Tyle zarabiali lekarze w Europie. Oto jak wypada Polska

Afera wokół lekarza-radnego KO, który nie mając specjalizacji, był koordynatorem oddziału ratunkowego w szpitalu i zarobił w rok 1,6 mln zł, rozgrzała całą Polskę. Jej skutkiem są przedstawione w środę przez minister zdrowia Jolantę Sobierańską-Grendę propozycje zmian w polskiej ochronie zdrowia. Szefowa resortu zapowiedziała m.in. wprowadzenie jawności umów zawieranych przez podmioty mające umowy z NFZ i wprowadzenie limitu wynagrodzenia za godzinę pracy dla medyków, który miałby wynosić 240 zł brutto za godzinę.

Dziś, ze względu na konstrukcję systemu, nie wiadomo, ile zarabiają poszczególni lekarze. To ma zmienić przyjęta już przez rząd, Sejm i Senat ustawa, która czeka teraz na decyzję prezydenta. Są jednak dostępne informacje o średnich zarobkach lekarzy. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w raporcie "Health at a Glance 2025" zebrała dane dla wszystkich krajów rozwiniętych, które pozwalają ocenić, jak zarobki lekarzy w Polsce wypadają na tle innych państw. Dane zawarte w raporcie dotyczą średnich rocznych zarobków w roku 2023, z kilkoma wyjątkami, gdy dla tego roku dane państwo danych jeszcze nie przedstawiło (albo miało już dane za 2024 rok).

Aby porównanie kwot było bardziej miarodajne, OECD podało zarobki w dolarach i według parytetu siły nabywczej. Pozwala to realnie porównać standard życia i koszty w różnych krajach. Eliminuje różnice w poziomach cen, pokazując, ile towarów i usług można faktycznie kupić za daną kwotę w poszczególnych państwach. Raport dzieli lekarzy na dwie grupy: ogólnych i specjalistów. Rozdziela też tych, którzy pracują na etacie i tych, którzy są samozatrudnieni. OECD nie w każdym kraju dla każdej z tych grup podaje kwoty, co związane jest z popularnością danych form zatrudnienia i dostępnością danych.

Jak czytamy w raporcie, we wszystkich krajach OECD wynagrodzenie lekarzy ogólnych jest znacznie wyższe od średniej płacy wszystkich pracowników w danym kraju, choć niższe od wynagrodzenia większości lekarzy specjalistów.

"W wielu krajach wynagrodzenia lekarzy pierwszego kontaktu i specjalistów w ujęciu realnym (skorygowane o inflację) wzrosły w ciągu ostatniej dekady, najsilniej na Węgrzech, Łotwie i Litwie, a także – w mniejszym stopniu – w Polsce i Estonii, co pozwoliło im przynajmniej częściowo dogonić poziom wynagrodzeń lekarzy pierwszego kontaktu i specjalistów w Europie Zachodniej" - podaje OECD.

"Jednak w niektórych krajach, w tym w Portugalii, Kanadzie i Holandii, wynagrodzenia zarówno lekarzy pierwszego kontaktu, jak i specjalistów, spadły w ujęciu realnym w latach 2013–2023" - zwraca uwagę organizacja.

I tak, jeśli chodzi o lekarzy ogólnych na etacie, to w 2023 roku najwięcej zarabiali oni w Holandii. Było to 157 tys. dolarów rocznie. Niewiele mniej, bo 150 tys. dolarów, dostawali na Islandii. Podium zamyka Szwecja ze średnią kwotą 128 tys. dolarów. Kolejne na liście były: Hiszpania (124 tys. dol.), Finlandia (118 tys. dol.), Węgry (115 tys. dol.) i Słowenia (106 tys. dol.).

W pozostałych krajach objętych zestawieniem lekarze ogólni na etacie zarabiali poniżej 100 tys. dolarów rocznie. W Wielkiej Brytanii było to 99 tys. dol., w Turcji 98 tys. dol. a w Chile, Polsce i Korei Południowej - 91 tys. dol. Następne były: Portugalia (80 tys. dol.), Litwa (76 tys. dol.), Estonia (73 tys. dol.), Izrael i Czechy (po 70 tys. dol.), Kostaryka (67 tys. dol.), Chorwacja (62 tys. dol.), Łotwa (58 tys. dol.), Meksyk (49 tys. dol.) i Kolumbia (46 tys. dol.). Dla porównania - średnia dla 21 krajów OECD to 93 tys. dol., czyli o 2 tys. dolarów więcej niż w 2023 roku w Polsce.

Dla części krajów OECD podaje też kwoty, które zarabiają lekarze ogólni świadczący usługi w ramach samozatrudnienia. Te są znacznie wyższe niż w przypadku etatów. Rekord należy do Niemiec - to 259 tys. dol. rocznie. Dalej jest Szwajcaria z zarobkami na poziomie 233 tys. dol. O 10 tys. dol. mniej zarabiało się w Austrii. Równo 200 tys. dol. to wynagrodzenie w Wielkiej Brytanii, a 174 tys. dol. - w Kanadzie. W Irlandii lekarz ogólny na samozatrudnieniu mógł liczyć na 158 tys. dol., w Holandii na 152 tys. dol., a w Estonii - na 142 tys. dol. Na kolejnych miejscach były: Korea Południowa (132 tys. dol.), Dania (130 tys. dol.), Australia (128 tys. dol.) i Izrael (104 tys. dol.).

Jeśli natomiast chodzi o lekarzy specjalistów, to OECD komentuje, że ze względu na bardzo wysoki poziom ich kwalifikacji oraz duże obciążenie pracą wielu z nich zarabia znacznie więcej, niż wynosi średnia krajowa płaca wszystkich pracowników we wszystkich krajach. "Lekarze specjaliści zatrudnieni na etacie zarabiają od dwóch do pięciu razy więcej niż przeciętny pracownik, podczas gdy specjaliści prowadzący własną działalność gospodarczą zarabiają zazwyczaj około trzech do pięciu razy więcej" - czytamy w raporcie.

"Obliczanie ogólnej średniej dla wielu różnych specjalizacji medycznych maskuje istotne różnice w potencjale zarobkowym w ramach poszczególnych dyscyplin, co może wpływać na decyzje zawodowe młodych lekarzy odbywających szkolenie. Chociaż istnieją różnice między krajami OECD, można dostrzec pewne powtarzające się tendencje. Średnio radiolodzy, anestezjolodzy i okuliści są najlepiej zarabiającymi specjalistami w krajach OECD, zarabiając około 60–80 proc. więcej niż lekarze ogólni" - podaje OECD.

"Z drugiej strony dochody pediatrów są zazwyczaj nieco niższe lub nieco wyższe od poziomu dochodów lekarzy ogólnych" - zwraca uwagę organizacja.

Najwięcej lekarze specjaliści na etacie zarabiali w 2023 roku w Irlandii - 256 tys. dol. rocznie. Nieco mniej - 228 tys. dol. - w Holandii. 207 tys. dolarów inkasowali w Niemczech, a 195 tys. dol. - w Korei Południowej. W Belgii roczna średnia wynosiła 170 tys. dol., a w Danii - 163 tys. dol. Dalej były: Wielka Brytania (162 tys. dol.), Islandia (158 tys. dol.), Izrael (157 tys. dol.), Chile i Węgry (po 152 tys. dol.), Nowa Zelandia (151 tys. dol.), Turcja (146 tys. dol.), Finlandia (143 tys. dol.) i Włochy (142 tys. dol.). Po 133 tys. dol. zarabiało się średnio w Hiszpanii i Norwegii, a o 10 tys. dol. mniej - w Szwecji.

We Francji było to 115 tys. dol., w Polsce - 108 tys. dol., a w Słowenii - 106 tys. dol. W pozostałych krajach specjaliści-etatowcy inkasowali średnio poniżej 100 tys. dolarów. W Estonii i Chorwacji było to 97 tys. dol., na Słowacji - 95 tys. dol., a na Litwie - 92 tys. dol. W Czechach średnia w 2023 roku wynosiła 86 tys. dol., a w Portugalii - 85 tys. dol. O cztery tysiące dolarów mniej zarabiało się na Łotwie. Listę zamykają: Kostaryka i Grecja (po 75 tys. dol.), Kolumbia (74 tys. dol.), Meksyk (65 tys. dol.) i Bułgaria (55 tys. dol.). Dla porównania - średnia dla 33 krajów OECD to 133 tys. dol., czyli o 25 tys. dol. więcej niż w Polsce.

OECD podaje zarobki lekarzy specjalistów na samozatrudnieniu w ośmiu krajach. Tutaj w 2023 roku przodowały Niemcy (318 tys. dol.), a następne były: Korea Południowa (302 tys. dol.), Austria (288 tys. dol.), Kanada (278 tys. dol.), Szwajcaria (248 tys. dol.), Australia (218 tys. dol.), Holandia (216 tys. dol.) i Izrael (198 tys. dol.).

Dla Polski takich danych nie ma. Prezes Naczelnej Izby Lekarskiej Łukasz Jankowski mówił w maju w rozmowie z "Super Expressem", że średnie zarobki lekarzy na kontrakcie z sześcioletnią praktyką to 20-30 tys. zł brutto. Rocznie dawałoby to 240-360 tys. zł, czyli przy obecnym kursie 63-95 tys. dolarów. Czyli ponad trzy razy mniej niż w Niemczech.