Konflikt na Bliskim Wschodzie może sparaliżować kolejny szlak żeglugowy

Wysoki rangą urzędnik irański zapowiedział możliwość zablokowania cieśniny Bab al-Mandab, co może poważnie wpłynąć na handel między Azją a Europą. Cieśnina ta jest istotnym fragmentem globalnego łańcucha dostaw, łączącym Morze Arabskie z Morzem Czerwonym.

Cieśnina oddziela Jemen od Dżibuti i Erytrei, rozciągając się na długość około 100 km. Znaczenie Bab al-Mandab wzrosło po otwarciu Kanału Sueskiego w 1869 r., ponieważ umożliwiło to skrócenie szlaku do Europy przez Morze Śródziemne, zamiast opływać Afrykę.

Znaczenie tego wąskiego przesmyku zostało mocno podkreślone, gdy w 2021 r. unieruchomienie kontenerowca Ever Given w Kanale Sueskim doprowadziło do strat handlowych rzędu ok. 9 mld dolarów dziennie. Rumuński think tank Middle East Political and Economic Institute (MEPEI) ostrzega, że ewentualne zamknięcie Bab al-Mandab może być równie kosztowne.

Według Amerykańskiej Agencji Informacji Energetycznej (EIA) prowadzenie tankowca z Zatoki Perskiej do portów w Holandii przez Kanał Sueski trwa 19 dni. Jeśli trasa zostanie zmieniona na południowy kraniec Afryki, podróż wydłuży się do 35 dni. To wpłynie na rynki przede wszystkim związane z produktami łatwo psującymi się.

Bab al-Mandab jest trzecią najważniejszą cieśniną na świecie pod względem transportu ropy i gazu, jak podaje EIA. W 2023 r. przesyłano tam dziennie 9,3 mln baryłek ropy, co stanowiło prawie 12 proc. światowego handlu morskiego tym surowcem. W 2024 r. ilość ta zmalała do 4,1 mln baryłek z powodu działań zbrojnych grupy Huti, wspieranych przez Iran.

Międzynarodowe Forum Transportowe, działające przy OECD, wskazuje, że przez Morze Czerwone przepływa ok. 14 proc. światowego handlu morskiego i 30 proc. handlu kontenerowego. Eksperci ostrzegają, że blokada dostępu do Morza Czerwonego może silnie wpłynąć na handel globalny.

Analityk Farea Al-Muslimi z Chatham House również podkreśla, że długotrwałe zakłócenia na tym szlaku mogą zwiększyć koszty transportu i ceny ropy, co dodatkowo obciąży kruchą gospodarkę światową. Dodatkowo region ten ma ogromne znaczenie militarne, bo wiele państw posiada tam swoje bazy wojskowe.

Źródło: PAP