finanse publiczne (strona 8 z 16)

Uporządkowanie finansów publicznych to jedno z największych wyzwań nowej władzy. Z informacji money.pl wynika, że wśród planowanych działań jest prześledzenie dokumentów i korespondencji między departamentami Ministerstwa Finansów. Pierwszy sprawdzian na wiosnę.

Jak dowiedział się money.pl, Ministerstwo Finansów wiedziało, że w kasie państwa zaraz mogą zapalić się lampki bezpieczeństwa, a dług przekroczy 60 proc. PKB. PiS, aby ukryć ten fakt, zapisało olbrzymie cięcia, którymi rząd się nie chwalił. Politycy jednak nie zdołali zatrzeć wszystkich śladów.

- Moje wskazówki dla nowego rządu brzmią tak: odpolitycznić gospodarkę - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący Rady FOR, były wicepremier, minister finansów. - A to oznacza przekazanie do sektora prywatnego znacjonalizowanych dziedzin, które przeprowadził PiS. Po Turcji mamy największy udział sektora państwowego w gospodarce, co oznacza ogromny wpływ polityk na gospodarkę. Nawet jak przyjdzie lepszy Obajtek, to to niewiele zmieni. Szybki audyt finansów publicznych i ruchy po stronie wydatków - tego porzebujemy. To jest najważniejsze. Cięcia źle się kojarzą, bo to przypomina czasy Gierka. Kolejna rzecz to odpolitycznienie prokuratury. To co się stało za czasów Ziobry, to hańba. I trzeba rozliczyć tych, którzy krzywdzili ludzi, oskarżając ich niesłusznie. Jeśli ktoś się boi cięć, to ich nie zrobi, a zagrożenie jest duże. Mamy złą sytuację fiskalną. Żadne roszady osobowe bez zmian merytorycznych nie wywołają realnych zmian w systemie, które zauważy świat. To na razie dobrze wygląda wizerunkowo. Są oczekiwania, że w Polsce dojdzie do odejścia od złej polityki finansowej. Do tego potrzebny jest audyt finansów publicznych. Wydatki socjalne były bardzo podnoszone, zwłaszcza na emerytury i na 500 plus. W związku z tym rośnie obsługa długu. To powoduje zmniejszenie pola manewru dla innych wydatków. Chodzi o uczciwą diagnozę. Z niesmakiem patrzyłem jak niektórzy członkowie opozycji brali udział w licytacji na obietnicę -stwierdził Balcerowicz.

- Adam Glapiński nigdy nie powinien zostać prezesem Narodowego Banku Polskiego. Jego styl to pomieszanie groteski z farsą - stwierdził w programie "Newsroom" WP prof. Leszek Balcerowicz, przewodniczący Rady FOR, były wicepremier, minister finansów. - On obniża autorytet bardzo ważnej instytucji, jaką jest NBP. Co on teraz zrobi wraz z większością PiS-owską, która zasiada w Radzie Polityki Pieniężnej? Tego nie wiem. Myślę, że pomysł, by postawić go przed Trybunałem Stanu, jest zasadny z punktu widzenia standardów merytorycznych i konstytucyjnych. Chodzi nie tylko o złamanie przepisów. Nie znam na całym świecie nikogo tak groteskowo-farsowego na stanowisku publicznym jak Adam Glapiński - stwierdzi Balcerowicz.

Sygnatariusze "listu stu" dotyczącego sytuacji budżetu państwa i finansów publicznych, zapewniają nas, że pieniądze na kolejne wydatki publiczne "są i będą". Jest tylko jeden haczyk: trzeba bardziej się zadłużyć i podnieść podatki - piszą dla money.pl Marcin Zieliński i Mateusz Michnik z Forum Obywatelskiego Rozwoju.

Wszystkie propozycje, z którymi szliśmy do wyborów, są aktualne. Będą środki na realizację obietnic - zapowiedział Andrzej Domański, twórca programu gospodarczego Platformy Obywatelskiej i poseł-elekt w Polsat News.

Politycy w programie TVN24 "Kawa na ławę" rozmawiali o stanie finansów naszego kraju. Posłanka KO Izabela Leszczyna mówiła, że premier Morawiecki ma rozdwojenie jaźni w tej sprawie. Po czym doszło do ostrej wymiany zdań między nową koalicją a Markiem Jakubiakiem z Kukiz'15 oraz Krzysztofem Bosakiem z Konfederacji.

Jeśli nie chcemy znaleźć się kiedyś tam, gdzie znalazła się Grecja, jest dobry moment, by zmienić kierunek marszu. Niezależnie od ukrywania prawdy przez rządzących polskie finanse publiczne znalazły się w fatalnym stanie - pisze dla money.pl prof. Witold Orłowski.

Jedną ze sztandarowych obietnic Koalicji Obywatelskiej było podwojenie kwoty wolnej od podatku z obecnych 30 tys. zł do 60 tys. zł. Tyle że koszt tego rozwiązania to około 40 mld zł - pisze "Dziennik Gazeta Prawna". Analitycy CenEA proponują przyszłemu rządowi, jak zaoszczędzić 8 mld zł rocznie.

Według notyfikacji fiskalnych krajów członkowskich UE, Polska znajdzie się na drugim miejscu w UE w rankingu deficytów sektora finansów publicznych. Gospodarczą i polityczną racją stanu jest, by konieczność stopniowego zmniejszania deficytu dotyczyła dopiero 2025 r. - pisze Kamil Sobolewski, główny ekonomista Pracodawców RP, w opinii dla Money.pl.

Przyszła koalicja zapowiada analizę wydatków, audyty i rozliczenia. Ekonomista Jan Oleszczuk-Zygmuntowski przestrzega: cięcia w zdrowiu byłyby szaleństwem. Podpowiada, jak zabrać się za problem z mieszkaniami. "Najpopularniejszym aktywem inwestycyjnym jest kawalerka. Trzeba z tym skończyć" – pisze dla money.pl.

Opozycja, która najprawdopodobniej stworzy nowy rząd, alarmuje ws. złej sytuacji finansowej kraju. Prezes PiS Jarosław Kaczyński w rozmowie z PAP przekonuje natomiast, że "dzięki przemyślanej polityce finansowej budżet państwa jest w bardzo dobrej kondycji"

Nie 92 mld zł, a 192 mld zł - taka jest prawdziwa skala dziury w finansach publicznych w tym roku. Rząd musiał w październiku wysłać do Komisji Europejskiej tzw. notyfikację fiskalną, w której odkrył karty dot. stanu kasy państwa. Polska zaraz po Słowacji ma mieć najwyższy deficyt w całej Unii Europejskiej.

Fundusz Przeciwdziałania COVID-19 najwięcej pieniędzy wydał na rekompensaty wynikające z wysokiej inflacji w 2023 r. - pisze "Rzeczpospolita".

Gdyby nie fundusze pozabudżetowe, to deficyt po wrześniu wynosiłby ponad 77 mld zł, a nie 34,7 mld zł, jak raportuje rząd - pisze "Rzeczpospolita". Ekonomiści wskazują, że część wydatków państwa wyprowadzono do specjalnych funduszy.

- Należy zrobić przegląd zaplanowanych przez PiS wydatków, obecnego PiS-owskiego Bizancjum, i sprawdzić, czy wszystkie wydatki są potrzebne, opłacalne etc. To zadanie dla nowego rządu - powiedział w wywiadzie dla "Pulsu Biznesu" Ryszard Petru, poseł Polski 2050 Szymona Hołowni.

- Politycy nie lubią mówić o oszczędnościach i cięciach, ale także boją się kryzysów, które mogą nam grozić - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Witold Orłowski z Akademii Finansów i Biznesu Vistula. - Jestem ekonomistą, ale rozumiem wymogi polityki. Ten przyszły rok, jeśli chodzi o dbanie o deficyt i pilnowanie finansów publicznych, jest już stracony, ale zaraz po nim trzeba zawracać ze ścieżki prowadzącej do kryzysu. Taka jest porada ekonomisty. Ja nie mówię, by natychmiast obcinać wydatki, bo rozumiem, że politycy muszą się wywiązać z pewnych zobowiązań. Jeśli jednak politycy się nie opamiętają, będziemy mieć potężny kryzys. Do bankructwa kraju nie dojdzie, ale grozi nam trwała inflacja w modelu tureckim. To szaleństwo trzeba powstrzymać. Żadna z partii przed wyborami nie odważyła się powiedzieć o oszczędnościach. Ale to nie jest wina wyłącznie polityków, także 38-milionowego społeczeństwa, które woli obietnice. Mamy olbrzymi problem z edukacją ekonomiczną. Ludzie nie widzą związku pomiędzy rozrzutnością państwa a rosnącą inflacją, a on jest oczywisty. Bez poprawy edukacji ekonomicznej w końcu dojdziemy do kryzysu. Politycy trochę nie mają wyjścia, gdy wyborcy oczekują od nich nieracjonalnych decyzji - uważa prof. Orłowski.

- Emerytury są w Polsce niskie, zatem logiczna odpowiedź na pytanie, czy likwidować 13. i 14. emeryturę, powinna brzmieć: nie. Problem jest jednak w tym, skąd wziąć pieniądze na te świadczenia - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Witold Orłowski z Akademii Finansów i Biznesu Vistula. - Polityka PiS-u była skandaliczna w tym względzie. Rozdali pieniądze emerytom bez wskazania źródeł finansowania. Teraz trzeba będzie je pokazać. Nowy rząd będzie musiał się dokładnie przyjrzeć wszystkim wydatkom. Inflacja paradoksalnie trochę tu rządzącym pomoże. Nie trzeba będzie niektórych wydatków obcinać, wystarczy je podnosić wolniej od inflacji i ich realna wartość będzie spadała. Jest sporo zupełnie niepotrzebnych wydatków państwowych. Wiele pieniędzy zostało wydanych bez sensu, np. na przekop Mierzei Wiślanej. Ale to już się stało, przepadło. Takie marnotrawstwo trzeba zlikwidować - dodaje prof. Orłowski.

Czy stać nas na spełnienie obietnic partii opozycyjnych, które prawdopodobnie utworzą rząd? - Na tak postawione pytanie odpowiem: pewnie, że nas stać - powiedział w programie "Newsroom" WP prof. Witold Orłowski z Akademii Finansów i Biznesu Vistula. - Proszę sobie przypomnieć, co się wydarzyło w pandemii. Rząd z dnia na dzień uznał, że potrzebuje ponad 200 mld zł i pieniądze się znalazły. Tak samo było w przypadku wojny w Ukrainie. Zaciągnięcie długu to nic trudnego. Problem jest gdzie indziej. Politycy w Polsce uznali, że nie ma innego sposobu na wygranie wyborów, jak zarzucenie wyborców obietnicami, przekupienie ich. Wszystkie partie poszły tym tropem, może poza Konfederacją. Wyborcy nie chcą słyszeć o oszczędnościach i cięciach, czekają na to, co poszczególne partie zaoferują, co dadzą. Opozycja to wie, dlatego musiała złożyć obietnicę, że niczego co zostało dane, nie zabierze. Skąd wziąć pieniądze? Najprostsza sprawa to uruchomienie drukarek do pieniędzy. PiS miał komfortową sytuację, bo NBP robił to, co partia rządząca sobie życzyła. Nowy rząd zapewne pożyczy pieniądze na obietnice, zrobi to bez problemu, bo zadłużenie mamy stosunkowo niskie. To oczywiście nie jest dobra wiadomość, bo nie wolno się nadmiernie zadłużać. Ale skoro polityka polska została doprowadzona do takiego upadku, że politycy wiedzą, iż nie wolno mówić o oszczędzaniu, teraz nie ma wyjścia i trzeba obietnice zrealizować za cenę wzrostu długu. A potem trzeba zabrać się za stabilizowanie budżetu i finansów publicznych, które przez ostatnie dwa lata zostały całkowicie zdewastowane na skutek decyzji PiS. Mamy rosnące koszty obsługi długu, o którym nie wiemy, jaki on faktycznie jest. Przyszły rok jest stracony, deficyt urośnie. Naprawa finansów publicznych to bardzo ważne zadanie dla nowego rządu. Najważniejsze jest to, by nie poruszać się po równi pochyłej. Trzeba zawrócić ze ścieżki, która prowadzi nas do kryzysu - stwierdził ekonomista.

Warunki opodatkowania działalności gospodarczej przestały być stabilne i przewidywalne. Właściwie ukształtowało się przekonanie, że nie obowiązują jakiekolwiek zasady i rząd może opodatkować co zechce pod jakimkolwiek pretekstem - pisze w obszernej analizie dla Money.pl Cezary Stypułkowski, prezes mBanku.

Rekordowy deficyt budżetu i rekordowe potrzeby pożyczkowe w obecnym projekcie budżetu mogą być ogromnym problemem dla przyszłego ministra finansów - pisze Ludwik Kotecki, członek Rady Polityki Pieniężnej, w ekskluzywnym artykule dla money.pl.

Szymon Hołownia tuż po ogłoszeniu wyników exit poll powiedział, że kończą się w Polsce kłótnie i rozdawnictwo. Jak pan rozumie te słowa? - W moim przekonaniu to zapowiedź racjonalizacji wydatków na politykę społeczną – powiedział w "Poranku Wyborczym" Julian Marian Auleytner z Uczelni Korczaka, twórca programu 500 plus. - Ewidentnie obietnice dotyczące dodatkowych emerytur: trzynastek, czternastek, przyciągnęły starszych wyborców do PiS. One nie miały racji ekonomicznych, wyczerpywały fundusz rezerwy demograficznej praktycznie do zera. Uważam, że jeśli opozycja przejmie władze, nastąpią w tej sferze pewne ograniczenie. Natomiast waloryzacja nadal będzie potrzebna, bo wysoka inflacja się utrzymuje. Zniknie też tarcza antyinflacyjna i to będzie duży problem dla budżetów domowych, związany ze wzrostem kosztów utrzymania. PiS jest taką partią, która nigdy wydatkami się nie przejmowała. Rozdymał te wydatki, tworząc niekontrolowane fundusze. Będziemy mieli do czynienia z racjonalizacją polityki finansowej i społecznej. Nie wszystkie obietnice wyborcze trzeba też spełniać od razu, będą na to cztery lata. Trzy partie, które prawdopodobnie utworzą rząd, będą musiały się w tej sprawie dogadać - uważa gość Wirtualnej Polski.

Ministerstwo finansów nie chce podać danych na temat wykonania budżetu i już zaczęło finansować deficyt na 2024 r. To oznacza, że możemy mieć rekordowy deficyt i rosnącą lukę VAT-owską.

– Premier Morawiecki gdzie nie pojedzie, mówi, że dzięki przegonieniu mafii VAT-owskich stać nas na wszystko. To kłamstwo. Luka VAT od 2021 r. wzrosła 4,5-krotnie do ok. 32 mld zł – mówi w rozmowie z money.pl Sławomir Dudek, szef Instytutu Finansów Publicznych. – Rząd chce to skrzętnie ukryć – dodaje.

Bilion złotych - to łączny koszt wszystkich obietnic, które pojawiły się w kampanii wyborczej. Tak wynika z wyliczeń money.pl i Forum Obywatelskiego Rozwoju. - To gigantyczna kwota, która pokazuje, że politycy mieli wyjątkowy rozmach. Obiecali nam wszystko, wręcz złote góry - powiedział w programie "Newsroom" Łukasz Kijek, szef redakcji money.pl. - Jako redakcja uznaliśmy, że trzeba to policzyć, bo taka jest nasza rola. Musimy patrzeć politykom na ręce. Tym bardziej, że politycy prawie nigdy nie mówią o tym, skąd na spełnienie obietnic wziąć pieniądze. Dlatego zachęcam do odwiedzenia strony wybory2023.money.pl, by dowiedzieć się, jaka jest prawda. Każda z tych partii zaproponowała ogromny wzrost wydatków publicznych w najbliższym czasie. Mówimy tak naprawdę o ogromnej dziurze w finansach publicznych - dodał Łukasz Kijek. - Najdroższy jest program Bezpartyjnych Samorządowców - powiedział Marcin Zieliński, główny ekonomista Forum Obywatelskiego Rozwoju. - Ale chciałbym jeszcze powiedzieć, jak nasz ranking powstał. Rząd PiS przedstawił projekt budżetu na przyszły rok, który zakłada deficyt na poziomie 170 mld zł i na tej podstawie dodawaliśmy to, czego w tym budżecie nie ma. Okazuje się, że nawet najtańsze programy zakładają, że w przyszłym roku będziemy mieć deficyt na poziomie 8 proc. PKB. To jest 300 mld zł. Tę kwotę nabiła obietnica zniesienia podatku dochodowego od osób fizycznych, która kosztuje 170 mld zł. Gdzie są te wydatki, które będziemy ciąć po drugiej stronie, by ten deficyt się nie powiększył? Obietnice są do spełnienia, ale trzeba powiedzieć szczerze: potrzebne jest podniesienie podatków. I to jest uczciwe postawienie sprawy. Nie ma poważnego traktowania wyborcy. Przy takich obietnicach, trzeba by podnieść VAT do 30 proc. Jestem ciekawy, kto by za tym zagłosował? - zastanawia się ekspert.