kryzys energetyczny (strona 8 z 21)

Zachód nie ma wątpliwości, że Rosja sztucznie potęguje kryzys energetyczny, by skłonić "nieprzyjazne" kraje do wycofania swojego poparcia dla Ukrainy, która broni się przed armią Władimira Putina. W szczególnie trudnej sytuacji znalazła się Mołdawia. Ekspert Ośrodka Studiów Wschodnich prognozuje, że problemy Kiszyniowa w najbliższym czasie się pogłębią.

Zawirowania na rynku cen gazu sprawiły, że Grupa Azoty musiała znacznie ograniczyć produkcję nawozów. I choć dziś firma ją wznawia, to wahania cen nadal są największym ryzykiem oraz wyzwaniem, przed jakim stają dziś nie tylko Azoty, ale cała branża.

- Przed Ukraińcami bardzo trudna zima. Przyznają to już oficjalnie władze i kierownictwo spółek energetycznych. Nie chcą siać paniki, ale trzeba zdać sobie sprawę ze skali zagrożenia w obliczu niszczenia przez Rosję krytycznej infrastruktury energetycznej - powiedział w programie "Newsroom" WP dr Szymon Kardaś, analityk Ośrodka Studiów Wschodnich. – Już dochodzi do czasowych, awaryjnych wyłączeń prądu np. w Kijowie. Warto zwrócić uwagę także na wstrzymanie eksportu energii elektryczną przez Ukrainę. Były takie plany, ale w tych warunkach to przestaje być aktualne. Teraz Ukraina musi się martwić sama o siebie. To dodatkowe wyzwanie dla tych krajów, które być może na Ukrainę liczyły. To jest też trudne z punktu widzenia finansów. Ukraina na energetyce nie zarobi, a obecnie każde środki finansowe są tam na wagę złota.

Ceny gazu na holenderskim rynku kontraktów terminowych (TTF) osiągnęły wartość ujemną. Według analityków dzieje się tak przez splot kilku czynników. Ale już za miesiąc lub dwa możemy mierzyć się z niedoborami tego surowca.

Tempo wzrostu ceny energii elektrycznej dla przemysłu w Rosji przyśpiesza. Zwłaszcza w europejskiej części Federacji Rosyjskiej oraz na Uralu, gdzie koncentruje się główny potencjał gospodarczy i przemysłowy kraju, kryzys energetyczny zaczyna odciskać piętno. Prognozy na przyszły rok niepokoją branżę.

Zamrożenie cen energii elektrycznej dla konsumentów osłabi bodźce do jej oszczędzania, a na dłuższą metę będzie utrwalało inflację - twierdzi połowa ekonomistów, którzy wzięli udział w najnowszej rundzie panelu eksperckiego "Rzeczpospolitej". Eksperci wskazują, że wsparcie dla gospodarstw domowych w kryzysie energetycznym skończy się podniesieniem cen towarów i usług.

- Limity cen gazu to główna oś sporu w obszarze krajów UE. Myślę, że wprowadzenie tego typu limitu jest w tej chwili niemożliwe z uwagi na sprzeciw w sumie dziewięciu państw, w tym m.in. Niemiec czy Holandii - powiedział w programie "Newsroom” WP Dominik Brodacki z Polityka Insight. – Druga oś sporu to wpływ cen gazu na ceny energii. I tutaj pole do kompromisu jest większe. Te kraje, które się sprzeciwiają limitom, mówią, że wielu importerów, którzy sprowadzają gaz skroplony do Europy, nie będą zainteresowani prowadzeniem interesów z Europą, bo nie zarobią. Stąd UE ma opracować benchmark, czyli punkt odniesienia do wyznaczania cen gazu. Ma to się stać do wiosny przyszłego roku. Ten benchmark ma być konkurencyjny w stosunku do obecnych wyznaczników, np. holenderskiej giełdy, gdzie są te rekordowe ceny gazu. Pytanie jest: jaką postać będą miały te pułapy cenowe? Szans na kompromis w najbliższym czasie nie ma. Najbliższa szansa jest w listopadzie, a do tego czasu wiele się może wydarzyć.

- Naszemu rządowi wydaje się, że w kwestii wyboru oferenta ws. budowy elektrowni atomowej, znajduje się w superkomfortowej sytuacji. Ma na stole oferty z USA, Francji i Korei i te kraje biją się o to, by wygrać ten wyścig - powiedział w programie "Newsroom" WP Dominik Brodacki z Polityka Insight. - Trzeba jednak zdawać sobie sprawę z tego, że im dłużej Polska zwleka z decyzją, tym bardziej oferenci są zniecierpliwieni. Oferty są bardzo zbliżone, wszystko rozbija się o koszty. Propozycja Korei jest zdecydowanie najtańsza, amerykańska zaś plasuje się po środku. Najdrożsi są Francuzi. Pieniądze to jedno, a drugie to korzyści polityczne, które decyzja Polski może przynieść. Koreańczycy nie mogą nam w tym względzie wiele zaoferować, ale tu w grę wchodzi ekspansja azjatyckiego biznesu w Polsce i to też może mieć znaczenia. Francuzi mogą nam zagwarantować wsparcie na poziomie europejskim, choćby w kwestii walki o fundusze unijne. Amerykanie to bezpieczeństwo geopolityczne. Sama cena elektrowni jądrowej jest drugorzędna w stosunku do korzyści politycznych. Tu też chodzi nie tylko o budowę, ale także o wieloletnią współpracę w kwestii eskploatacji. To jest partnerstwo strategiczne na wiele lat.

- Z zamrożeniem cen energii mieliśmy już do czynienia w 2019 r. i wówczas w krótkim czasie to faktycznie sprawiło, że odbiorcy nie zapłacili więcej. Koniec końców jednak to zdemolowało rynek energii, podniosło ceny hurtowe, a w konsekwencji uderzyło w odbiorców indywidualnych - powiedział w programie "Newsroom" WP Dominik Brodacki z Polityka Insight. - Obawiam się, że to teraz może się powtórzyć. Skutki rynkowe zamrożenia cen w długiej perspektywie będą naprawdę opłakane. Czekają nas gigantyczne problemy finansowe sprzedawców. Wielu z nich, także państwowe spółki, alarmują, że rekompensaty, które przewidział rząd, nie pokryją im kosztu sprzedaży prądu po zaniżonych cenach, a co za tym idzie – wiele mniejszych dostawców wypadnie z rynku. Spadnie konkurencyjność i presja na niższe ceny prądu. To jest kluczowe ryzyko.

Musimy być przygotowani na bardzo długą i zimną zimę, choć bezpieczeństwo dostaw nie jest jeszcze zagrożone - powiedziała komisarz UE ds. energii Kadri Simson. Jak dodała, choć bezpieczeństwo dostaw nie jest jeszcze zagrożone, musimy między krajami członkowskimi ustalić działania w przypadku sytuacji awaryjnej, w przypadku np. awaryjnych prac serwisowych na rurociągach, które dostarczają gaz.

- Nie spodziewam się ze strony rządu żadnej wiążącej decyzji ws. budowy elektrowni jądrowej w Polsce - powiedział w programie "Newsroom" WP Dominik Brodacki z Polityka Insight. – Spodziewam się jakiegoś kierunkowego wyboru oferenta. Załóżmy, że będą to Amerykanie i że pozostałym oferentom PiS podziękuje. To jest możliwe. Natomiast przez najbliższe miesiące będą trwały robocze spotkania ws. ostatecznego kontraktu w tej sprawie, to się będzie rozbijać o szczegóły, o przecinki i kropki. Pytanie, czy te negocjacje zakończą się przed wyborami. Jeśli nie, to sprawa się komplikuje. Zmiana władzy może w znacznym stopniu opóźnić proces podpisania umowy i budowy elektrowni atomowej. Wątpię, czy da się utrzymać dynamikę procesu, który zmierza do sukcesu w tej sprawie. Tajemnicą poliszynela jest to, że już strona Amerykańska mocno wywiera presję na Polskę, by się w końcu zdecydowała i wybrała wykonawcę. Czas był do 12 października, a mimo to rząd nie podjął decyzji. USA już przypomniały, że swoją pracę wykonały i że wypadałoby sprawę posunąć do przodu. Ja nie spodziewam się, że Polska w tej chwili podejmie ostateczną decyzję, m.in. z uwagi na czynnik wyborczy.

- Zaangażowanie samorządów w dystrybucję węgla z całą pewnością ułatwi, czy zwiększy dostępność surowca, ale to nie rozwiąże kluczowego problemu. W wielu przypadkach jest tak, że do niektórych miejsc w Polsce węgiel nie dojechał a ten, który dojechał, nie pali się - powiedział w programie "Newsroom" WP Dominik Brodacki z Polityka Insight. - On się nadaje do spalenia w wielkich elektrowniach, w kotłach energetycznych, a nie w domowych piecach. Przedsiębiorca z Wielkopolski, o którym pisały media, kupił węgiel z Australii i on jest bezużyteczny, bo się nie pali. Filmiki są w sieci. Pamiętajmy także, że samorządy kupią węgiel za 1,5 tys. zł, a za pozostałe 500 zł będą musiały sfinansować koszty składowania i dystrybucji oraz całą linię sprzedażową. I nie wiem, czy te 500 zł pokryje wszystkie koszty, które muszą ponieść samorządy. To jest desperacja rządu. PiS wie, że rządowe sposoby dystrybucji zawiodły: kolej nie daje rady rozwieźć węgla, firmom prywatnym biznes się nie opłaca, więc zwrócili się do samorządów. Ciężko prognozować, kto na tym zyska, a kto straci.

Wielkimi krokami zbliża się 1 listopada, co oznacza, że Polacy zaopatrują się już w znicze na groby bliskich. W tym roku nie są to tanie zakupy. Z analizy ofert blisko 19 tys. sklepów, przeprowadzonej przez UCE Research i Hiper-Com Poland, wynika, że produkty te podrożały średnio o 19,1 proc. rok do roku. Są jednak miejsca, w których ceny wzrosły jeszcze mocniej.

Podczas szczytu Unii Europejskiej w Brukseli przywódcy 27 państw członkowskich zgodzili się w nocy z czwartku na piątek (20 na 21 października), że będą pracować razem nad środkami mającymi na celu powstrzymanie wzrostu cen energii – przekazał na konferencji prasowej przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel.

– Zwiększenie wydobycia w polskich kopalniach jest możliwe, ale nie jest realizowane. W dalszym ciągu robimy wszystko, co służy zmniejszeniu wydobycia – mówi w rozmowie z money.pl Jerzy Markowski, były minister gospodarki i ekspert w zakresie górnictwa. Liczby mówią same za siebie: w dobie kryzysu nie tylko nie zwiększyliśmy wydobycia węgla kamiennego, ale odnotowujemy jego spadki.

Prezydent Stanów Zjednoczonych Joe Biden ogłosił w środę (19 października) skierowanie na rynek dodatkowych 15 milionów baryłek ropy naftowej z rezerwy strategicznej USA. To reakcja na zapowiedziane przez kraje OPEC+ ograniczenie wydobycia tego surowca.

"Przedsiębiorca prowadzący mały lokalny sklep spożywczy otrzymał rachunek za prąd na kwotę ponad osiem tysięcy złotych. Różnica z poprzednim miesiącem to ponad pięć tysięcy złotych. Takie rachunki zabiją małą przedsiębiorczość" - pisze w interpelacji do szefa rządu grupa posłów.

Przedsiębiorcy prowadzący składy węgla mają obowiązek zarejestrowania się w rządowej porównywarce cen opału. Na stronie ciepło.gov.pl zarejestrowało się już 1200 podmiotów. Reporter rfm24.pl sprawdził, jak działa narzędzie. Okazuje się, że wprowadza w błąd. Pokazuje, że najtańszy dostępny węgiel kosztuje 1,4 tys. zł za tonę.

Czekają nas trzy ciężkie zimy. I ta najbliższa wcale nie będzie najgorsza - mówi Frans Timmermans, wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej, w rozmowie z "Rzeczpospolitą". Jego zdaniem największym wyzwaniem będzie przyszłoroczna zima. To wtedy w UE rosyjskiego gazu ma nie być już w ogóle, albo będzie go bardzo niewiele.

Grupa Tauron w ostatnim czasie wycofuje się z umów na sprzedaż gazu dla odbiorców, którzy mają gwarancję urzędowej ceny gazu do końca 2027 r. Państwowe przedsiębiorstwo energetyczne przekonuje, że klienci tego nie odczują właśnie ze względu na rządowy program. Nie zmienia to jednak faktu, że osoby, które miały umowy ze spółką, muszą szukać nowych dostawców. I to tuż przed nadchodzącą zimą. Minister aktywów państwowych Jacek Sasin interweniuje.

Wspólne zakupy gazu, wprowadzenie mechanizmu ograniczenia cen na głównej europejskiej giełdzie gazu TTF, dalsze ograniczanie zużycia i mechanizm alokacji gazu dla państw członkowskich dotkniętych niedoborem surowca - to dodatkowe propozycje dotyczące redukcji cen energii, które we wtorek przedstawiła Komisja Europejska.

- Kryzys, z którym mamy do czynienia, zapoczątkowała pandemia, a wojna go spotęgowała. Jest kryzysem na niespotykaną dotąd skalę, a jego skutki ekonomiczne są dzisiaj trudne do przewidzenia - mówi w rozmowie z money.pl Beata Daszyńska-Muzyczka, prezes Banku Gospodarstwa Krajowego. Tłumaczy, gdzie bank widzi największe zagrożenia dla gospodarki.

Mieszkaniec Wejherowa został przyłapany na paleniu w kozie wiórowych płyt meblowych. Przyjęcia mandatu odmówił, powołując się na słowa prezesa PiS o ogrzewaniu domów "wszystkim, poza oponami czy podobnymi szkodliwymi rzeczami". Minister klimatu i środowiska Anna Moskwa wyjaśniała w Radiu Zet, jak interpretować wypowiedź Jarosława Kaczyńskiego.

Podwyżki cen i cięcia kosztów to główne sposoby, jakimi próbuje sobie radzić polski biznes z problemem gwałtownych wzrostów cen energii – wynika z badania przeprowadzonego przez Gfk Polonia na zlecenie ING Banku Śląskiego. – Firmy mają duże koszty i oczekują, że będą jeszcze większe. Przerzucają więc, co się tylko da, na konsumentów, a spirala inflacyjna się nakręca – skomentował główny ekonomista ING Rafał Benecki.

Już nie tylko poszczególne placówki, ale całe centra handlowe przechodzą na tryb mniejszego zużycia prądu. Szykują się nawet na możliwe ograniczenia w jego dostawach – pisze wtorkowa "Rzeczpospolita". Polska Rada Centrów Handlowych przygotowuje dla swoich członków poradnik energetyczny wskazujący, jak centra handlowe mogą oszczędzać energię i redukować straty ciepła.