Czystki w chińskim rządzie. Co szykuje Xi Jinping?

Po miesiącach spekulacji, Pekin oficjalnie potwierdził, że minister spraw zagranicznych Qin Gang i minister obrony Li Shangfu zostali odwołani ze swoich stanowisk. Dodatkowo, z rządu odszedł również minister finansów Liu Kun - czytamy w "Rzeczpospolitej".

Rosyjski ekspert, Wasilij Kaszin, zauważa, że te zmiany mogą być związane z próbami wzmocnienia władz centralnych w obliczu pogarszającej się sytuacji międzynarodowej i potencjalnego dużego kryzysu wojskowo-politycznego. Kaszin wskazuje na zbliżające się wybory prezydenckie na Tajwanie jako potencjalny katalizator takiego kryzysu.

Jednak inni eksperci wyrażają wątpliwości, czy te dymisje są rzeczywiście związane z przygotowaniami do konfrontacji z USA, nawet zbrojnej. Przypominają, że decyzję o nominowaniu Liu Shangfu na stanowisko ministra obrony podjęto zaledwie kilka miesięcy temu i nie doszło do żadnych dramatycznych zmian w stosunku do Tajwanu w ciągu ostatniego pół roku - czytamy w dzienniku.

Przyczyny odwołania najważniejszych ministrów, którzy byli również najbliższymi i najbardziej zaufanymi współpracownikami Xi Jinpinga, nie są znane. June Teufel Dreyer, amerykańska sinolog, zastanawia się, czy zmiany są oznaką słabości Xi, czy raczej dowodem na jego siłę - informuje "Rzeczpospolita".

Dziennik przypomina, że baj ministrowie, zarówno obrony, jak i spraw zagranicznych, zostali mianowani w marcu tego roku na osobiste polecenie Xi i obaj szybko zniknęli również na jego osobiste polecenie. Według niepotwierdzonych informacji, przyczyną upadku Qin Ganga miał być romans, co mogło spowodować zaostrzenie środków kontrwywiadowczych.

Przyczyna usunięcia ministra obrony, jednego z nielicznych specjalistów w Komisji Wojskowej, pozostaje tajemnicą. Spekuluje się, że mogło to być związane z zarzutami korupcyjnymi z czasów jego dowodzenia kosmicznym programem Chin i wojskami rakietowymi. Walka z korupcją jest jednym z głównych celów Xi Jinpinga - informuje dziennik.

Profesor Bo Zhiyue komentuje: "Xi usunął rywali, otoczył się lojalnymi podwładnymi. A teraz zwrócił się przeciw nim z powodu podejrzeń o korupcję. Ale wśród chińskich wojskowych i wyższych rangą urzędników niesłychanie trudno znaleźć kogoś, kto jest jednocześnie lojalny i uczciwy".

Następca ministra spraw zagranicznych został natychmiast mianowany, natomiast następcy ministra obrony nadal nie ma, mimo że Li zniknął z przestrzeni publicznej już w sierpniu.

Wszyscy eksperci są zgodni, że dymisja ministra finansów była spowodowana innymi przyczynami. Liu Kun formalnie odszedł, bo osiągnął 65 lat, wiek, powyżej którego w Chinach nie wolno zajmować stanowisk ministerialnych. Ale nieoficjalnie mówi się, że nie chciał on firmować znacznych państwowych subsydiów dla chińskiej gospodarki. Xi Jinping domaga się natomiast pompowania w nią pieniędzy, by odbudować ją po pandemii i skutkach polityki "zero tolerancji" wobec Covid-19 - czytamy w "Rzeczpospolitej".

W dniu usunięcia Liu, władze w Pekinie zatwierdziły dodatkową emisję państwowych obligacji na równowartość 139 mld dol. Z tego powodu deficyt budżetowy w obecnym roku podskoczy z 3 proc. PKB do 3,8 proc. Możliwe, że Liu sprzeciwiał się temu, co mogło przyczynić się do jego odwołania - informuje dziennik.