Od 7 kwietnia duże zmiany w Kodeksie pracy. "Nie każdy pracodawca się zgodzi"

- Nawet mimo obowiązywania w przepisach Kodeksu pracy od dnia 7 kwietnia 2023 r. regulacji dotyczących pracy zdalnej, nie w każdym przypadku pracodawca może zezwolić na jej wykonywanie - ostrzega Sebastian Kryczka.

Zwrócił uwagę na to, że Kodeks pracy zawiera katalog prac, które nie mogą być wykonywane w ramach pracy zdalnej, przede wszystkim dotyczy do prac szczególnie niebezpiecznych.

Ponadto pracodawca nie ma możliwości wyrażenia zgody na wykonywanie pracy zdalnej, jeżeli warunki techniczne oraz lokalowe na to nie pozwalają. Zaznaczył, że "ocena w powyższym zakresie obciąża wprawdzie pracownika - jednak może być zweryfikowana przez pracodawcę w ramach kontroli pracy zdalnej w miejscu jej wykonywania".

Przepisy ustawy zmieniającej kodeks pracy z dniem 7 kwietnia 2023 r. uchylają pracę zdalną określoną w art. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Praca zdalna także podlega kontroli, a Państwowa Inspekcja Pracy jako organ kontroli i nadzoru ma obowiązki realizować swoje działania niezależnie od miejsca wykonywania pracy.

- Trudno oczywiście oczekiwać, że w każdym przypadku inspektorzy będą wizytowali domy pracowników zdalnych. Nie można jednak wykluczyć takiej wizyty w sytuacji, gdy dojdzie do wypadku ciężkiego lub śmiertelnego z udziałem pracownika zdalnego - powiedział.

Według Kryczki w typowych przypadkach kontrole będą kontrolami u pracodawców i będą obejmowały kwestie proceduralne związane z wprowadzeniem pracy zdalnej, ocenę ryzyka zawodowego pracowników zdalnych, jak również kwestie związane z opracowaniem informacji dla pracowników w zakresie bezpiecznego wykonywania pracy. Kontrole mogą również dotyczyć zakazu wykonywania w ramach pracy zdalnej poszczególnych rodzajów prac - które wyłączone są przez przepisy dotyczące pracy zdalnej.

Podczas kontroli mogą pojawić się pewne nieprawidłowości. Kryczka zaznaczył, że mogą one dotyczyć zarówno przepisów wspólnych dla wszystkich pracowników, niezależnie od tego czy wykonują pracę w ramach pracy zdalnej czy też nie. Najczęściej będą to nieprawidłowości związane ze specyfiką rozwiązań przewidzianych dla pracy zdalnej.

- Nieprawidłowości w szczególności mogą dotyczyć organizacji stanowiska pracy pracownika zdalnego, niewypłacania świadczeń związanych z pracą zdalną, niewypełnienia właściwych obowiązków o charakterze proceduralnym przez pracodawców. Nieprawidłowości mogą również dotyczyć kwestii wypadkowych, w sytuacji gdyby pracodawca postanowił, że wypadki pracowników zdanych są wyłącznie ich prywatną sprawą – powiedział Kryczka.

27 stycznia prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. Wprowadza ona definicję pracy zdalnej do Kodeksu pracy. Zgodnie z nią jest to wykonywanie pracy całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość.

Nowela przewiduje pracę zdalną całkowitą, jak i hybrydową, stosownie do potrzeb konkretnego pracownika i pracodawcy, a także umożliwienie polecenia pracownikowi pracy zdalnej w szczególnych przypadkach. To m.in. czas obowiązywania stanu nadzwyczajnego, stanu epidemii czy pożaru lub zalania w zakładzie pracy. Przepisy dotyczące pracy zdalnej wejdą w życie 7 kwietnia.