Przełom w polskiej energetyce. Historyczny wynik dotyczący węgla

"W 2025 roku wiatr i słońce wygenerowały rekordowe 30 proc. energii elektrycznej w UE, po raz pierwszy wyprzedzając paliwa kopalne (29 proc.). W Polsce węgiel spadł do historycznie najniższego poziomu i stanowi nieco ponad połowę miksu energetycznego, podczas gdy wiatr i słońce osiągnęły rekordowy udział ponad 25 proc." - wynika z raportu European Electricity Review opublikowanego przez ośrodek analityczny Ember.

Z raportu, który analizuje pełne roczne dane o produkcji i zużyciu energii elektrycznej we wszystkich 27 krajach UE, wynika że OZE stanowią blisko połowę energii w UE (48 proc.), a szczególnie dynamicznie rośnie fotowoltaika.

Przewaga wiatru i słońca nad paliwami kopalnymi w 2025 roku to w dużej mierze zasługa gwałtownego wzrostu energii słonecznej. Produkcja z fotowoltaiki wzrosła o ponad jedną piątą (+20,1 proc.), osiągając rekordowy udział 13 proc. w miksie energetycznym UE - więcej niż węgiel czy hydroenergetyka - napisano w informacji o raporcie.

Zaznaczono, że trend ten był powszechny: wszystkie kraje UE odnotowały wzrost produkcji energii słonecznej rok do roku, dzięki boomowi instalacji PV.

"Słońce dostarczyło ponad jedną piątą energii elektrycznej na Węgrzech, Cyprze, w Grecji, Hiszpanii czy Holandii. Odnawialne źródła dostarczyły niemal połowę energii w UE (48 proc.), mimo nietypowych warunków pogodowych, które obniżyły produkcję z hydroenergetyki o 12 proc. i wiatru o 2 proc. (w porównaniu z 2024 r.), ale wsparły fotowoltaikę. Wiatr pozostał drugim największym źródłem energii w UE (17 proc.), generując jej więcej niż gaz" - wskazano.

Dodano, że oznaki strukturalnej zmiany są widoczne w całej UE: wiatr i słońce wygenerowały więcej energii niż wszystkie paliwa kopalne w 14 z 27 krajów w 2025 roku. W ciągu pięciu lat ich udział w UE wzrósł z 20 proc. (2020) do 30 proc. (2025), podczas gdy udział paliw kopalnych spadł z 37 proc. do 29 proc.

Hydroenergetyka i atom pozostały stabilne lub lekko spadły.

Autorzy raportu zwrócili uwagę na historyczne minima węgla w Polsce i Niemczech.

"Węgiel kontynuował gwałtowny spadek, schodząc do 9,2 proc. miksu UE w 2025 roku – rekordowo nisko. W 19 krajach UE udział węgla wynosi od zera do 5 proc. Spadł nawet w największych krajach węglowych - Niemczech i Polsce - osiągając historyczne minima" - napisano.

W raporcie zaznaczono, że w Polsce nadal dynamicznie rośnie fotowoltaika, która wraz z energią w wiatru w 2025 roku stanowiła już 25 proc. miksu energetycznego.

Podkreślono też, że Polska przoduje w planach rozwoju magazynów energii, choć dotąd rozwijały się one w niewielkim stopniu, tymczasem magazyny pozwoliłyby lepiej wykorzystać energię z OZE.

- Paradoksalnie, Polska jest jednym z największych eksporterów magazynów energii na świecie, lecz pod względem ich instalacji w kraju, jesteśmy w ogonie Europy. Najbliższe lata i duże portfolio realizowanych projektów mogą to zmienić, a to szansa na wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju i dalszy rozwój naszego przemysłu bateryjnego - powiedział dyrektor programu europejskiego w Ember Paweł Czyżak.

Autorzy raportu wskazali też, że produkcja z gazu wzrosła w UE o 8 proc. w 2025 roku, głównie z powodu niższej produkcji hydroenergetycznej.

"Mimo to zużycie gazu nadal spada długoterminowo i w 2025 roku było o 18 proc. poniżej szczytu z 2019 roku. Wzrost zużycia gazu w 2025 roku podniósł rachunek za import gazu dla sektora energetycznego UE do 32 mld euro (+16 proc. w stosunku do 2024 roku). To pierwszy wzrost kosztów importu gazu od kryzysu energetycznego w 2022 roku - najwięcej zapłaciły Włochy i Niemcy" - napisano.

Dodano, że godziny szczytowego zużycia gazu napędzały skoki cen prądu, a średnie ceny w tych godzinach wzrosły w UE o 11 proc. w porównaniu do 2024 roku.