Nie dostawał emerytury z Rosji. Wygrał w sądzie z ZUS-em

Krakowski Sąd Okręgowy uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych niesłusznie odmówił świadczeń Anatolowi Strażnikiewiczowi. 78-latek od czterech lat mieszka w Polsce, jednak od czasu rosyjskiej agresji na Ukrainę przestał otrzymywać wypracowaną za wschodnią granicą emeryturę.

Mężczyzna zwrócił się do ZUS o przyznanie świadczeń przewidzianych dla osób represjonowanych i rodzin zesłańców - podaje "GW". Zakład odmówił, argumentując, że posiada on już ustalone prawo do emerytury w Rosji oraz nie wykazał okresów składkowych i nieskładkowych w Polsce.

Sąd nie podzielił tego stanowiska. Orzekł, że ZUS ma wypłacać panu Anatolowi dodatek kombatancki oraz ryczałt energetyczny, a także wyrównać świadczenia od momentu wydania odmownej decyzji. – Dziękuję za wszelką pomoc wszystkim, którzy zainteresowali się moją sprawą – powiedział po ogłoszeniu wyroku.

Problem pana Anatola zaczął się po wybuchu wojny w Ukrainie. Choć formalnie miał przyznaną rosyjską emeryturę, przelewy przestały docierać. Jak relacjonowała jego rodzina, rosyjskie urzędy tłumaczyły sytuację sankcjami, a próby wyjaśnienia sprawy nie przyniosły efektów.

Wypracowane w Rosji świadczenie wynosiło około 12 tys. rubli miesięcznie, co obecnie odpowiada mniej więcej 625 zł. Kwota nie była wysoka, ale pozwalała na pokrycie podstawowych wydatków.

– Polscy urzędnicy z ZUS w ogóle nie wzięli pod uwagę, że choć faktycznie mam przyznaną emeryturę w Rosji, to z powodu wojny i sankcji jej nie otrzymuję – argumentował wcześniej emeryt. Jak podkreślał, po przyjeździe do Polski nie miał możliwości wykazania krajowych okresów składkowych, ponieważ wrócił do ojczyzny już jako emeryt.

Przez ostatnie lata pan Anatol utrzymywał się głównie dzięki wsparciu ludzi, których poznał po przeprowadzce do Krakowa. Pomoc zapewniał mu także Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej - podaje "Gazeta Wyborcza".

– Wystaraliśmy się o pomoc z MOPS. Pan Anatol dostaje zapomogę i obiady. Z Urzędu do Spraw Kombatantów otrzymaliśmy informację, że polski ZUS powinien mu wypłacać świadczenie, ten jednak odmówił – relacjonował Piotr Chechelski, jeden z osób pomagających seniorowi. To właśnie dzięki wsparciu sąsiadów sprawa trafiła do sądu.

Po wyroku sytuacja finansowa emeryta ma się poprawić. Łączna wartość dodatku kombatanckiego i ryczałtu energetycznego wynosi obecnie około 700 zł miesięcznie. Od marca 2026 r. dodatek kombatancki wynosi 366,68 zł, a ryczałt energetyczny 336,16 zł.

Losy pana Anatola są związane z dramatyczną historią polskich rodzin deportowanych przez Związek Radziecki. Jego przodkowie mieszkali na Podolu, gdzie prowadzili gospodarstwo rolne i kuźnię.

W latach 30. XX wieku rodzina została wysiedlona przez władze sowieckie do Kazachstanu. Jak wspomina emeryt, mieszkańców polskich wsi ładowano do wagonów po zaledwie kilku godzinach od wydania rozkazu, a opór często kończył się rozstrzelaniem na miejscu.

Po wojnie jego ojciec, przymusowo wcielony do Armii Czerwonej, wrócił z frontu ciężko ranny. Rodzina mogła opuścić miejsce zesłania dopiero w 1948 r., przenosząc się do Krasnodaru.

Sam Anatol Strażnikiewicz przez lata pracował w budownictwie. W 2013 r. otrzymał Kartę Polaka, a siedem lat później przyjechał do Polski. W 2023 r. uzyskał polskie obywatelstwo.

Dziś podkreśla, że mimo trudnych doświadczeń spotkał w Polsce wielu ludzi gotowych do pomocy. – Mnie pomagają dobrzy ludzie w Polsce, wspólnie udało się wiele wskórać. Najbardziej jednak pragnę, żeby w końcu nie było wojny – mówi.