prezes Orlenu, obecnie europoseł PiS.

W sobotę rząd opublikował w Dzienniku Ustaw dwie ustawy, które składają się na pakiet "CPN - Ceny Paliwa Niżej". Za sprawą obniżki podatku VAT na paliwa z 23 do 8 proc. i akcyzy do minimum, mają przełożyć się na około 1,2 zł/l niższą cenę przy dystrybutorach. Trzecim elementem pakietu jest mechanizm cen maksymalnych w handlu detalicznym. Stacje paliw, które będą oferować swoje paliwa drożej, narażają się na nawet 1 mln zł kary od Krajowej Administracji Skarbowej.

Propozycję pakietu premier Donald Tusk ogłosił w czwartek po południu. Jeszcze tego samego dnia przyjął go rząd. W piątek przegłosował go Sejm, później Senat. Prezydent Karol Nawrocki podpisał obie ustawy na pokładzie rządowego samolotu lecącego do Dallas.

Zgodnie z zapisami, obie ustawy wchodzą w życie dzień po publikacji w Dzienniku Ustaw, czyli w niedzielę. Nie oznacza to jednak, że już w weekend kierowcy odczują skutki obniżek cen paliw. Jak powiedział w sobotę w rozmowie z PAP szef resortu energii Miłosz Motyka, obwieszczenie ws. maksymalnych cen paliw zostanie opublikowane najszybciej w poniedziałek, a ceny na stacjach zmienią się najwcześniej we wtorek.

- Pamiętajmy, że na to, kiedy realnie zmienią się ceny na stacjach, wpływają kwestie administracyjne, legislacyjne i techniczne, takie jak dostosowanie systemów czy kas fiskalnych – podkreślił.

Potwierdził to również minister finansów Andrzej Domański we wpisie na X. "Rozporządzenia obniżające VAT i akcyzę na paliwa podpisane. Już od wtorku zobaczymy na stacjach niższe ceny" - napisał.

W piątek i w sobotę Orlen podniósł ceny. 28 marca hurtowa cena oleju napędowego Ekodiesel wzrosła o 171 zł za metr sześc., a hurtowa cena benzyny bezołowiowej Eurosuper 95 o 103 zł za metr sześc. Jeszcze 28 lutego, czyli w dniu wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie, benzyna bezołowiowa Eurosuper 95 kosztowała w koncernie 4 466 zł, czyli 1248 zł mniej niż obecnie, a olej napędowy Ekodiesel 4 809 zł za metr sześc., czyli mniej o 2232 zł niż obecnie.

Do podwyżek odniósł się minister energii Miłosz Motyka. Wskazał, że mimo wzrostów ceny hurtowe są nadal niższe niż tydzień wcześniej – o ponad 200 zł. Podkreślił też, że sytuacja na rynku krajowym jest ściśle powiązana z rynkami światowymi. Jak zaznaczył, około 40 proc. diesla w Polsce pochodzi z importu.

"Panie Pośle, a pamięta Pan, jak w 2022 r. podnosił Pan ceny, korzystając z obniżonego VAT? Przekroczył Pan nawet ceny, które teraz wywindował największy w historii globalny kryzys cen paliw" – czytamy w odpowiedzi Biura Prasowego Orlenu na wpis Daniela Obajtka. Państwowy koncern załączył też wyciąg z archiwalnych cen hurtowych diesla w Orlenie od stycznia do listopada 2022 r.

Przypomnijmy, że obniżony podatek VAT na paliwa, również 8 zamiast 23 proc., obowiązywał w 2022 roku. Gdy od 1 stycznia 2023 r. przywrócono podstawową stawkę, wszyscy spodziewali się powrotu wyższych cen paliw. Już samo przywrócenie dotychczasowego poziomu VAT-u powinno podbić cenę detaliczną paliw o co najmniej 1 zł za litr.

Tymczasem ku zdziwieniu kierowców były one niemal takie same. Powstało więc pytanie, czy Orlen za czasów Daniela Obajtka celowo zawyżał ceny przed końcem roku. Nazwano to "cudem na Orlenie".

Wówczas PKN Orlen konsekwentnie bronił się przed zarzutami o sztuczne zawyżanie cen i podkreślał, że Polska miała wtedy jedne z najtańszych paliw w Unii Europejskiej. Daniel Obajtek przekonywał wręcz, że polityka cenowa koncernu pod koniec roku była wyrazem jego odpowiedzialności, by nie doszło do kolejek przed dystrybutorami i braków paliwa, jak na Węgrzech.

oprac. Marcin Walków, dziennikarz i wydawca money.pl