USA nie czekały ws. wiz. Ujawniamy pismo z Ministerstwa Spraw Zagranicznych

Zjednoczona Prawica - zgodnie z ujawnionym przez WP "przekazem dnia" ustalonym przy ul. Nowogrodzkiej - robi wszystko, by umniejszyć znaczenie afery wizowej. Zarzuty dotyczą przyśpieszania, a wręcz w ogóle umożliwiania cudzoziemcom ubiegania się pozwolenie na wjazd do Polski w zamian za łapówkę. Miały się tego dopuszczać firmy prywatne, które pomagają w prawidłowym wypełnianiu wniosków, ale w sprawę mają być zamieszani pracownicy Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Śledztwo w tej sprawie prowadzi Centralne Biuro Antykorupcyjne z Prokuraturą Krajową. Badane nieprawidłowości dotyczą m.in. placówek dyplomatycznych w Hongkongu, Tajwanie, Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Indiach, Arabii Saudyjskiej.

Szczegóły dotyczące procedury handlu polskimi wizami media podały w tym tygodniu, ale - jak ujawnił dziennikarz WP Patryk Słowik, powołując się na nieoficjalne źródła - kierownictwo MSZ musiało od dawna wiedzieć o wizowej korupcji. Z kolei Onet podał, że były już wiceminister spraw zagranicznych Piotr Wawrzyk miał pomagać swoim współpracownikom stworzyć nielegalny kanał przerzutu imigrantów z Azji i Afryki przez Europę do Stanów Zjednoczonych. Onet podał szczegóły dotyczące m.in. nacisków na konsulaty, których pracownicy chcieli działać ws. wiz zgodnie z procedurami.

Wirtualna Polska ustaliła, że Edgar K. - 25-letni współpracownik Piotra Wawrzyka - usłyszał w kwietniu 2023 r. zarzuty płatnej protekcji. Został też aresztowany przez sąd w Lublinie. W sobotę 9 września Centralne Biuro Antykorupcyjne zatrzymało trzy kolejne osoby w tej sprawie: byłego radnego PiS i dwóch przedsiębiorców. Wszyscy usłyszeli już zarzuty.

Jeden z zarzutów, z którymi mierzy się rząd, dotyczy tego, że o nieprawidłowościach Polska została poinformowana przez sojuszników, a dokładnie przez USA. Stanisław Żaryn, wiceminister spraw wewnętrznych i administracji mówi jednak, że to kłamstwo, a aferę wykryło CBA, które sprawą zajmuje się od lipca 2022 r.

Tymczasem Konfederacja Lewiatan, zrzeszająca 4000 polskich firm, udostępniła money.pl korespondencję z MSZ na temat nieprawidłowości wizowych, która rzuca nowe światło na ten wątek afery. O sprawie KL wiedziała z prostej przyczyny: jej członkowie przez brak pracowników na rynku czekali na przybycie cudzoziemców do pracy.

Z treści pism adresowanych m.in. do Zbigniewa Raua, ministra spraw zagranicznych, wynika, że rząd od dawna wiedział o nieprawidłowościach w wydawaniu wiz. Alarmowały w tej sprawie Stany Zjednoczone.

"W imieniu członków Konfederacji Lewiatan pragnę zwrócić uwagę Pana Ministra na praktyki polskich placówek dyplomatyczno-konsularnych, które w znaczący sposób utrudniają obywatelom państw trzecich uzyskanie dokumentów wizowych w celu wykonywania pracy na terytorium Polski" - pisała w lutym 2023 r. Konfederacja Lewiatan do Zbigniewa Raua, ministra spraw zagranicznych.

W odpowiedzi MSZ w marcu 2023 r. przekazał, że o sprawie wie. Resort napisał, że Stany Zjednoczone alarmowały, iż wizy pracownicze do Polski nie są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Konkretnie wskazano na Gruzinów, ale zaznaczmy, że placówek w tym kraju (oficjalnie) nie dotyczy śledztwo CBA.

Warto wiedzieć, że jeśli Amerykanie mieliby jakieś poważne problemy z wydawaniem wiz do Polski, to właśnie w kwestii tego, że otwierają one drogę do Stanów Zjednoczonych. Z podobnej przyczyny Waszyngton ukarał Węgrów, jak pisaliśmy w money.pl. Widzimy zatem, że MSZ o aferze wiedział już na pewno w marcu 2023 r., natomiast dopiero we wrześniu zdymisjonowano wiceszefa resortu Piotra Wawrzyka, który odpowiedzialny był m.in. za wizy.

Konfederacja Lewiatan w kolejnym piśmie przytoczyła, jak nieprawidłowości w różnych krajach wyglądają w praktyce. W Indiach np. firma doradcza, która pomagała trzem ekspertom z branży IT w relokacji do Polski, miała gigantyczne problemy z umówieniem wizyt w okręgu konsularnym New Delhi.

"Dla każdego cudzoziemca zostało wydane zezwolenie na pracę typu A - w styczniu, lutym i marcu 2023. Wszyscy trzej od momentu uzyskania zezwolenia na pracę bezskutecznie próbują zarezerwować termin na złożenie wniosku wizowego, czyli mniej więcej od 3-5 miesięcy (w zależności od daty wydania zezwolenia na pracę)" - pisała Konfederacja w lipcu 2023 r.

KL podaje, że firma zwróciła się Wydziału Konsularnego Ambasady RP w stolicy Indii z pytaniem, czy wie o podobnych praktykach. Odpowiedź brzmiała: "Jesteśmy świadomi, że istnieją agenci, którzy działają w ten sposób. Aby zapobiegać tego rodzaju nielegalnym praktykom, blisko współpracujemy z VFS Global i wprowadzamy różnego rodzaju zabezpieczenia na stronie VFS."

- Od kilku miesięcy apelujemy o zweryfikowanie i zoptymalizowanie procesu wydawania wiz pracowniczych. Praktyki polskich urzędów konsularnych bardzo utrudniają, a czasem zupełnie uniemożliwiają rekrutację wykwalifikowanych pracowników z zagranicy - mówi money.pl Nadia Kurtieva, specjalistka ds. zatrudnienia w KL.

I zaznacza: - Od wielu lat cudzoziemcy skutecznie wypełnią widoczne luki kadrowe w różnych sektorach polskiej gospodarki, gdzie zapotrzebowanie na pracowników jest wysokie, a lokalna podaż pracy jest niewystarczająca. Aby sprostać aktualnym wyzwaniom na rynku pracy, niezbędne jest wyeliminowanie nieprawidłowości w procesie wizowym oraz rozpoczęcie dyskusji nad planem działań, który by całościowo i spójnie ujmował kwestie koordynacji procesami migracyjnymi.

Z Ministerstwem Spraw Zagranicznych, jak wspomnieliśmy, pożegnał się Piotr Wawrzyk. W piątek zdymisjonowano kolejnego pracownika polskiej dyplomacji, a konkretnie chodzi o Jakuba Osajdę, dyrektora Biura Prawnego i Zarządzania Zgodnością MSZ. Opozycja domaga się, aby z funkcji odwołany został również Zbigniew Rau, szef resortu.

Wysłaliśmy pytania do MSZ oraz CBA ws. sygnałów z USA o nieprawidłowościach wizowych. Czekamy na odpowiedzi.

Jacek Losik, dziennikarz money.pl