kryzys energetyczny (strona 10 z 19)

Zniesienie obliga giełdowego może obniżyć hurtowe ceny energii, ale i zwiększyć ryzyko kosztów zakupu – zauważył w komentarzu dla PAP Biznes prezes Tauronu Paweł Szczeszek. Zniesienie obliga to nowy pomysł rządu, by zmniejszyć ceny energii. Zdaniem Szczeszka, ceny mogą spaść, chociaż ciężko szacować, o ile dokładnie.

Rząd obiecuje 600 tys. ton węgla rolnikom produkującym w szklarniach i tunelach foliowych. O inicjatywie poinformowali minister rolnictwa i rozwoju wsi Henryk Kowalczyk oraz szef resortu aktywów państwowych Jacek Sasin. Nie wiadomo, skąd surowiec ma zostać pozyskany. Rządzący mówią jedynie o "pojawieniu się takiej możliwości".

- Ewidentnie widać, że sytuacja wymknęła się rządowi spod kontroli w kwestii kryzysu energetycznego. Słowo "chaos" jest dziś w pełni uzasadnione - powiedziała w programie "Newsroom" WP Justyna Piszczatowska, redaktor naczelna Green-News.pl. – Widać to chociażby na przykładzie ustawy, która miała kasować nadzwyczajne zyski firm energetycznych. O tym projekcie ustawy usłyszeliśmy w poniedziałek, we wtorek już okazało się, że rząd ma zamiar iść jednak w innym kierunku: kasowania obliga giełdowego. Chodzi o zniesienie obowiązku handlowania energią elektryczną na towarowej giełdzie energii. Ta pierwsza propozycja wydaje się już dziś nieaktualna, a mamy dopiero czwartek. W ciągu jednego tygodnia roboczego mamy pełną woltę, jeśli chodzi o rozwiązania regulacyjne, a to tylko jeden z wielu przykładów, jakie obecnie obserwujemy. Mamy chaos. Z czego on wynika? Pokutuje podejście dobrze znane w polskiej polityce od lat. Próba przeczekania i nadziei na to, że to jakoś samo minie i że nie będzie trzeba się z tymi problemami zmierzyć. A przypominam, że przed kryzysem energetycznym eksperci ostrzegali już wiosną. Widać było, jak kraje zachodnie wprowadzają polityki regulacyjne i zachęcają do oszczędzania. U nas były deklaracje, że będzie dobrze. Nikt nie mówił o oszczędzaniu, "bo nikt nas do niego nie zmusi". To słowa członka rządu. Niestety jest dobrze, dopóki nie jest już bardzo źle. Te działania, które są teraz, są mocno spóźnione. Jest łatanie dziur, nie ma kompleksowego pomysłu.

- W dłuższej perspektywie, obserwując kolejne wycieki gazu z Nord Stream, można powiedzieć, że kończy się pewna era w historii europejskiej energetyki - powiedziała w programie "Newsroom" WP Justyna Piszczatowska, redaktor naczelna Green-News.pl. – Idea, którą lansowały głównie Niemcy, budowania systemu energetycznego opartego na odnawialnych źródłach energii bilansowanych gazem, jest skompromitowana. Ona nie daje stabilności i tworzy duże ryzyka geopolityczne. Europa ciągle gazu potrzebuje i trwa poszukiwanie alternatyw. Trwa także dyskusja, jak chronić gaz, który pływnie do UE ze Szwecji. Gdyby tam jeszcze, nie daj boże, coś się wydarzyło, to mamy całkowity chaos na rynkach. Komunikat Gazpromu, który straszy wstrzymaniem dostaw gaz przez Ukrainę, także niepokoi. Okazało się, że dotychczasowe działania militarne na Ukrainie, nie przyniosły Rosji wystarczających efektów. Dlatego jesteśmy świadkami eskalacji. Wraz z trwaniem zimy będzie to wyglądało coraz gorzej, dlatego zachęcam do oszczędzania surowców.

Szwedzkie służby poinformowały o wykryciu czwartego wycieku z gazociągu Nord Stream. Zlokalizowany jest on między znanymi już miejscami awarii na Nord Stream 1, jednak uszkodzenie dotyczy nitki Nord Stream 2. Sejsmolog Björn Lund nie wyklucza, że w okolicy mogła mieć miejsce kolejna detonacja. Jakie będą skutki wycieków z gazociągów? – Metan jest gazem, który ma negatywny wpływ na atmosferę - powiedziała w programie "Newsroom" WP Justyna Piszczatowska, redaktor naczelna Green-News.pl. – Jest gazem cieplarnianym, aż 80 razy bardziej niż dwutlenek węgla. Nie wiemy jeszcze, jakie są uszkodzenia po tych awariach. Z tego co słyszymy, one stale się powiększają. Nie znając ilości gazu, który wycieka, trudno oszacować efekt klimatyczny w ujęciu liczbowym. Ale zdecydowanie jest źle. Natomiast zaznaczę, że wycieki LNG są powszechne na etapie eksploatacji i dostaw. Z jednej strony mamy do czynienia ze spektakularnym zdarzeniem, z drugiej – do wycieków gazu dochodzi nagminnie. Obecnie nic nie da się zrobić, można tylko czekać na to, aż sytuacja się uspokoi. Ewidentnie dochodzi tam do aktów militarnych. Próby łatania wycieków mogłyby być niebezpieczne. Już w przypadku tych pierwszych uszkodzeń mówiło się o tym, że to początek końca tej inwestycji. Eksperci wskazują na celowe działanie, które ma zmusić Europę, by czerpała gaz z Nord Stream 2. To jest coś czego cała Europa i nawet już Niemcy nie chcą robić. Kolejna próba szantażu. Wygląda na to, że Rosja jest w stanie w tym celu poświęcić budowane przez lata gazociągi. To absurd.

Marek Suski uważa, że handel na giełdzie energii poskutkował wyprowadzeniem z Polski dziesiątek miliardów złotych. W ten sposób poseł PiS uzasadnia zmianę prawa, którą chce przeprowadzić obóz rządzący. Chodzi o zniesienie tzw. obliga giełdowego na energię elektryczną. Politycy przekonują, że pozwoli to znacznie ograniczyć ceny prądu.

W środę (28 września) rozpoczęło się dwudniowe posiedzenie Sejmu, na którym zajmowali się projektami ustaw, które mają obniżyć cen energii elektrycznej. Między innymi pomysłem zamrożenia stawek za prąd do zużycia 2 MWh rocznie dla gospodarstwa domowego. Wrócił on jednak do sejmowej komisji z poprawkami. Posłowie, głównie opozycji, przedstawili swoje pomysły na udoskonalanie projektu.

Wyciek metanu z uszkodzonych gazociągów Nord Stream 1 i 2 z pewnością wywoła "silny i natychmiastowy efekt ocieplenia i osłabi jakość powietrza", stwierdził Piers Forster, dyrektor Międzynarodowego Centrum Klimatu Priestley na Uniwersytecie w Leeds, cytowany przez AFP. - To przestępstwo przeciwko środowisku, jeśli było celowe – powiedział Jeffrey Kargel, naukowiec z Planetary Research Institute w Arizonie. W czwartek szwedzkie służby poinformowały o wykryciu czwartego wycieku z gazociągu Nord Stream.

Rząd "szykuje instrument i narzędzie, które pomoże przedsiębiorcom, ale w określonym momencie i w określonym czasie" - przekonuje minister rozwoju Waldemar Buda. Na razie natomiast trwa wyczekiwanie na decyzję i wytyczne z KE. Projekt ustawy, która umożliwi wsparcie, był w środę przedmiotem sejmowej debaty. Niemal cała opozycja gremialnie skrytykowała zaproponowane rozwiązania.

Ceny prądu dla gospodarstw domowych mają zostać zamrożone do limitu rocznego zużycia na poziomie dwóch megawatogodzin, a dla części odbiorców - 2,6 i trzech megawatogodzin. Uprawnieni będą mogli złożyć odpowiednie oświadczenia drogą elektroniczną - zakłada jedna z poprawek, przyjętych do projektu podczas środowych prac w sejmowej komisji.

- Jeszcze w tym roku Polska może podpisać kolejne kontrakty na dostawy gazu - poinformował w środę wicepremier, minister aktywów państwowych Jacek Sasin. - Jeżeli chodzi o ilość gazu, jesteśmy na pewno zabezpieczeni - dodał polityk.

- Wezwania do demontażu gazociągów Nord Stream po ujawnionych wyciekach zostały bardzo szybko podchwycone przez rosyjską propagandę. Słyszymy, że uszkodzenie infrastruktury to dywersja, która leży w interesie Zachodu - powiedział w programie "Newsroom" WP dr Szymon Kardaś, analityk Ośrodka Studiów Wschodnich. – Trudno jednak sobie wyobrazić, by od nawoływań do zablokowania tej inwestycji zachodnie kraje przeszły do dywersji. Jeśli jednak okaże się, że te dwa gazociągi na długo zostaną zatrzymane, to jest to oczywiście dobra wiadomość dla jej przeciwników. W horyzoncie długoterminowym oznacza to wytrącenie z rąk Rosji narzędzia do szantażu energetycznego Europy. Dobrze wiemy, że te gazociągi zostały zbudowane m.in. po to, by Rosja mogła zwiększyć swój cel polityczny, taki był plan.

Rząd przyjął w trybie obiegowym projekt ustawy znoszący tzw. obligo giełdowe, czyli obowiązek sprzedaży energii elektrycznej poprzez giełdę energii - podała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Uznano, że to czynnik ograniczający "efektywne funkcjonowanie przedsiębiorstw lub grup przedsiębiorstw energetycznych". Ale to nie koniec zmian. Projekt zaostrza również kary za manipulacje na rynku.

- Hipoteza o ataku Rosjan na własną infrastrukturę Nord Stream może wskazywać na plan eskalacji konfliktu energetycznego - powiedział w programie "Newsroom" WP dr Szymon Kardaś, analityk Ośrodka Studiów Wschodnich. – Komunikat Gazpromu, który pojawił się w dniu otwarcia Baltic Pipe, uwiarygadnia tę tezę. Wczoraj spółka rosyjska zapowiedziała, że jest gotowa objąć sankcjami ukraińską spółkę, z uwagi na wszczęte postepowanie arbitrażowe. Gazprom tym samym grozi wstrzymaniem tranzytu gazu przez Ukrainę, a to zagrożenie dla Europy. To oznacza pogłębienie kryzysu energetycznego w UE, a to był przecież jeden z ważniejszych celów, które realizowali Rosjanie.

Polska oraz 14 innych państw Unii Europejskiej wysłały we wtorek wspólny list do Komisji Europejskiej, w którym domagają się wprowadzenia limitu cenowego na hurtowe transakcje dotyczące gazu w UE. "To jedyny środek, który pomoże każdemu państwu członkowskiemu złagodzić presję inflacyjną" - podkreślają.

- Wszystko wskazuje na to, że wycieki z gazociągów Nord Stream to efekt celowego działania. Już wczoraj Szwedzi wydali komunikat o zarejestrowaniu eksplozji w okolicach awarii, kolejne sygnały ze stolic krajów bałtyckich zdają się tę hipotezę potwierdzić - powiedział w programie "Newsroom" WP dr Szymon Kardaś, analityk Ośrodka Studiów Wschodnich. – W obecnych warunkach trudno przypisać tego typu działania krajom zachodnim. To się ewidentnie wpisuje w scenariusz działania Kremla. Naprawa tego typu infrastruktury może potrwać nie tyle miesiące, co lata. Spółka poinformowała, że uszkodzenia mają charakter bezprecedensowy. To co będzie utrudniać naprawę, to sankcje. Podmioty zagraniczne będą miały utrudnione działania, dlatego wiele wskazuje na to, że przerwa w eksploatacji jest trwalsza. Ale muszę zwrócić uwagę na fakt, że gazociąg Nord Stream 2, którego nitka została uszkodzona, to był gazociąg, który nie znajdował się w przemysłowej eksploatacji, bo Rosjanie go zdążyli wybudować i wypełnić gazem, ale wojna zahamowała jego faktyczny start. Gazociąg NS 1 co prawda do początku czerwca działał, ale potem Rosjanie całkowicie wyłączyli go z działania. Od końca sierpnia ten gazociąg nie przesyła gazu do Rosji.

Na początku tygodnia doszło do wycieku gazu z gazociągów Nord Stream 1 i 2. Pada coraz więcej sugestii, że nie była to przypadkowa awaria. Zwłaszcza po tym, jak Narodowa Sieć Sejsmologiczna w Szwecji podała, że doszło do podwodnych wybuchów. - Nie można wykluczyć, że wycieki to część rosyjskiej wojny hybrydowej - powiedział polski minister spraw zagranicznych Zbigniew Rau.

Eduard Heger, premier Słowacji, powiedział dziennikowi "Financial Times", że gwałtownie rosnące koszty energii elektrycznej "mogą zabić" gospodarkę jego kraju, jeśli nie otrzyma on od Unii Europejskiej 5 mld euro. Chodzi o niewykorzystane fundusze na rozwój regionalny, by móc obniżyć rachunki za energię dla przedsiębiorstw.

Do końca 2022 roku Niemcy chciały wygasić ostatnie trzy działające w tym kraju elektrownie jądrowe, ale z powodu kryzysu energetycznego ten plan może wymagać modyfikacji. Według ustaleń agencji dpa rząd chce teraz opóźnić wyłączenie dwóch elektrowni i traktować je jako "rezerwę" w pierwszym kwartale 2023 roku.

Zarząd PKN Orlen zgodził się na zawarcie porozumienia ze Skarbem Państwa w związku z planowanym połączeniem z PGNiG - przekazał płocki koncern w komunikacie. Tym samym fuzja państwowych gigantów energetycznych jest coraz bliżej realizacji. Przypomnijmy, że koncern naftowy i SP podpisały list intencyjny w sprawie przejęcia spółki Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo w lipcu 2020 r.

Katowicka spółka Bumech zawarła z południowoafrykańską spółką umowę określającą warunki, na jakich będzie kupować z Republiki Południowej Afryki węgiel kamienny o określonych parametrach jakościowych - przekazała polska firma. Co ważne, w czasie jej obowiązywania będzie jedynym klientem eksportera z RPA. Jest to szczególnie istotne w związku z ostrą konkurencją o surowce w dobie kryzysu energetycznego.

- Oceniając pomysł rządu dotyczący podatku od zysków nadzwyczajnych, muszę powiedzieć, że spółki energetyczne nieźle zaszalały w kwestii wysokości marż - powiedział w programie "Newsroom" WP Janusz Steinhoff, były minister gospodarki. - Jeśli oceniamy dobrze firmę, patrząc na jej wyniki, to musimy także patrzeć na jej konkurencję. Orlen jest takim przykładem. Fuzja z Lotosem to próba zdominowania rynku. Przypomnę, że te dwie firmy miały 90 proc. hurtowego rynku benzyn w Polsce i 80 proc. hurtowego rynku oleju napędowego. Ceny, które dyktowały, nijak się mają do tego, co jest na rynku konkurencyjnym. Powinnością państwa jest dbanie o konkurencję na rynku paliw, energii. Być może nadmierne zyski, które wynikają z zawirowań na rynku, powinny być przeznaczone na kompensowanie strat ponoszonych przez przedsiębiorców? Słyszałem historię przedsiębiorcy, który płacił za energię elektryczną ponad 50 tys. zł w skali roku, podczas gdy w tym przyszła mu oferta na 350 tys. zł. To jest siedmiokrotny wzrost. Pytam się, czy koszty wytworzenia tej energii w Polsce wzrosły aż siedem razy? Czy koszty paliw wzrosły siedmiokrotnie? Ja się od jakiegoś już czasu krytycznie odnoszę do rynku paliw, gazu i energii elektrycznej. Mamy tu do czynienia z nadmiarowymi zyskami. Jeśli rząd obarczy tym podatkiem zwykłych przedsiębiorców, to będzie skandal. W dodatku chce to wprowadzić w środku roku podatkowego, a to jest niezgodne z prawem. Ta danina powinna odnosić się do firm energetycznych.

- Otwarcie Baltic Pipe to wielki dzień, gratuluję rządowi - powiedział w programie "Newsroom” WP Janusz Steinhoff, były minister gospodarki. – Projekt ruszył w czasach rządu Jerzego Buzka, podpisaliśmy umowy z Danią i Norwegią. Od tamtego czasu minęło 20 lat. Polska straciła kilkanaście miliardów dolarów w wyniku braku alternatywy dla rosyjskiego surowca. Rząd Leszka Millera projektu nie kontynuował. Dziś w końcu Baltic Pipe otwieramy, gratuluję ministrowi Piotrowi Naimskiemu, który został zdymisjonowany. To samo stało się z Piotrem Woźniakiem, prezesem PGNiG, który odegrał ogromną rolę w procesie dywersyfikacji dostaw gazu. Mam nadzieję, że rurociąg Baltic Pipe będzie wypełniony gazem, że będziemy w dalszym ciągu rozbudowywać terminal w Świnoujściu. Mamy w planie budowę pływającego terminala w Gdańsku, korzystamy z terminala litewskiego. Polska wykonała wszelkie operacje konieczne, by uniezależnić się od gazu z Rosji. Zaznaczę jednak, bo tu się różnię w ocenach z polskim rządem, który jest nadmiernie optymistyczny, że będziemy wszyscy w Europie odczuwać brak gazu z Rosji. Ale to była dobra decyzja. Europa dobrze zrobiła, decydując się na embargo. Świat musi postępować jednoznacznie wobec kraju agresora, który nie jest demokratyczny i narusza wszelkie zasady współpracy międzynarodowej i kraju, który jeśli się nie zmieni, już nigdy nie powinien być traktowany jako wiarygodny dostawca nośników energii. To było narzędzie do prowadzenia imperialnej polityki Rosji. Polska od dawna to rozumiała.

- Awaria Nord Stream II, o której poinformowała Dania, to usterka techniczna. Jest niebezpieczna, bo to zagrożenie dla ekosystemu - powiedział w programie "Newsroom" WP Janusz Steinhoff, były minister gospodarki. – Trzeba przeprowadzić akcję naprawczą. To jest dość skomplikowana materia. Duńczycy ogłosili alert dla przepływających statków, należy tę sprawę traktować bardzo poważnie. Tym bardziej, że gdzieś w pobliżu miejsca awarii krzyżuje się z NS2 rurociąg Baltic Pipe. Zobaczymy, jakie będą dalsze informację. Myślę, że dopóki w Federacji Rosyjskiej nie nastąpią znaczące zmiany, projekt NS2 nie będzie funkcjonować. To jest jeden z największych błędów europejskiej polityki energetycznej, konkretnie: błąd Niemiec, które uzależniły się od gazu z Rosji w nadmiernym stopniu zamiast dywersyfikować dostawy tego surowca. Chcieli być hubem rosyjskiego gazu, teraz brutalnie przekonują się o konsekwencjach tych decyzji.

Sondaż dla "DGP" i RMF FM: prawie 64 proc. badanych uważa, że państwo nie radzi sobie z kryzysem energetycznym. Problem, z którym od wielu miesięcy rząd nie potrafi sobie poradzić, jest brak węgla. Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych miała sprowadzić 600 tys. ton węgla dla gospodarstw domowych. Do dziś nie przypłynął ani jeden statek z węglem.